Mới đây, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 08 sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Thông tư 22/2019/TT-NHNN quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Thông tư mới đã chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.
Quy định mới cho phép các ngân hàng thương mại được đưa thêm 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước (KBNN) vào cấu phần tổng huy động. Trước đó, khoản tiền gửi này đã bị loại hoàn toàn khỏi mẫu số tính tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) kể từ ngày 1/1/2026.
Theo đánh giá của giới phân tích, việc nới kỹ thuật trong công thức tính LDR sẽ giúp các ngân hàng có thêm dư địa tăng trưởng tín dụng mà không tạo áp lực quá lớn lên chi phí vốn. Tuy nhiên, tác động tích cực chủ yếu dành cho nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước khi nhóm Big4 nắm gần như toàn bộ tiền gửi Kho bạc của hệ thống.
Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước cho thấy, tính đến cuối tháng 3, lượng tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại hệ thống ngân hàng đạt 626.716 tỷ đồng. Riêng nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước nắm giữ 624.167 tỷ đồng, tương đương 99,59% tổng số dư tiền gửi KBNN tại các tổ chức tín dụng.
Theo nhận định từ các chuyên gia MBS, Thông tư 08 được đánh giá là động thái hỗ trợ kỹ thuật đáng chú ý trong bối cảnh thanh khoản hệ thống ngân hàng tiếp tục chịu áp lực khi tăng trưởng tín dụng phục hồi mạnh hơn tốc độ huy động vốn.
Cụ thể, việc cho phép tính thêm 20% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước (KBNN) vào tổng tiền gửi khi tính tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) sẽ giúp gia tăng dư địa tín dụng, đặc biệt đối với nhóm ngân hàng quốc doanh.
“Nhóm được hưởng lợi lớn nhất từ Thông tư 08 được cho là các ngân hàng quốc doanh, do đang nắm giữ khoảng 99% tổng tiền gửi KBNN toàn hệ thống. Ba ngân hàng quốc doanh niêm yết gồm Vietcombank (VCB), BIDV (BID) và VietinBank (CTG) có thể giảm tỷ lệ LDR khoảng 1,1-1,5% sau thay đổi chính sách”, MBS đánh giá
Trung tâm Phân tích và Tư vấn đầu tư SSI (SSI Research)ước tính tác động ở cấp độ toàn hệ thống tương đối khiêm tốn, tương đương khoảng 0,6% dư nợ tín dụng. Mặc dù vậy, đối với nhóm ngân hàng thương mại quốc doanh, mức độ hỗ trợ có thể dao động từ 1,4% đến 2% tổng dư nợ. Sự chênh lệch này cho thấy các ngân hàng gốc Nhà nước hưởng lợi lớn hơn hẳn so với khối ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân.
Nói về việc điều chỉnh trên, NHNN cho biết tỷ lệ LDR của VietinBank, BIDV, Vietcombank, Agribank đang có xu hướng tăng trong những tháng đầu năm 2026 và tại thời điểm 31/3/2026, tỷ lệ này lần lượt là 83,48%; 82,94%; 84,54%; 83,28% gần sát ngưỡng tối đa là 85%.
Tuy nhiên, qua rà soát, tiền gửi KBNN là nguồn tiền ngắn hạn (có kỳ hạn tối đa là 03 tháng) và không ổn định (có thể rút trước thời hạn để đáp ứng nhu cầu thu chi ngân sách nhà nước hoặc do hết kỳ hạn gửi tại NHTM nhưng NHTM đó không tiếp tục trúng thầu nhận tiền gửi KBNN ).
Ngoài ra, theo thông lệ quốc tế khi tính tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (tỷ lệ NSFR) có cho phép tính đến một phần tiền gửi Chính phủ và các tổ chức công lập của Chính phủ vào nguồn vốn ổn định sẵn có của TCTD.
Do đó, việc sửa đổi, bổ sung theo hướng kéo dài thời gian được tính 20% tiền gửi KBNN khi tính tỷ lệ LDR là phù hợp với điều kiện thực tế hiện nay. Đồng thời, quy định này cũng tạo ra dư địa để nguồn tiền gửi KBNN tại các NHTM có thể được sử dụng để đáp ứng thêm nhu cầu vốn và hỗ trợ ổn định thị trường tiền tệ.
