Sửa Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản sau hơn 1 năm thi hành

Chiều 23/3, Bộ Xây dựng tổ chức hội thảo lấy ý kiến góp ý dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, đến nay, Luật Nhà ở năm 2023, Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 được thực hiện hơn 1 năm.

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển kinh tế xã hội và sau khi tổ chức lại bộ máy hành chính Nhà nước, bức tranh bất động sản đã xuất hiện nhiều yêu cầu mới trong giai đoạn mới. Do đó, cần thiết phải sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật về nhà ở để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ (với một số sự thay đổi của bộ máy hành chính và sự sáp nhập địa giới).

Trình bày nội dung chính sách Luật Nhà ở sửa đổi, ông Vương Duy Dũng, Phó cục trưởng Cục Quản lý Nhà và thị trường Bất động sản (Bộ Xây dựng) cho biết, đề xuất sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản sẽ tập trung giải quyết 8 nhóm chính sách lớn, xuyên suốt toàn bộ nội dung của Luật, bao gồm: Điều chỉnh, bổ sung quy định chung; Sửa đổi, bổ sung quy định về: Kinh doanh nhà ở, công trình xây dựng có sẵn; Sửa đổi, bổ sung quy định về kinh doanh nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai.

Sửa đổi, bổ sung quy định về kinh doanh quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án bất động sản; Sửa đổi, bổ sung quy định về chuyển nhượng dự án bất động sản; Sửa đổi, bổ sung về hợp đồng kinh doanh bất động sản; Sửa đổi, bổ sung về kinh doanh dịch vụ bất động sản và đào tạo, bồi dưỡng, cấp chứng chỉ hành nghề trong kinh doanh dịch vụ bất động sản; Sửa đổi, bổ sung về xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.

Cần làm rõ quy định liên quan đến nhà ở xã hội

Góp ý về dự thảo Luật, đại diện Tổng công ty Viglacera cho biết, là một doanh nghiệp triển khai các dự án nhà ở xã hội, thời gian qua, quá trình triển khai các dự án nhà ở xã hội đã được Bộ Xây dựng, Quốc hội quan tâm, một số quy định được sửa đổi rõ ràng hơn và việc triển khai, thu hồ sơ đối với người dân đã tốt hơn.

Tuy nhiên trong quá trình triển khai, một số vấn đề vẫn còn vướng mắc. Trong đó, việc xác nhận điều kiện thu nhập đối với người có công với cách mạng còn nhiều điểm chưa đồng nhất giữa các quy định, khiến nhiều người cao tuổi gặp khó khăn trong việc thực hiện. Khi sửa đổi, Viglacera mong muốn sẽ làm rõ các đối tượng này để thuận lợi cho cả người dân và doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, theo Điều 89 của Luật Nhà ở 2023, sau 5 năm, chủ sở hữu các căn nhà ở xã hội được phép bán căn hộ, tuy nhiên theo dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi bổ sung đã siết chặt hơn quy định này. Người sở hữu nhà ở xã hội khi muốn chuyển nhượng sẽ không còn được bán tự do theo cơ chế thị trường như hiện nay, mà chỉ được giao dịch với người đủ điều kiện hưởng chính sách.

"Cơ quan soạn thảo cần làm rõ hơn về giá bán, quy trình thực hiện để người dân có thể nắm rõ. Quy định mới này có thể phù hợp tại thị trường Hà Nội, TP.HCM, tuy nhiên tại các địa phương sẽ người mua ban đầu có thể sẽ cân nhắc, khiến việc phát triển nhà ở xã hội tại các tỉnh sẽ hạn chế hơn", đại diện Viglacera đề nghị.

Ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam (VACC) góp ý, cần bổ sung mới quy định về phát triển nhà thương mại giá phù hợp nhằm tăng nguồn cung nhà ở phù hợp khả năng chi trả của người mua trong Luật Nhà ở.

Theo ông Hiệp, sáng kiến này của Bộ Xây dựng là điểm tích cực nhằm làm dịu sự tăng trưởng giá nhà của thị trường bất động sản đồng thời giải quyết được mong muốn có nhà cho lớp người dân có thu nhập trung bình. Để phương án này khả thi và các chủ đầu tư ủng hộ tích cực, cơ quan soạn thảo cần làm rõ hơn những ưu đãi cho các chủ đầu tư khi thực hiện đầu tư, ví dụ như giá đất, lãi suất ngân hàng, thủ tục đầu tư, kiểm toán để xác định mức độ lãi, đối tượng được mua...

Dự kiến trình Chính phủ vào cuối tháng 6/2026

Được biết, quá trình xây dựng Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) được chia thành 2 giai đoạn chính gồm: Xây dựng chính sách và Soạn thảo dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Theo kế hoạch, việc trình Chính phủ thông qua chính sách dự kiến thực hiện trong tháng 4/2026,

Sau khi hoàn thành bước xây dựng chính sách, Bộ Xây dựng sẽ trình hồ sơ dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) lên Chính phủ chậm nhất vào ngày 30/6/2026. Sau đó, cơ quan soạn thảo tiếp tục tiếp thu, giải trình ý kiến của các thành viên Chính phủ và tổ chức thêm các hội thảo lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và chuyên gia.

Dự kiến đến cuối tháng 8/2026, hồ sơ dự án luật sẽ được hoàn thiện để báo cáo Chính phủ xem xét trình Quốc hội và trình lên Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét vào tháng 9/2026, trước khi trình Quốc hội thảo luận và thông qua theo chương trình kỳ họp vào tháng 10/2026.