Ngày 15/5, Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư 08/2026/TT-NHNN sửa đổi một số nội dung tại Thông tư 22/2019 về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Điểm đáng chú ý nằm ở cách tính tiền gửi của Kho bạc Nhà nước trong công thức xác định tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) – chỉ số quan trọng phản ánh dư địa tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 15/5/2026.
Theo quy định mới, tiền gửi của các tổ chức trong và ngoài nước, bao gồm cả tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài, phải loại trừ các khoản trước khi đưa vào mẫu số LDR gồm: tiền ký quỹ, tiền gửi vốn chuyên dùng của khách hàng, tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước và 80% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước.
Điều này đồng nghĩa, từ nay các ngân hàng được phép đưa 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào công thức tính LDR. Trong khi đó, toàn bộ tiền gửi không kỳ hạn của cơ quan này tiếp tục bị loại trừ.
Đây được xem là bước điều chỉnh đáng chú ý so với lộ trình siết trước đó tại Thông tư 26/2022. Theo quy định cũ, tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước bị loại khỏi mẫu số LDR tăng dần từ 50% năm 2023, lên 60% năm 2024, 80% năm 2025 và đến ngày 1/1/2026 tăng lên 100%. Điều đó có nghĩa, từ đầu năm nay, toàn bộ tiền gửi Kho bạc từng bị loại khỏi công thức xác định LDR.
Báo cáo tài chính quý I/2026 cho thấy lượng tiền gửi Kho bạc Nhà nước tại ba ngân hàng quốc doanh lớn gồm Vietcombank, BIDV và VietinBank đạt tổng cộng 563.036 tỷ đồng, tăng gần 39% so với cuối năm 2025.
Trong đó, Vietcombank ghi nhận số dư tiền gửi Kho bạc Nhà nước đạt 189.159 tỷ đồng, tăng 39% so với đầu năm. Cơ cấu nguồn vốn cho thấy tiền gửi không kỳ hạn bằng VND và ngoại tệ lần lượt đạt 2.656 tỷ đồng và 1.252 tỷ đồng, trong khi tiền gửi có kỳ hạn bằng VND lên tới 185.250 tỷ đồng.
Với tỷ lệ được ghi nhận 20% theo Thông tư 08, số tiền gửi có kỳ hạn được đưa vào mẫu số LDR của Vietcombank ước khoảng 37.000 tỷ đồng.
Tương tự, BIDV cũng ghi nhận tiền gửi Kho bạc Nhà nước đạt gần 188.627 tỷ đồng, tăng 39%. Sau khi loại trừ phần tiền gửi không kỳ hạn khoảng 3.377 tỷ đồng, lượng tiền gửi có kỳ hạn duy trì quanh mức 185.250 tỷ đồng. Như vậy, quy mô bổ sung vào mẫu số LDR của BIDV cũng vào khoảng 37.000 tỷ đồng.
VietinBank ghi nhận số dư tiền gửi Kho bạc Nhà nước khoảng 185.250 tỷ đồng, tăng gần 38% so với đầu năm. Tuy nhiên, ngân hàng chưa công bố chi tiết cơ cấu kỳ hạn, do đó mức độ tác động tới LDR sẽ phụ thuộc vào tỷ trọng tiền gửi có kỳ hạn trong tổng số dư.
Nếu áp dụng mức trần LDR 85%, phần tiền gửi được bổ sung thêm vào mẫu số tại Vietcombank và BIDV – tương đương 37.000 tỷ đồng – có thể tạo ra dư địa tín dụng lý thuyết khoảng 31.500 tỷ đồng cho mỗi ngân hàng.
Diễn biến này phần nào cho thấy lợi thế riêng của nhóm ngân hàng quốc doanh trong việc thu hút nguồn vốn Kho bạc Nhà nước – dòng tiền có quy mô rất lớn và có thể tác động đáng kể tới các chỉ tiêu thanh khoản cũng như dư địa tăng trưởng tín dụng.
Trước đó, cuối tháng 4, Ngân hàng Nhà nước đã công bố Dự thảo sửa đổi Thông tư 22/2019 quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
Trong thuyết minh về dự thảo mới, Ngân hàng Nhà nước cho hay, trong bối cảnh thị trường tiền tệ có dấu hiệu khó khăn như hiện nay và thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, Thông tư 22 cần được cân nhắc sửa đổi, bổ sung quy định liên quan đến tiền gửi Kho bạc Nhà nước.
Cuối tháng 3/2026, lượng tiền gửi của kho bạc nhà nước tại hệ thống ngân hàng là 626.716 tỷ đồng, trong đó riêng khối NHTM Nhà nước là 624.167 tỷ đồng, chiếm 99,59% tổng số dư tiền gửi KBNN tại các TCTD.
Theo NHNN, tỷ lệ LDR của Vietinbank, BIDV, Vietcombank, Agribank đang có xu hướng tăng trong những tháng đầu năm 2026 và tại thời điểm 31/3/2026, tỷ lệ này lần lượt là 83,48%; 82,94%; 84,54%; 83,28% gần sát ngưỡng tối đa là 85%.
Tuy nhiên, qua rà soát, tiền gửi KBNN là nguồn tiền ngắn hạn (có kỳ hạn tối đa là 03 tháng) và không ổn định (có thể rút trước thời hạn để đáp ứng nhu cầu thu chi ngân sách nhà nước hoặc do hết kỳ hạn gửi tại NHTM nhưng NHTM đó không tiếp tục trúng thầu nhận tiền gửi KBNN ).
Ngoài ra, theo thông lệ quốc tế khi tính tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (tỷ lệ NSFR) có cho phép tính đến một phần tiền gửi Chính phủ và các tổ chức công lập của Chính phủ vào nguồn vốn ổn định sẵn có của TCTD.
Do đó, việc sửa đổi, bổ sung theo hướng kéo dài thời gian được tính 20% tiền gửi KBNN khi tính tỷ lệ LDR trên cơ sở kế thừa quy định tại điểm a(iii) khoản 4 Điều 20 Thông tư 22 là phù hợp với điều kiện thực tế hiện nay.
Đồng thời, quy định này cũng tạo ra dư địa để nguồn tiền gửi KBNN tại các NHTM có thể được sử dụng để đáp ứng thêm nhu cầu vốn và hỗ trợ ổn định thị trường tiền tệ.
