Theo số liệu Ngân hàng Nhà nước (NHNN) thống kê, đến cuối quý II/2026, tiền gửi thanh toán của cá nhân tại các ngân hàng đạt khoảng 1,22 triệu tỷ đồng, giảm khoảng 130.000 tỷ đồng, tương đương gần 10%, so với mức gần 1,35 triệu tỷ đồng cùng kỳ năm trước.
Tiền gửi thanh toán trong thống kê của NHNN là các khoản tiền gửi không kỳ hạn còn hoạt động của cá nhân tại ngân hàng, chủ yếu phục vụ giao dịch qua thẻ và các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt khác. Theo quy định hiện hành, lãi suất tối đa đối với tiền gửi không kỳ hạn là 0,5%/năm. Vì vậy, khách hàng thường duy trì khoản tiền này để chi tiêu và giao dịch hằng ngày.
Đáng chú ý, số dư tiền gửi thanh toán giảm trong khi số lượng tài khoản tiếp tục tăng. Đến cuối tháng 6/2026, hệ thống ngân hàng có gần 256,7 triệu tài khoản thanh toán cá nhân, mức cao nhất từ trước đến nay.
Lấy tổng số dư khoảng 1,22 triệu tỷ đồng chia cho số tài khoản, bình quân mỗi tài khoản có khoảng 4,75 triệu đồng. Đây chỉ là phép tính tham khảo: một người có thể sở hữu nhiều tài khoản, còn số dư giữa các tài khoản chênh lệch đáng kể.
Diễn biến này cho thấy số lượng tài khoản tăng không đồng nghĩa với việc lượng tiền được duy trì trong các tài khoản thanh toán cũng tăng. Việc chuyển tiền sang các khoản gửi có kỳ hạn để hưởng lãi suất cao hơn có thể là một nguyên nhân, song số liệu trên chưa đủ để xác định dòng tiền đã dịch chuyển cụ thể đi đâu.
Xu hướng giảm cũng xuất hiện trong số liệu tiền gửi không kỳ hạn của khách hàng, bao gồm cả cá nhân và doanh nghiệp, tại nhóm 28 ngân hàng được thống kê. Đến ngày 30/6/2026, tổng số dư của nhóm này đạt khoảng 2,98 triệu tỷ đồng, giảm gần 67.000 tỷ đồng, tương đương 2% so với cuối năm 2025. Có 17 ngân hàng ghi nhận giảm và 11 ngân hàng tăng. Cần lưu ý, thống kê này có phạm vi và mốc so sánh khác với số liệu tài khoản thanh toán cá nhân nêu trên.
Vietcombank dẫn đầu nhóm khảo sát với 559.194 tỷ đồng tiền gửi không kỳ hạn vào cuối tháng 6. Tiếp theo là BIDV với 455.240 tỷ đồng, VietinBank 429.532 tỷ đồng, MB 324.045 tỷ đồng và Agribank 268.446 tỷ đồng. Cả năm ngân hàng đều ghi nhận số dư giảm so với cuối năm 2025.
Tiền gửi không kỳ hạn (CASA) là nguồn vốn có chi phí thấp đối với ngân hàng. Do đó, biến động của khoản tiền gửi này là một yếu tố cần theo dõi khi đánh giá chi phí vốn và hoạt động của từng ngân hàng.
Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh các ngân hàng cạnh tranh huy động vốn bằng cả lãi suất niêm yết và chương trình ưu đãi. Theo thông tin khảo sát ngày 23/9 trong nội dung cung cấp, mức lãi suất cao nhất tại nhóm Vietcombank, Agribank, BIDV và VietinBank phổ biến khoảng 6%/năm ở kỳ hạn dài. Một số ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết mức 6,9–7,6%/năm, tùy kỳ hạn và hình thức gửi.
Bên cạnh biểu lãi suất thông thường, một số ngân hàng đưa ra mức cộng thêm hoặc mức chào áp dụng theo điều kiện về số tiền, kênh gửi và nhóm khách hàng. Các mức chào quanh 9%/năm được ghi nhận trong khảo sát ngày 21/9 cũng cần được đọc cùng điều kiện áp dụng, không thể xem là lãi suất phổ biến cho mọi khoản gửi.
Số tài khoản thanh toán gia tăng cho thấy mạng lưới tài khoản tiếp tục mở rộng, trong khi số tiền được duy trì trong các tài khoản này đã giảm so với một năm trước.
