Sự gia tăng đột biến trong xuất khẩu ô tô của Trung Quốc đang định hình lại thị trường ô tô trên toàn thế giới, khiến các quốc gia tràn ngập những chiếc xe giá rẻ và làm nổ ra một cuộc chiến giá cả hiện hữu ở khắp các phòng trưng bày từ Mexico đến Malaysia.
Những chiếc ô tô do Trung Quốc sản xuất đang tràn ngập đường phố ở một số vùng Nam Mỹ, trong khi những chiếc xe điện giá rẻ nhưng chất lượng cao của các nhà sản xuất ô tô như BYD Co. đang chinh phục hàng nghìn người tiêu dùng ở châu Âu.
Ông Ron Zheng, đối tác tại công ty tư vấn toàn cầu Roland Berger GmbH, nhận định các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang nhắm đến biên lợi nhuận cao hơn ở nước ngoài. Thị trường các khu vực sẽ bị ảnh hưởng, nhưng mức độ cạnh tranh về giá có thể sẽ không gay gắt như ở Trung Quốc.
Để hiểu được tác động toàn cầu, trước tiên cần bắt đầu từ Trung Quốc, thị trường ô tô lớn nhất thế giới. Tại đây, chỉ khoảng 15% trong số khoảng 70 nhà sản xuất ô tô đang hoạt động được Viện Nghiên cứu Ô tô Gasgoo theo dõi năm ngoái có tỷ lệ sử dụng nhà máy từ 70% trở lên, một chuẩn mực được nhiều người coi là mức tối thiểu khả thi để đạt được lợi nhuận và tính bền vững trong một thị trường đã phát triển.
BYD, nhà sản xuất xe năng lượng mới lớn nhất thế giới, đã duy trì mức sản xuất ổn định, liên tục sản xuất ô tô và vận hành các nhà máy với công suất từ 80% đến 85% từ năm 2022 đến năm 2024.
Tuy nhiên, một số liên doanh sản xuất chủ chốt với nước ngoài đã chứng kiến mức sản lượng giảm đáng kể, đáng chú ý là liên doanh SAIC-GM giữa SAIC Motor Corp. thuộc sở hữu nhà nước và hãng sản xuất ô tô Mỹ General Motors Co., và liên doanh GAC-Honda giữa Guangzhou Automobile Group Co. và Honda Motor Co. của Nhật Bản.
Tesla Inc., công ty sản xuất xe điện Model 3 và xe thể thao đa dụng Model Y tại nhà máy Thượng Hải để tiêu thụ trong nước và xuất khẩu sang các khu vực khác tại châu Á và châu Âu, đứng đầu về công suất sản xuất, ở mức 96%. "Ngôi sao đang lên" Xiaomi Corp. đứng thứ hai, với mức độ phổ biến áp đảo của mẫu xe đầu tay, cùng với lượng đơn đặt hàng tăng vọt cho mẫu xe SUV YU7 mới ra mắt gần đây, đòi hỏi phải nhanh chóng tăng tốc sản xuất.
Xiaomi vẫn chưa bán xe điện ra nước ngoài. Tuy nhiên, trong bối cảnh nền kinh tế trong nước đang chững lại và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt, nhiều nhà xuất khẩu khác của Trung Quốc đang tích cực chuyển hướng sang xuất khẩu, đưa xe đến khắp nơi trên thế giới, trừ Mỹ, nơi thuế quan khiến việc này trở nên khó khăn. Trung Quốc hiện là nước xuất khẩu ô tô lớn nhất thế giới, vượt qua Nhật Bản và Đức.
Tổng kim ngạch xuất khẩu ô tô của Trung Quốc vào năm 2025 tăng gần gấp ba lần so với năm 2022 lên 37,3 tỷ USD. Trong năm tháng đầu năm 2025, xuất khẩu ô tô của nước này đã đạt mức đỉnh mới. Riêng các lô hàng đến Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất đạt tổng cộng 2,7 tỷ USD, tăng 551% so với cùng kỳ năm 2022. Điều này cho thấy nhu cầu ngày càng tăng của Trung Đông đối với xe do Trung Quốc sản xuất.
Ngoài vùng Vịnh, một loạt các quốc gia khác đang thúc đẩy sự bùng nổ xuất khẩu của Trung Quốc. Mexico, một nhân tố chủ chốt trong ngành ô tô Bắc Mỹ, đã nhập khẩu lượng ô tô trị giá 2,4 tỷ USD, trong khi Nga, dù có những phức tạp về địa chính trị, vẫn là một thị trường quan trọng, với doanh thu 2,2 tỷ USD.
Theo công ty tư vấn AlixPartners, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc hiện được cho là sẽ chiếm 30% doanh số bán ô tô toàn cầu vào năm 2030, tăng từ 21% vào năm 2024, với mức tăng trưởng đáng kể nhất dự kiến ở các thị trường mới nổi như Đông Nam Á, Trung Đông và châu Phi và Nam Mỹ.
Ở trong nước, cuộc chiến giá cả vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Mặc dù đã củng cố vị thế là nhà sản xuất xe điện thuần túy và xe hybrid cắm sạc có doanh số cao nhất thế giới và bán được khoảng 4,3 triệu xe vào năm ngoái, BYD vẫn đang dẫn đầu nhiều đợt giảm giá trong cuộc chiến giá cả đã bắt đầu ở Trung Quốc vào đầu năm 2023.
Điều này đang làm gia tăng cuộc chiến giành thị phần và khiến sự tồn tại của những công ty nhỏ hơn, thiếu quy mô, ngày càng trở nên bấp bênh.
Theo số liệu của Trung tâm nghiên cứu và công nghệ ô tô Trung Quốc, BYD đã giảm giá trung bình 32%.
