Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều thách thức, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã điều hành chính sách tiền tệ chủ động và linh hoạt và là ngân hàng trung ương đầu tiên trên thế giới áp dụng chính sách nới lỏng tiền tệ.
Theo đó, tính từ đầu năm 2023, Nhà điều hành đã có tới 3 đợt giảm lãi suất điều hành liên tiếp vào tháng 3, tháng 4, tháng 5, với lãi suất tái chiết khấu giảm 1 điểm % xuống 3,5%/năm, lãi suất tái cấp vốn giảm 1 điểm % xuống 5,0%/năm, lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng VND của các tổ chức tín dụng đối với một số hoạt động kinh tế giảm 1 điểm % xuống 5,0%/năm.
NHNN cũng giảm trần lãi suất tiền gửi kỳ hạn dưới 1 tháng và từ 1 tháng tới dưới 6 tháng lần lượt 0,5 điểm % và 1 điểm % xuống mức 0,5%/năm và 5,0%/năm.
Ngay sau động thái mạnh mẽ từ Nhà điều hành, các ngân hàng thương mại cũng đồng loạt giảm lãi suất huy động trong những tháng đầu năm.
Theo thống kê của công ty chứng khoán VNDirect (VND), chỉ tính riêng từ đầu tháng 5/2023, lãi suất tiền gửi bình quân kỳ hạn 3 tháng và 12 tháng của nhóm ngân hàng tư nhân giảm mạnh lần lượt là 57 điểm cơ bản và 29 điểm cơ bản; trong khi lãi suất bình quân cùng kỳ hạn của nhóm ngân hàng quốc doanh giảm lần lượt 80 điểm cơ bản và 40 điểm cơ bản.
Các chuyên gia cũng kỳ vọng lãi suất tiền gửi bình quân kỳ hạn 12 tháng sẽ giảm xuống 6,5%/năm trong năm nay, dựa trên các lý do như nhu cầu tín dụng yếu do tăng trưởng kinh tế chậm chạp và thị trường bất động sản ảm đạm, Chính phủ đẩy mạnh đầu tư công, từ đó bơm thêm tiền vào nền kinh tế và NHNN vẫn còn dư địa để giảm lãi suất điều hành.
Trên thị trường ngoại hối, chỉ số sức mạnh đồng đô la Mỹ (DXY) tăng mạnh trong tháng 5/2023 khi thị trường hoài nghi về kịch bản FED cắt giảm lãi suất điều hành trong nửa cuối năm 2023. Tại ngày 31/5/2023, chỉ số DXY leo lên mức 104,3 điểm (tăng 2,6% so với đầu tháng 5).
Sự hồi phục của chỉ số DXY và động thái giảm lãi suất điều hành gần đây của NHNN đã tạo áp lực lên tỷ giá VND. Theo đó, tỷ giá USD/VND tăng nhẹ 0,1% trong tháng 5/2023 lên mức 23.490 VND/USD.
Dù vậy, chuyên gia VNDirect vẫn duy trì quan điểm áp lực tỷ giá sẽ không lớn trong quý 2/2023 và dự báo tỷ giá USD/VND sẽ dao động trong khoảng 23.400- 23.700 VND/USD do nguồn cung USD trong nước vẫn được đảm bảo nhờ thặng dư thương mại cải thiện, đồng thời áp lực lạm phát giảm và động thái tăng dự trữ ngoại hối gần đây của NHNN đã củng cố niềm tin của nhà đầu tư vào sự ổn định của tiền đồng.
