Các doanh nghiệp Nhật Bản đang tăng tốc phát triển robot hình người (humanoid robot) tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), trong bối cảnh Nhật Bản tìm cách tận dụng thế mạnh về sản xuất và robot công nghiệp để thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc trong lĩnh vực robot thế hệ mới.
Tập đoàn Panasonic đang lên kế hoạch phát triển robot hình người và đặt mục tiêu bắt đầu sản xuất từ năm 2029 - ông Akira Sakakibara, Giám đốc AI của tập đoàn cho biết. Trước mắt, Panasonic dự kiến đưa robot vào các dây chuyền sản xuất và kho hàng, nơi chúng có thể đảm nhiệm những công việc trong môi trường công nghiệp. Công ty đã bắt đầu nghiên cứu và phát triển các mô hình AI cùng những công nghệ cần thiết để vận hành robot, dù hiện chưa công bố thành quả cụ thể. Hoạt động này sẽ do bộ phận R&D mới thành lập vào ngày 1/10 về AI và robot của Panasonic dẫn dắt.
Panasonic cũng đặt trọng tâm vào vấn đề an toàn, trong đó có nguy cơ cháy liên quan đến pin được tích hợp trong robot. Ông Sakakibara cho rằng, kinh nghiệm sản xuất pin của Panasonic Energy, công ty con của tập đoàn, có thể tạo lợi thế trong việc phát triển các robot hình người an toàn hơn.
Trong khi đó, Kawasaki Heavy Industries đang phát triển robot hình người Kaleido, dự án được khởi động từ năm 2015, với mục tiêu đưa ra thị trường một robot có khả năng vận hành hoàn toàn tự động nhờ AI sớm nhất vào năm 2030. Ban đầu, Kaleido sẽ đảm nhiệm những nhiệm vụ tương đối đơn giản như tuần tra nhà máy và kho hàng, vận chuyển linh kiện, sau đó được nâng cấp dần để có thể thực hiện các công việc phức tạp hơn như lắp ráp sản phẩm. Kawasaki Heavy đã bắt đầu giới thiệu Kaleido với các khách hàng trong ngành ô tô và bán dẫn.
Kaleido dự kiến sử dụng nền tảng AI vật lý do công ty công nghệ Nhật Bản Noetra - công ty mà Kawasaki Heavy là một nhà đầu tư - phát triển. Noetra dự kiến đưa nền tảng AI vật lý ra mắt vào khoảng năm tài khóa 2030. Trong giai đoạn đầu, Kaleido sẽ kết hợp giữa điều khiển từ xa của con người và AI, sau đó từng bước mở rộng phạm vi hoạt động tự động khi công nghệ AI vật lý hoàn thiện, hướng tới khả năng vận hành hoàn toàn tự chủ.
Tháng 5/2026, Kawasaki đã công bố hợp tác với Nvidia trong lĩnh vực AI vật lý nhằm kết hợp công nghệ của Noetra với các kết quả nghiên cứu từ Nvidia để đẩy nhanh quá trình phát triển robot có khả năng thực hiện những chuyển động phức tạp với độ chính xác cao. Ngoài robot hình người, Kawasaki còn phát triển các robot di chuyển bằng bánh xe và robot 4 chân, với mục tiêu đưa hàng chục nghìn robot hoạt động vào năm 2040, trong đó có các robot vận chuyển trong bệnh viện.
Một doanh nghiệp Nhật Bản khác là Yaskawa Electric, một trong những nhà sản xuất robot công nghiệp hàng đầu, cũng đã bước vào lĩnh vực robot hình người thông qua việc mua lại một startup có liên hệ với Đại học Waseda.
Yaskawa đang phát triển các động cơ nhẹ có công suất cao, phù hợp với yêu cầu của robot hình người.
Theo Tổ chức Phát triển công nghệ công nghiệp và Năng lượng mới (NEDO), Nhật Bản hiện chiếm khoảng 66% thị phần robot công nghiệp toàn cầu, nhưng thị phần trong lĩnh vực robot dịch vụ, bao gồm robot hình người, chỉ khoảng 12%. Vì vậy, Nhật Bản đang tìm cách kết hợp nền tảng sản xuất và robot công nghiệp vốn có với công nghệ AI vật lý để thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc, những nước hiện đang dẫn đầu trong phát triển robot hình người.
