Thanh khoản thị trường chứng khoán tiếp tục xuống thấp trong phiên 19/8. Tổng giá trị giao dịch trên toàn thị trường chỉ đạt hơn 14.900 tỷ đồng, trong đó giá trị khớp lệnh trên HoSE đạt trên 10.020 tỷ đồng, thấp nhất kể từ phiên 11/6.
Đây cũng là phiên thứ ba liên tiếp thanh khoản trên HoSE duy trì quanh vùng thấp. Trước đó, trong phiên đầu tuần 17/8, giá trị khớp lệnh trên sàn này chỉ khoảng 10.500 tỷ đồng. Nhìn rộng hơn, xu hướng suy giảm thanh khoản đã kéo dài từ sau tháng 4. Trong quý 2/2026, giá trị giao dịch khớp lệnh trên HoSE đã giảm khoảng 31% so với quý đầu năm.
Điểm đáng chú ý là dòng tiền thu hẹp trong bối cảnh thị trường không xuất hiện trạng thái bán tháo. Sau hai phiên giảm mạnh cuối tuần trước, tâm lý nhà đầu tư chuyển sang thận trọng hơn. Áp lực cung không còn quá quyết liệt nhưng lực cầu cũng chưa cho thấy sự sẵn sàng quay trở lại với quy mô lớn.
Trong môi trường thanh khoản chỉ quanh 10.000 tỷ đồng trên HoSE, dòng tiền có xu hướng tập trung vào một số nhóm cổ phiếu riêng lẻ thay vì lan tỏa trên diện rộng. Điều này khiến các nhịp tăng, giảm của thị trường mang tính cục bộ hơn và khó hình thành xu hướng rõ ràng.
Áp lực từ nhà đầu tư nước ngoài cũng chưa hạ nhiệt. Riêng phiên 19/8, khối ngoại tiếp tục bán ròng khoảng 710 tỷ đồng trên HoSE. Trước đó, trong tuần 10-14/8, nhóm này đã bán ròng hơn 2.000 tỷ đồng trên toàn thị trường. Dòng tiền trong nước vì vậy vẫn phải đóng vai trò chính trong việc hấp thụ lượng cổ phiếu được nhà đầu tư nước ngoài bán ra.
Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng Đầu tư Chứng khoán An Bình (ABS), diễn biến này cần được nhìn trong bối cảnh dòng tiền toàn cầu đang có sự dịch chuyển. Trong khi khối ngoại liên tục rút vốn, dòng tiền của nhà đầu tư tổ chức và cá nhân trong nước đang đóng vai trò cân đối lượng cung. Chuyên gia ABS cho rằng áp lực rút vốn có thể giảm khi các điều kiện về lạm phát và lãi suất trên thị trường quốc tế thuận lợi hơn.
Thanh khoản thấp càng đáng chú ý khi thị trường đang đứng ngay trước những cột mốc quan trọng liên quan đến nâng hạng. Theo kế hoạch, FTSE Russell dự kiến công bố danh mục cổ phiếu Việt Nam trong bộ chỉ số FTSE Global Equity Index Series vào rạng sáng ngày 21/8, trước khi việc nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp có hiệu lực từ ngày 21/9. Quá trình đưa cổ phiếu Việt Nam vào các bộ chỉ số dự kiến được thực hiện qua nhiều đợt thay vì cùng lúc.
Điều này phần nào lý giải việc dòng tiền chưa có động thái đón đầu quá rõ rệt. Ông Nguyễn Thế Minh cho rằng dòng vốn từ quá trình nâng hạng sẽ không xuất hiện tại một thời điểm duy nhất. Với các quỹ thụ động, việc phân bổ vốn sẽ diễn ra theo từng giai đoạn khi danh mục được cơ cấu. Vì vậy, dù kỳ vọng dòng vốn ngoại trong trung và dài hạn vẫn hiện hữu, thị trường trong ngắn hạn vẫn phải dựa phần lớn vào sức cầu trong nước.
Một nguyên nhân khác được chuyên gia ABS đề cập là áp lực thanh khoản của hệ thống ngân hàng. Tín dụng tăng nhanh trong khi nhu cầu vốn của nền kinh tế lớn khiến các ngân hàng phải tăng cường huy động. Mặt bằng lãi suất huy động và lợi suất các kênh đầu tư ít rủi ro hơn vì vậy có thể tạo thêm cạnh tranh đối với dòng tiền trên thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, ông Minh cho rằng định giá thị trường đã trở về vùng hấp dẫn hơn và bài toán quan trọng lúc này không còn đơn thuần là cổ phiếu “rẻ hay đắt”, mà là khi nào thanh khoản quay trở lại.
Quan điểm thận trọng cũng được TS. Lê Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Dragon Capital, nhấn mạnh trong chia sẻ mới đây. Theo ông, định giá hiện tại đã ở vùng hấp dẫn, song mặt bằng lãi suất trong nước khó giảm mạnh trong bối cảnh nhu cầu tín dụng còn lớn. Ngược lại, nền tảng lợi nhuận doanh nghiệp vẫn là điểm hỗ trợ khi năm 2026 được kỳ vọng thuộc nhóm những năm có tăng trưởng lợi nhuận tốt nhất trong khoảng một thập kỷ.
Vì vậy, chuyên gia Dragon Capital cho rằng nhà đầu tư có thể bắt đầu tích lũy nhưng cần lựa chọn doanh nghiệp có nền tảng và tăng trưởng lợi nhuận bền vững, thay vì mua đồng loạt trên diện rộng. Cách tiếp cận này cũng phần nào phản ánh trạng thái hiện nay của thị trường: định giá không còn quá cao, triển vọng doanh nghiệp chưa xấu đi, nhưng dòng tiền vẫn cần thêm chất xúc tác đủ mạnh để quay trở lại.
