Năm 2026 đang là một năm không dễ dàng với thị trường chứng khoán khi nhiều nhà đầu tư cá nhân phải đối mặt với thua lỗ. Tuy nhiên, áp lực với các quỹ đầu tư còn lớn hơn nhiều khi chỉ vài phần trăm sụt giảm trên danh mục hàng tỷ USD đã tương đương khoản tiền khổng lồ.
“Nhìn vào hiệu suất của các quỹ đầu tư từ đầu năm hầu như đều âm khá nặng. Nhà đầu tư cá nhân lỗ 10-20% có thể còn chưa quá nghiêm trọng, nhưng với một quỹ có quy mô trên 1 tỷ USD, chỉ cần lỗ 5% thôi cũng đã là một khoản tiền rất lớn. Trong khi đó, nhiều quỹ năm nay lỗ tới 10-20%”, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Ngân hàng Đầu tư Chứng khoán An Bình ABS cho biết.
Theo ông Minh, điều quan trọng trong giai đoạn hiện tại không phải cố gắng dự đoán chính xác thị trường sẽ đi về đâu, mà là khả năng thích nghi với từng trạng thái của thị trường. Khi định giá đã trở nên hấp dẫn nhưng dòng tiền vẫn thận trọng, nhà đầu tư cần thay đổi chiến lược thay vì cố chấp với một kịch bản duy nhất.
“Từ năm ngoái cho đến nay, tôi thích nhất một từ là thích nghi. Khi thị trường có quá nhiều biến số, yếu tố thích nghi là quan trọng nhất”, ông Minh nhấn mạnh.
Trong bối cảnh thị trường có quá nhiều biến số, ông Minh cho rằng “thích nghi” là yếu tố quan trọng nhất. Thay vì cố gắng dự đoán chính xác mọi diễn biến, nhà đầu tư nên tập trung vào những cổ phiếu đang có sức mạnh tốt hơn mặt bằng chung, theo phong cách momentum.
"Việc lựa chọn những cổ phiếu dẫn đầu, có sức mạnh tốt hơn mặt bằng chung là một trong những chiến lược giúp nhà đầu tư tăng khả năng “sống sót”, chuyên gia nhận định.
Bản thân VN-Index cũng cần được nhìn trong tương quan với chi phí vốn. Nếu điều chỉnh chỉ số theo lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm, VN-Index dù nhiều lần lập đỉnh mới trong những tháng đầu năm nhưng vẫn chưa vượt qua đỉnh năm 2021. Điều này cho thấy chỉ số tăng không đồng nghĩa hiệu quả danh mục của nhà đầu tư cũng cải thiện tương ứng.
Nhìn tổng thể, thị trường từ năm 2025 đến nay chủ yếu vận động theo trạng thái đi ngang và swing trong một biên độ, thay vì hình thành xu hướng tăng bền vững. Vì vậy, chiến lược đầu tư cũng cần thay đổi theo môi trường.
Theo ông Minh, nếu lãi suất tiếp tục đi ngang ở vùng cao, thị trường có thể duy trì trạng thái đi ngang hoặc giảm. Khi đó, swing trading có thể là chiến lược phù hợp hơn: mua khi thị trường giảm về vùng thấp và bán khi giá tăng lên vùng cao hơn.
Ngược lại, nếu lãi suất bắt đầu giảm, môi trường đầu tư sẽ thuận lợi hơn và nhà đầu tư có thể tăng tỷ trọng vào những cổ phiếu mạnh nhất.
Ông Minh cũng không đánh giá cao việc liên tục bình quân giá trong bối cảnh hiện tại. Theo ông, DCA có thể làm giảm tỷ lệ lỗ trên giá vốn bình quân, nhưng số lỗ tuyệt đối vẫn có thể tăng nếu cổ phiếu tiếp tục giảm.
Do đó, trong môi trường lãi suất còn cao, chiến lược được ông ưu tiên là swing trading kết hợp với nhóm cổ phiếu momentum.
Chiến lược lựa chọn cổ phiếu “khỏe”
Theo ông Minh, một cổ phiếu mạnh không chỉ được đánh giá qua diễn biến giá mà cần hội tụ hai yếu tố: nền tảng cơ bản và dòng tiền.
Một doanh nghiệp có kết quả kinh doanh tốt nhưng không thu hút dòng tiền vẫn có thể giảm giá. Ngược lại, dòng tiền mạnh nhưng nền tảng cơ bản yếu cũng tiềm ẩn rủi ro.
Từ đó, chuyên gia sàng lọc cổ phiếu dựa trên hai nhóm tiêu chí. Thứ nhất là nền tảng cơ bản và tăng trưởng, được xếp hạng trên khoảng 1.600 mã để lựa chọn nhóm top 20. Thứ hai là sức mạnh dòng tiền thông qua giá và khối lượng, ưu tiên những cổ phiếu có sức tăng trưởng về giá và khối lượng tốt hơn 80% số mã còn lại.
Theo ông Minh, trong một thị trường nhiều biến số và khó dự đoán, việc tập trung vào những cổ phiếu vừa có nền tảng tốt vừa đang thu hút dòng tiền là cách để nhà đầu tư thích nghi và tăng khả năng “sống sót” trong thị trường.
Quan điểm của ông Minh khá nhất quán: khi lãi suất chưa giảm, ưu tiên swing; khi lãi suất hạ, tăng tỷ trọng; và trong cả hai trường hợp, tập trung vào những cổ phiếu mạnh về cả cơ bản lẫn dòng tiền.
