Mới đây, Bộ Xây dựng lấy ý kiến các bộ, ngành địa phương về cơ chế thí điểm phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp cho người có thu nhập trung bình từ 20 triệu đồng/tháng trở lên. Cơ chế dự kiến được Chính phủ ban hành trong thời gian tới và có hiệu lực đến hết ngày 28/2/2027.
Góp ý với chủ trương này, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP. Hồ Chí Minh (HoREA) cho rằng, nhà giá rẻ hiện bao gồm hai loại là nhà ở xã hội và nhà ở thương mại giá phù hợp.
Tuy nhiên, báo cáo của Bộ Xây dựng cho thấy giai đoạn 2021-2025, cả nước chỉ hoàn thành 196 dự án với 170.129 căn nhà ở xã hội, đạt 17% mục tiêu 1 triệu căn đến năm 2030. Dù riêng năm 2025 đã tăng tốc mạnh mẽ với hơn 102.000 căn hoàn thành, HoREA nhận định con số này vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của hàng chục triệu người dân đô thị.
Đối với nhà ở thương mại vừa túi tiền, tại TP.HCM (cũ), năm 2020 chỉ có 163 căn thuộc phân khúc này, chiếm vỏn vẹn 1% tổng nguồn cung. Từ năm 2021 đến giữa năm 2025, gần như không còn dự án nhà ở giá phù hợp, thay vào đó là sản phẩm trung cấp và cao cấp, trong đó cao cấp chiếm hơn 70%.
Thực tế, không chỉ thiếu nguồn cung, người thu nhập thấp còn phải đáp ứng nhiều điều kiện về tiêu chí nhà ở và thu nhập mới được mua nhà ở xã hội. Trong khi đó, nhóm thu nhập trung bình - có mức thu nhập khoảng 21-30 triệu đồng/tháng (cá nhân) hoặc 41-50 triệu đồng/tháng (hộ gia đình) lại không thuộc diện được mua nhà ở xã hội nhưng cũng không đủ khả năng tiếp cận căn hộ thương mại giá cao.
Theo HoREA, tình trạng thiếu loại hình nhà ở giá phù hợp với thu nhập của số đông người có thu nhập trung bình, thu nhập thấp đô thị, có nguyên nhân từ thị trường bất động sản thiếu nguồn cung dự án nhà ở thương mại, nhà ở xã hội nên các doanh nghiệp có sẵn dự án nhà ở thương mại có điều kiện chiếm lĩnh thị trường và thường lựa chọn phân khúc cao cấp hoặc làm giá nhà ở để tối đa hóa lợi nhuận.
HoREA hoan nghênh việc đưa nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở 2023 vào Chương trình xây dựng luật năm 2026. Đồng thời đề xuất bổ sung cơ chế cho phép người thu nhập trung bình, thu nhập thấp đô thị được vay tín dụng thương mại với lãi suất hợp lý 6-7%/năm trong thời hạn 10-12 năm để mua, thuê mua nhà ở giá phù hợp.
Bên cạnh đó, HoREA đưa ra các giải pháp tăng nguồn cung nhà ở xã hội, nhà thương mại giá thấp, giá vừa túi tiền.
Cụ thể, với nhà ở xã hội: HoREA đề nghị Chính phủ và Bộ Xây dựng xem xét các đề xuất của Hiệp hội tại Văn bản 106/2020/CV-HoREA về việc sửa đổi, bổ sung Nghị định 100/2015/NĐ-CP để hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển nhà ở xã hội, nhất là loại nhà ở xã hội cho thuê và loại nhà ở xã hội thuê mua, thu hút nhiều doanh nghiệp tham gia và sử dụng hiệu quả các quỹ đất được quy hoạch phát triển nhà ở xã hội. Từ đó tăng nguồn cung nhà ở xã hội đáp ứng nhu cầu rất lớn của các đối tượng hưởng chính sách nhà ở xã hội, góp phần kéo giảm giá nhà ở thương mại.
Đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét khi ban hành “Nghị quyết ban hành các nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốn đầu tư phát triển nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2021-2025”, thì đề nghị trong danh mục “Các chương trình mục tiêu”, có “chương trình mục tiêu phát triển nhà ở xã hội”, để bố trí “nguồn tái cấp vốn từ ngân sách nhà nước”, “cấp bù lãi suất” cho Ngân hàng Chính sách xã hội và 04 ngân hàng thương mại (do Ngân hàng Nhà nước chỉ định) thực hiện ưu đãi tín dụng cho các đối tượng hưởng chính sách nhà ở xã hội trong 05 năm tới.
Về giải pháp tăng nguồn cung nhà ở thương mại giá thấp: Hiệp hội đề nghị Chính phủ sớm thông qua Nghị quyết triển khai “Đề án phát triển nhà ở thương mại giá thấp” với các cơ chế, chính sách ưu đãi về tiền sử dụng đất, thuế, tín dụng, để khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư các dự án nhà ở thương mại có mức giá căn hộ không quá 20 triệu đồng/m 2 ở các tỉnh và không quá 22-25 triệu đồng/m 2 ở các đô thị loại I, đô thị đặc biệt.
Giải pháp tăng nguồn cung nhà ở thương mại có giá vừa túi tiền: Các doanh nghiệp bất động sản cần quan tâm đầu tư phát triển dự án nhà ở thương mại có giá vừa túi tiền, vì đây là nhu cầu thực rất lớn và có tính thanh khoản cao, lại ít rủi ro. Việc tăng nguồn cung nhà ở thương mại có giá vừa túi tiền sẽ góp phần kéo giảm giá nhà ở trên thị trường.
Theo HoREA, giải pháp bền vững để có giá nhà hợp lý là xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng, cạnh tranh lành mạnh. Hiệp hội nhận thấy, Nhà nước kiến tạo môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng, cạnh tranh lành mạnh là nền tảng để nền kinh tế đất nước phát triển bền vững và người dân có thể tạo lập được nhà ở với giá hợp lý.
Theo đó, Hiệp hội đề nghị Quốc hội và Chính phủ coi trọng giải quyết “điểm nghẽn về thể chế pháp luật”, tiếp tục xây dựng, hoàn thiện các Văn bản Luật, Văn bản dưới Luật có liên quan hoạt động đầu tư kinh doanh, đảm bảo tính hệ thống, đồng bộ, liên thông, để làm cơ sở xây dựng, kiến tạo môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng, cạnh tranh lành mạnh, đồng thời tiếp tục thực hiện công tác cải cách thủ tục hành chính và đấu tranh phòng chống tham nhũng, tiêu cực, nhũng nhiễu.
Giải pháp về phía doanh nghiệp góp phần kéo giảm giá nhà:
Hiệp hội đề nghị các doanh nghiệp bất động sản luôn luôn coi trọng xây dựng uy tín thương hiệu, tôn trọng và đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của khách hàng, với tinh thần thượng tôn pháp luật, tuân thủ pháp luật, chấp hành pháp luật và “dám nói không với tiêu cực”; nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp, năng suất lao động, sử dụng hiệu quả và tiết kiệm các nguồn lực cũng như chi phí quản lý để làm giảm giá thành nhà ở.
Hiệp hội đề nghị các doanh nghiệp bất động sản xem xét đa dạng hóa và cơ cấu lại sản phẩm nhà ở, chuyển hướng mạnh sang phân khúc nhà ở thương mại có giá vừa túi tiền; nhà ở thương mại giá thấp; nhà ở xã hội và tham gia các dự án xây dựng lại các chung cư hư hỏng; các dự án di dời, chỉnh trang nhà trên và ven kênh rạch; các dự án chỉnh trang các khu dân cư lụp xụp. Đây là các lĩnh vực đầu tư kinh doanh bất động sản vừa có hiệu quả kinh tế, vừa có ý nghĩa xã hội và tuy có tỷ suất lợi nhuận thấp, nhưng ít rủi ro, đồng thời có lợi cho việc xây dựng uy tín thương hiệu của doanh nghiệp, góp phần thiết thực để kéo giảm giá nhà ở thương mại.
