Theo đó, trong 3 quy định tối thiểu đang được Sở Xây dựng Tp.HCM đưa vào dự thảo đề án quản lý nhà ở riêng lẻ cho thuê trọ, có quy định diện tích tối thiểu 5m2 sàn/người, an toàn phòng chát và chủ nhà trọ phải có đăng ký kinh doanh.
Theo đề cương đề án, Sở Xây dựng tham mưu UBND Tp.HCM giao sở này chủ trì xây dựng tiêu chí về diện tích tối thiểu (dự kiến là 5m2 sàn/người) để có giới hạn số lượng người/phòng; giới hạn số lượng phòng trong mỗi công trình nhà trọ.
Đồng thời, Sở Xây dựng tạm đề xuất 3 quy định tối thiểu đối với nhà ở riêng lẻ có mục đích cho thuê trọ tại Tp.HCM, gồm: Hẻm xây nhà cho thuê trọ phải rộng tối thiểu 3-4m và cách đường chính không quá 100m; mọi phòng trong nhà phải đảm bảo có hành lang dẫn ra lối thoát nạn; diện tích nhà trọ tối thiểu 5m2 sàn/người.
Khi hoàn thiện đề án nói trên, Sở xây dựng sẽ có cơ sở dữ liệu toàn bộ nhà trọ trên địa bàn thành phố. Tiến tới cập nhật, phân loại nhà trọ đạt chuẩn an toàn và đưa vào sử dụng khai thác trên các ứng dụng điện tử.
Sở Xây dựng sẽ phối hợp với Công an TP tham mưu UBND TP ban hành quy định diện tích tối thiểu và an toàn phòng cháy chữa cháy đối với nhà ở riêng lẻ cho thuê trọ trên địa bàn TP, hoàn tất trong tháng 10/2024. Các nhà ở riêng lẻ cho thuê trọ không bảo đảm về diện tích tối thiểu và an toàn phòng cháy chữa cháy sẽ bị buộc dừng hoạt động.
Ngoài ra, kinh doanh nhà trọ, phòng trọ là ngành nghề phải có giấy chứng nhận và giấy phép đủ điều kiện, phải đảm bảo về an toàn phòng cháy chữa cháy. Cá nhân kinh doanh nhà trọ quy mô nhỏ, doanh thu thấp cũng phải đăng kí kinh doanh dưới hình thức hộ gia đình.
Hiện nay trên địa bàn Tp.HCM có khoảng 60.500 công trình nhà trọ tư nhân đang kinh doanh. Chia thành hai nhóm: Nhóm 1 là dãy phòng cho thuê độc lập có 34.800 công trình, với tổng số người thuê tối đa hơn 943.000 người. Nhóm 2 là nhà ở riêng lẻ ngăn chia từng phòng để cho thuê có 25.670 công trình, với số người thuê tối đa hơn 486.000 người.
Kết quả khảo sát ban đầu mới đây của Sở Xây dựng cho thấy có khoảng 12.800 công trình/60.500 công trình (chiếm tỉ lệ 21%) không đủ điều kiện an toàn để tiếp tục hoạt động. Trong đó khoảng 4.600 công trình chưa đáp ứng các tiêu chí về diện tích sàn bình quân tối thiểu và 8.200 công trình chưa đáp ứng tiêu chí về phòng cháy chữa cháy. Các công trình này phải thực hiện việc chuyển đổi để đạt tiêu chuẩn quy định tối thiểu nếu muốn tiếp tục hoạt động.
Vừa qua, Sở Xây dựng phân tích nhà ở riêng lẻ biến thành nhà cho thuê trọ trên địa bàn TP.HCM là rất nhiều và tồn tại nhiều bất cập về an toàn phòng cháy chữa cháy, vi phạm xây dựng. Tuy nhiên cơ sở pháp lý để quản lý, xử lý loại hình này là chưa hiệu quả.
Luật Nhà ở 2024 (có hiệu lực từ 1-8-2024) đã có quy định nhà ở riêng lẻ cho thuê trọ mà có từ 2 tầng trở lên và quy mô dưới 20 phòng trọ không phải lập dự án đầu tư nhưng phải đảm bảo yêu cầu về PCCC và các yêu cầu khác theo quy định của từng địa phương.
