Theo phóng viên TTXVN tại Washington, Trung Quốc đã đồng ý mua ít nhất 10 triệu tấn than đá của Mỹ trong năm 2027 và tiếp tục mua ít nhất 10 triệu tấn trong năm 2028, trong khuôn khổ loạt thỏa thuận đạt được sau chuyến thăm cấp nhà nước của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới Mỹ.
Theo thông cáo của Nhà Trắng tối 25/9, tổng lượng than đá Mỹ mà Trung Quốc cam kết nhập khẩu trong hai năm 2027 và 2028 sẽ đạt ít nhất 20 triệu tấn. Cam kết này được đưa ra trong khuôn khổ Hội đồng Thương mại Mỹ-Trung, một cơ chế được hai nước thành lập tại hội nghị thượng đỉnh tháng 5/2026 và được đưa vào hoạt động trong chuyến thăm lần này.
Bên cạnh cam kết về than đá, hai nước đạt đồng thuận về các khuyến nghị dành mức thuế quan ưu đãi hơn đối với khoảng 30 tỷ USD hàng hóa không nhạy cảm theo mỗi chiều thương mại.
Danh mục hàng hóa Mỹ xuất khẩu sang Trung Quốc gồm nông sản, cá và hải sản, gỗ và sản phẩm gỗ, mỹ phẩm và thiết bị y tế. Ở chiều ngược lại, các mặt hàng Trung Quốc xuất khẩu sang Mỹ gồm một số hàng tiêu dùng như thiết bị gia dụng nhỏ, đồ chơi, đồ trang trí lễ hội và ghế an toàn dành cho trẻ em.
Hai bên đồng thời thành lập một nhóm công tác về các rào cản tiếp cận thị trường nông nghiệp, nhằm xử lý những vướng mắc trong thương mại nông sản. Mỹ và Trung Quốc cũng chính thức đưa Hội đồng Đầu tư Mỹ-Trung vào hoạt động để thảo luận các cơ hội đầu tư và những trở ngại đối với hoạt động đầu tư giữa hai nước.
Về khoáng sản chiến lược, Washington và Bắc Kinh tiếp tục trao đổi nhằm xử lý những quan ngại của Mỹ liên quan đến tình trạng thiếu hụt đất hiếm và các khoáng sản quan trọng trong chuỗi cung ứng. Nhà Trắng cho biết hai bên hướng tới bảo đảm lượng xuất khẩu trở lại mức phù hợp.
Tổng thống Donald Trump cũng đề nghị Chủ tịch Tập Cận Bình tăng sản lượng các sản phẩm dầu mỏ tinh chế nhằm góp phần ổn định nguồn cung năng lượng trên thị trường thế giới. Nhà Trắng gắn thỏa thuận mua than với chính sách của chính quyền Tổng thống Trump nhằm thúc đẩy ngành than Mỹ.
Trong bối cảnh nhu cầu điện gia tăng, đặc biệt do sự phát triển của các trung tâm dữ liệu và cơ sở hạ tầng công nghệ, chính quyền Mỹ đang tìm cách mở rộng vai trò của các nhà máy điện than trong hệ thống năng lượng.
Phía Trung Quốc sau chuyến thăm của Chủ tịch Tập Cận Bình cũng công bố các kết quả đạt được trong chuyến công du, trong đó đề cập cơ chế thương mại và thỏa thuận về đối xử thuế quan đối với hàng hóa không nhạy cảm. Tuy nhiên, thông tin chính thức được phía Trung Quốc công bố không nêu cụ thể cam kết mua than Mỹ như trong thông cáo của Nhà Trắng.
Các thỏa thuận mới được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc tiếp tục duy trì cơ chế đình chiến thương mại và tìm cách kiểm soát những bất đồng trong quan hệ kinh tế.
Hai bên trước đó đã thành lập các cơ chế về thương mại và đầu tư nhằm tạo kênh đối thoại thường xuyên, trong khi những vấn đề nhạy cảm như đất hiếm, công nghệ, trí tuệ nhân tạo và các biện pháp kiểm soát xuất khẩu vẫn nằm trong chương trình nghị sự song phương.
Cam kết mua than được xem là một trong những kết quả cụ thể liên quan đến năng lượng và thương mại hàng hóa sau chuyến thăm của ông Tập. Đối với Mỹ, việc mở rộng thị trường xuất khẩu than có thể tạo thêm đầu ra cho ngành khai khoáng và các doanh nghiệp năng lượng; trong khi đối với Trung Quốc, thỏa thuận bổ sung một nguồn cung than từ Mỹ trong bối cảnh hai nước đang tìm cách duy trì ổn định thương mại và giảm nguy cơ tái diễn căng thẳng thuế quan.
