Làn sóng đầu tư vào Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra một trong những đợt phân bổ vốn lớn nhất trong lịch sử doanh nghiệp hiện đại, buộc cả các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới lẫn các công ty khởi nghiệp AI phải tìm kiếm những nguồn vốn mới để duy trì tốc độ mở rộng hạ tầng tính toán.
Theo các ước tính mới nhất, riêng trong năm 2026, bốn tập đoàn công nghệ lớn gồm Microsoft, Google, Amazon và Meta có thể đầu tư tổng cộng hơn 700 tỷ USD cho các trung tâm dữ liệu, năng lực tính toán và hạ tầng AI.
Khi tính thêm các khoản đầu tư của những doanh nghiệp như Oracle, Salesforce, OpenAI và Anthropic, tổng mức chi tiêu của toàn ngành có thể vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD.
Quy mô đầu tư khổng lồ đang tạo ra áp lực tài chính chưa từng có, ngay cả đối với những công ty sở hữu nguồn tiền mặt dồi dào và lợi nhuận hàng chục tỷ USD mỗi quý. Để đáp ứng nhu cầu vốn, nhiều doanh nghiệp đã triển khai đồng thời các biện pháp như cắt giảm nhân sự, phát hành cổ phiếu, huy động nợ, gọi vốn đầu tư hoặc chuẩn bị niêm yết trên thị trường chứng khoán.
Một trong những diễn biến đáng chú ý nhất là việc Anthropic, nhà phát triển mô hình AI Claude, đã nộp hồ sơ bí mật để chuẩn bị phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO).
Động thái này diễn ra chỉ ít ngày sau khi công ty hoàn thành vòng gọi vốn mới, đưa mức định giá lên khoảng 965 tỷ USD, cao hơn mức định giá gần nhất của OpenAI là khoảng 852 tỷ USD.
Được thành lập năm 2021 bởi các cựu lãnh đạo và nhà nghiên cứu của OpenAI, Anthropic tập trung phát triển các giải pháp AI cho doanh nghiệp trong các lĩnh vực như pháp lý, an ninh mạng và phân tích dữ liệu.
Công ty cho biết doanh thu thường niên quy đổi hiện đạt khoảng 47 tỷ USD, tăng mạnh so với mức khoảng 10 tỷ USD cùng kỳ năm trước.
Giới phân tích nhận định kế hoạch IPO của Anthropic có thể trở thành một phép thử quan trọng đối với niềm tin của giới đầu tư vào triển vọng thương mại hóa AI. Bên cạnh Anthropic, SpaceX và OpenAI cũng được cho là đang chuẩn bị các kế hoạch huy động vốn quy mô lớn trong thời gian tới.
Không chỉ các công ty khởi nghiệp, những tập đoàn công nghệ hàng đầu cũng đang phải tìm thêm nguồn lực tài chính để đáp ứng nhu cầu đầu tư. Meta, doanh nghiệp dự kiến chi tới 145 tỷ USD cho AI trong năm nay, đã cắt giảm khoảng 10% lực lượng lao động nhằm tái phân bổ nguồn lực cho các dự án AI.
Trong khi đó, Google dự kiến đầu tư khoảng 190 tỷ USD vào hạ tầng AI và vừa công bố chương trình phát hành cổ phiếu trị giá 80 tỷ USD để hỗ trợ kế hoạch này. Thương vụ bao gồm khoản đầu tư 10 tỷ USD từ Berkshire Hathaway cùng nhiều đợt phát hành cổ phiếu khác dự kiến triển khai trong năm nay.
Theo giới chuyên gia, nhu cầu đối với năng lực tính toán AI tiếp tục tăng nhanh trong khi chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu, hệ thống điện năng, chip xử lý và hạ tầng mạng ngày càng cao. Điều này khiến các doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào việc cắt giảm chi phí hoặc tái cơ cấu nguồn lực hiện có.
Các nhà phân tích cho rằng trong thời gian tới, thị trường có thể chứng kiến thêm nhiều đợt phát hành cổ phiếu, trái phiếu và các hình thức huy động vốn mới nhằm tài trợ cho cuộc đua AI toàn cầu.
Tuy nhiên, câu hỏi lớn đặt ra là các nhà đầu tư sẽ sẵn sàng tài trợ cho làn sóng chi tiêu khổng lồ này trong bao lâu nếu các doanh nghiệp chưa chứng minh được mức lợi nhuận tương xứng với quy mô đầu tư.
Giới quan sát nhận định cuộc cạnh tranh AI đang bước sang giai đoạn mới, trong đó năng lực huy động vốn có thể trở thành yếu tố quyết định không kém gì năng lực công nghệ.
Cuộc đua phát triển AI vì vậy ngày càng được nhìn nhận như một cuộc đua về tài chính, hạ tầng và sức chịu đựng vốn của các doanh nghiệp công nghệ toàn cầu.
