Trong vòng vài năm trở lại đây, ngành công nghiệp ôtô toàn cầu chứng kiến một hiện tượng đáng chú ý khi các vị trí điều hành cấp cao liên tục thay đổi tại nhiều tập đoàn lớn. Từ Nhật Bản, châu Âu đến Mỹ, làn sóng “thay tướng” đang diễn ra trong bối cảnh ngành xe bước vào giai đoạn chuyển mình sâu rộng.
Một ví dụ tiêu biểu là tại Toyota, khi CEO Koji Sato chỉ giữ cương vị khoảng ba năm trước khi bàn giao vai trò cho Giám đốc tài chính Kenta Kon. Đáng chú ý, sự thay đổi này diễn ra ngay cả khi Toyota vẫn đạt doanh số và lợi nhuận kỷ lục. Theo lãnh đạo hãng, tốc độ thay đổi của ngành ôtô hiện nay khiến nhiều chuẩn mực quản trị trước đây trở nên lỗi thời.
Nguyên nhân sâu xa nằm ở quá trình chuyển đổi lớn chưa từng có của ngành ôtô. Từ một lĩnh vực cơ khí truyền thống, xe hơi đang nhanh chóng trở thành “máy tính trên bánh xe”, tích hợp phần mềm, trí tuệ nhân tạo và các hệ sinh thái kết nối. Điều này buộc các hãng xe phải điều chỉnh chiến lược nhanh hơn bao giờ hết.
Sự chuyển dịch sang xe điện cũng tạo áp lực lớn. Các nhà sản xuất truyền thống phải đầu tư hàng chục tỷ USD cho công nghệ pin, nền tảng phần mềm và dây chuyền sản xuất mới. Tuy nhiên, nhu cầu thị trường biến động cùng chi phí phát triển cao khiến nhiều kế hoạch phải điều chỉnh liên tục.
Trong bối cảnh đó, hội đồng quản trị nhiều tập đoàn ôtô buộc phải tìm kiếm những nhà lãnh đạo mới có tư duy công nghệ và khả năng thích nghi với giai đoạn chuyển đổi.
Một yếu tố khác thúc đẩy việc thay đổi lãnh đạo là sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt trên thị trường toàn cầu. Các hãng xe Trung Quốc như BYD, MG, Wuling Motors, Omoda & Jaecoo, Lynk & Co, ... đang nổi lên nhanh chóng nhờ lợi thế chi phí và tốc độ phát triển xe điện. Điều này tạo sức ép lớn lên các nhà sản xuất truyền thống tại Mỹ, châu Âu và Nhật Bản.
Song song đó là các yếu tố địa chính trị như thuế quan, chuỗi cung ứng nguyên liệu và cạnh tranh công nghệ. Những biến động này khiến các tập đoàn ôtô phải liên tục điều chỉnh chiến lược, từ đó kéo theo nhu cầu thay đổi nhân sự cấp cao.
Nếu trước đây lãnh đạo một hãng xe chủ yếu xoay quanh quản trị sản xuất và mạng lưới bán hàng, thì ngày nay CEO phải xử lý một loạt thách thức mới về chuyển đổi sang xe điện và công nghệ pin, phát triển phần mềm và hệ sinh thái số, quản trị chuỗi cung ứng toàn cầu phức tạp và đối phó cạnh tranh từ các hãng xe mới.
Sự kết hợp giữa công nghiệp ôtô truyền thống và công nghệ cao khiến yêu cầu đối với CEO trở nên phức tạp hơn nhiều so với trước.
Các chuyên gia nhận định việc thay đổi CEO trong ngành ôtô không chỉ là phản ứng với xu hướng thị trường trước mắt, mà còn phản ánh giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng của ngành. Khi xe điện, phần mềm và trí tuệ nhân tạo ngày càng đóng vai trò trung tâm, các tập đoàn ôtô buộc phải tìm kiếm những nhà lãnh đạo phù hợp với thời đại mới.
Trong bối cảnh đó, làn sóng “đổi tướng” ở các hãng xe lớn có thể sẽ còn tiếp tục, khi cuộc đua công nghệ và chiến lược toàn cầu ngày càng khốc liệt.
