Ngành công nghiệp ô tô toàn cầu đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu rộng khi xe điện ngày càng trở thành xu hướng chủ đạo tại nhiều thị trường lớn. Theo dữ liệu mới nhất từ hãng nghiên cứu Benchmark Mineral Intelligence (BMI), doanh số xe điện và xe hybrid sạc điện toàn cầu trong tháng 4/2026 đạt khoảng 1,6 triệu xe, tăng 6% so với cùng kỳ năm ngoái.
Đây cũng là tháng thứ hai liên tiếp thị trường xe điện toàn cầu ghi nhận tăng trưởng, phản ánh đà dịch chuyển ngày càng rõ rệt từ xe động cơ đốt trong sang các phương tiện sử dụng năng lượng sạch. Dù doanh số tháng 4 thấp hơn khoảng 9% so với mức kỷ lục ghi nhận trong tháng 3, giới phân tích cho rằng xu hướng dài hạn của ngành EV vẫn rất tích cực.
Các yếu tố như giá nhiên liệu duy trì ở mức cao, chính sách hỗ trợ từ chính phủ và áp lực cắt giảm phát thải carbon đang thúc đẩy nhu cầu xe điện tại nhiều khu vực. Trong bức tranh tăng trưởng đó, sự mở rộng mạnh mẽ của các hãng xe Trung Quốc đang trở thành yếu tố gây chú ý nhất của thị trường năm nay.
Xe điện Trung Quốc tăng tốc tại châu Âu, thị phần lên 22%
Theo dữ liệu từ BMI, xe điện và hybrid sạc điện sản xuất tại Trung Quốc hiện chiếm khoảng 22% tổng doanh số EV tại châu Âu trong bốn tháng đầu năm 2026. Con số này tăng đáng kể so với mức 19% cùng kỳ năm trước. Sự gia tăng nhanh chóng này cho thấy các thương hiệu Trung Quốc đang từng bước mở rộng ảnh hưởng ngay tại một trong những thị trường ô tô khó tính nhất thế giới.
Trong nhiều thập kỷ, châu Âu được xem là “sân nhà” của những hãng xe truyền thống như Volkswagen, BMW, Mercedes-Benz hay Renault. Tuy nhiên, làn sóng xe điện giá cạnh tranh từ Trung Quốc đang dần tạo ra thay đổi lớn trong cấu trúc thị trường. Những thương hiệu như BYD, SAIC Motor, Geely hay Chery liên tục mở rộng hệ thống phân phối tại châu Âu nhờ lợi thế về chi phí sản xuất, công nghệ pin và chuỗi cung ứng quy mô lớn.
Không còn chỉ tập trung vào phân khúc giá rẻ, nhiều mẫu xe điện Trung Quốc hiện được đánh giá cao về thiết kế, công nghệ hỗ trợ lái và phạm vi hoạt động sau mỗi lần sạc. Một trong những yếu tố quan trọng giúp các hãng xe Trung Quốc cạnh tranh mạnh là lợi thế về pin lithium-ion. Đây được xem là “trái tim” của xe điện vì quyết định trực tiếp đến chi phí sản xuất, quãng đường di chuyển và tốc độ sạc của phương tiện.
Trung Quốc hiện kiểm soát phần lớn chuỗi cung ứng pin lithium-ion toàn cầu, từ khai thác và tinh chế khoáng sản cho tới sản xuất pin thành phẩm. Điều này giúp các doanh nghiệp Trung Quốc có lợi thế lớn về giá thành cũng như khả năng mở rộng quy mô nhanh hơn nhiều đối thủ phương Tây. Đáng chú ý, sự tăng trưởng của xe điện Trung Quốc vẫn diễn ra ngay cả khi Liên minh châu Âu (EU) đã áp dụng các mức thuế bổ sung với xe điện nhập khẩu từ Trung Quốc. Điều này cho thấy sức hút của các mẫu EV Trung Quốc vẫn khá mạnh trong bối cảnh người tiêu dùng châu Âu ngày càng quan tâm đến chi phí sử dụng và giá bán.
Song song với sự mở rộng của các hãng xe Trung Quốc, châu Âu cũng đang tăng tốc đầu tư vào hệ sinh thái xe điện. Trong tháng 4, doanh số đăng ký xe điện tại châu Âu tăng khoảng 27%, đạt gần 400.000 xe. Đây là mức tăng đáng kể trong bối cảnh khu vực vẫn chịu áp lực lạm phát và chi phí sinh hoạt cao.
Theo Reuters, các quốc gia thuộc Khu vực Kinh tế châu Âu cùng Thụy Sĩ đã cam kết gần 200 tỷ euro để đầu tư vào hệ sinh thái EV. Khoản đầu tư này bao gồm xây dựng nhà máy pin, mở rộng mạng lưới trạm sạc và nâng cao năng lực sản xuất xe điện trong khu vực. Giới chuyên gia cho rằng các khoản đầu tư quy mô lớn sẽ giúp châu Âu giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng châu Á trong tương lai, đồng thời hỗ trợ mục tiêu cắt giảm phát thải carbon mà EU đang theo đuổi.
Trung Quốc tiếp tục dẫn đầu ngành EV, Bắc Mỹ bất ngờ giảm mạnh
Dù lượng đăng ký xe điện tại Trung Quốc giảm khoảng 8% trong tháng 4 xuống còn khoảng 850.000 xe, quốc gia này vẫn giữ vị trí thị trường EV lớn nhất thế giới. Sự sụt giảm chủ yếu xuất phát từ việc một số chính sách ưu đãi như miễn giảm thuế và hỗ trợ đổi xe đã hết hiệu lực. Tuy nhiên, điều đó không làm chậm tham vọng mở rộng toàn cầu của ngành công nghiệp xe điện Trung Quốc.
Trong tháng 4, xuất khẩu xe điện của Trung Quốc đã vượt 400.000 xe. Tính chung bốn tháng đầu năm 2026, tổng lượng ô tô xuất khẩu của nước này đạt gần 1,4 triệu xe, tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái. Không chỉ dẫn đầu về sản xuất, nhiều hãng xe Trung Quốc còn đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ lái thông minh, hệ điều hành trên xe và khả năng tích hợp AI nhằm cạnh tranh trực tiếp với các thương hiệu phương Tây.
AI đang trở thành yếu tố quan trọng trong cuộc đua xe điện toàn cầu. Các hệ thống AI trên ô tô hiện có thể hỗ trợ nhận diện làn đường, phân tích giao thông theo thời gian thực, tối ưu mức tiêu thụ năng lượng và hỗ trợ lái bán tự động. Đây cũng là lĩnh vực mà nhiều hãng xe Trung Quốc đang đầu tư mạnh nhằm tạo lợi thế cạnh tranh mới.
Giới quan sát nhận định Trung Quốc đang dần chuyển từ vai trò “công xưởng sản xuất” sang vị thế một trong những trung tâm đổi mới lớn nhất của ngành công nghiệp EV toàn cầu. Trái ngược với châu Âu và Trung Quốc, thị trường Bắc Mỹ lại ghi nhận xu hướng giảm mạnh trong tháng 4.
Theo dữ liệu BMI, lượng đăng ký xe điện tại khu vực này giảm khoảng 28%, còn khoảng 120.000 xe. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc Mỹ chấm dứt một số chương trình ưu đãi thuế dành cho xe điện. Ngoài ra, kế hoạch nới lỏng quy định khí thải của chính quyền Tổng thống Donald Trump cũng được cho là đã làm giảm động lực chuyển đổi sang xe điện tại thị trường này. Các chuyên gia nhận định thị trường EV toàn cầu trong thời gian tới sẽ tiếp tục phân hóa rõ rệt giữa các khu vực.
Trong khi châu Âu tăng tốc đầu tư và Trung Quốc mở rộng thị phần toàn cầu, Bắc Mỹ có thể bước vào giai đoạn tăng trưởng chậm hơn do những thay đổi chính sách. Dẫu vậy, xu hướng điện hóa ngành ô tô được đánh giá vẫn khó đảo ngược trong dài hạn. Việc doanh số xe điện toàn cầu duy trì ở mức hơn 1,5 triệu xe mỗi tháng cho thấy nhu cầu đối với phương tiện sử dụng năng lượng sạch đang ngày càng trở thành xu hướng chủ đạo của ngành công nghiệp ô tô thế giới.
*Nguồn: Reuters, BI
