Cảnh báo động thái này có thể làm trật bánh quá trình chuyển đổi đang gặp nhiều khó khăn từ xe chạy xăng dầu sang xe điện.
Theo các nguồn tin am hiểu sự việc, một đề xuất đang được Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves xem xét sẽ yêu cầu người lái xe điện nộp 3 xu mỗi dặm (khoảng 0,11 USD/km) cộng thêm các loại thuế đường bộ khác, bắt đầu từ năm 2028. Người lái xe điện trung bình sẽ phải chi thêm 250 bảng Anh/năm, so với khoảng 600 bảng Anh/năm tiền thuế nhiên liệu mà chủ xe xăng hoặc diesel trung bình phải nộp.
Hakan Samuelsson, Giám đốc điều hành Volvo Cars, gọi kế hoạch này là “chắc chắn tồi tệ”, nhấn mạnh: “Đừng chuyển từ việc khuyến khích một xu hướng tích cực sang áp đặt hình phạt và thuế lên chính sự phát triển đó”.
Doanh số xe điện tại Anh đã tăng gần 30% trong năm nay so với cùng kỳ, với một trong bốn xe mới bán ra trong tháng 10 là xe điện hoàn toàn, theo dữ liệu của Hiệp hội Các nhà sản xuất và Kinh doanh Ô tô (SMMT). Tuy nhiên, xe điện hiện chỉ chiếm 4% tổng số xe lưu hành.
James Court, Trưởng bộ phận chính sách của Octopus Electric Vehicles, cho rằng việc áp phí hiện nay là quá sớm và sẽ kìm hãm tăng trưởng, viện dẫn kinh nghiệm tại Iceland và New Zealand – nơi doanh số xe điện sụt giảm mạnh sau khi áp thuế đường bộ tương tự.
Kế hoạch dự kiến được công bố trong Ngân sách ngày 26/11 nhằm bù đắp lỗ hổng ngân sách công từ 20–30 tỷ bảng Anh đến cuối nhiệm kỳ, trong bối cảnh doanh thu thuế nhiên liệu giảm mạnh do chuyển đổi sang xe điện. Báo cáo năm 2023 của Resolution Foundation ước tính chuyển đổi này sẽ tạo lỗ hổng doanh thu 10 tỷ bảng Anh vào đầu thập niên 2030.
Jonathan Marshall, tác giả báo cáo, nhận định mức 3 xu mỗi dặm là “bước đi đầu tiên tốt” để người dân quen với loại thuế mới, nhưng cần hành động trước khi xe điện trở nên phổ biến.
Trong khi đó, Giáo sư Stephen Glaister (Đại học Imperial College) cảnh báo hệ thống tương tự tại Oregon (Mỹ) không thành công lớn và việc triển khai tại Anh có thể phức tạp, tốn kém.
Dù vậy, các chuyên gia đồng thuận rằng hệ thống thuế xe hiện tại cần cải tổ và người lái xe điện phải đóng góp cho việc sử dụng đường bộ. Matt Galvin, Giám đốc Polestar tại Anh, chỉ trích việc thuế nhiên liệu xăng/diesel không tăng từ năm 2011 là “nực cười” và kêu gọi chính phủ không mất tập trung vào mục tiêu khử carbon hóa giao thông.
