Trong khi đó, các hãng xe châu Âu đang loay hoay tìm cách đối phó và vừa có cuộc gặp khẩn với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, người đã phát tín hiệu sẵn sàng nới lỏng một số quy định của Thỏa thuận Xanh châu Âu (Green Deal), dù thừa nhận tình hình đã trở nên cấp bách.
Theo ông Alexandre Marian, Giám đốc điều hành của Alix Partners, các thương hiệu của Trung Quốc như BYD, SAIC, Geely hay Chery đang trên đà trở thành thế lực thống trị của ngành ô tô toàn cầu. Ngoài vai trò chủ đạo tại thị trường trong nước, 4 công ty này được dự báo sẽ tăng thị phần ở nước ngoài từ 4% lên 9% vào năm 2030, đánh dấu bước tiến lớn về năng lực cạnh tranh và xuất khẩu.
Ngay tại Trung Quốc, các hãng xe nội địa đang dần loại bỏ các đối thủ nước ngoài. Tỷ lệ chiếm lĩnh thị trường của họ dự kiến tăng lên 76% vào năm 2030, so với 61% năm 2024 và 50% năm 2022. Thời kỳ mà Volkswagen hay General Motors nắm quyền thống trị đã chấm dứt, nhường chỗ cho thế hệ mới của ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc – năng động, công nghệ cao và được nhà nước hậu thuẫn mạnh mẽ.
Ngoài biên giới, các doanh nghiệp Trung Quốc cũng đang mở rộng với tốc độ chóng mặt. Thị phần của họ tại Nam Mỹ có thể đạt 15%, tại châu Phi và Trung Đông là 18%, và tại Nam Á – Đông Nam Á tăng gần 6 lần lên 17%. Chỉ riêng ở Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc, do rào cản bảo hộ, tỷ lệ này vẫn ở mức rất thấp – khoảng 1%.
Trước sức ép ngày càng lớn, các hãng xe châu Âu mới đây đã họp khẩn tại Bruxelles cùng Chủ tịch Ursula von der Leyen để bàn về phản ứng chính sách. Tham dự có lãnh đạo của Renault, Stellantis, BMW và Mercedes. Các nhà sản xuất đề nghị nới thời hạn áp dụng các quy chuẩn môi trường, đặc biệt đối với xe tải nhẹ và xe cỡ nhỏ, vốn gặp khó khăn trong quá trình điện hóa toàn phần. Họ cũng kêu gọi cho phép phát triển song song nhiều loại công nghệ năng lượng, chứ không chỉ xe điện thuần túy.
Ủy ban châu Âu đã thể hiện thiện chí nhất định, theo đó đồng ý đưa thời điểm xem xét lại chính sách từ năm 2026 lên sớm hơn vào cuối năm 2025, sẵn sàng thảo luận về các quy định cho xe thương mại và xem xét nới lỏng tiêu chuẩn cho xe điện cỡ nhỏ. Tuy nhiên, giới công nghiệp cho rằng phản ứng này còn quá chậm so với tốc độ tiến công của các hãng Trung Quốc.
“Thị trường không chờ đợi Brussels,” Chủ tịch John Elkann của Stellantis cảnh báo tại Triển lãm ô tô Munich. Trong khi Bắc Kinh đang tăng tốc toàn diện – từ công nghệ pin, chuỗi cung ứng cho đến mạng lưới xuất khẩu – thì châu Âu vẫn bị trói buộc trong những thủ tục hành chính phức tạp và thiếu quyết đoán. Nếu không có hành động kịp thời, ngành ô tô châu Âu có thể đánh mất vị thế lịch sử của mình, nhường sân chơi toàn cầu cho các đối thủ đến từ Trung Quốc.
