Tại Hội nghị quán triệt, triển khai và xúc tiến đầu tư dự án nhà ở cho thuê giá phù hợp với khả năng chi trả của người thu nhập trung bình, người thu nhập thấp đô thị diễn ra ngày 9/6, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), cho biết định hướng phát triển nhà ở cho thuê theo kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã mở ra một hướng đi mới nhằm giải quyết nhu cầu chỗ ở của hàng triệu lao động đô thị.
Nhu cầu thuê nhà rất lớn nhưng nguồn cung còn thiếu
Theo Chủ tịch HoREA, khảo sát của Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM và Sở Xây dựng trước đây cho thấy khoảng 60% công nhân lao động nhập cư có nhu cầu thuê nhà thay vì mua nhà bởi phần lớn chỉ làm việc tại thành phố trong một giai đoạn nhất định trước khi trở về quê.
Sau khi hợp nhất địa giới hành chính, TP.HCM hiện có khoảng 974.000 người có nhu cầu mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội. Tuy nhiên, giai đoạn 2021-2025 thành phố mới phát triển được 17.902 căn nhà ở xã hội. Kế hoạch đến năm 2030 là bổ sung thêm 181.498 căn, song vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế.
Trong khi đó, số lượng dự án nhà ở xã hội cho thuê còn rất hạn chế. Một trong những dự án tiên phong là khu nhà ở xã hội cho thuê của Công ty Lê Thành tại phường An Lạc với 930 căn hộ.
Theo quy định hiện hành, giá thuê nhà ở xã hội thuộc các tòa nhà chung cư trên 4 tầng tại TP.HCM khoảng 118.000 đồng/m2 mỗi tháng. Với căn hộ rộng 55 m2, người thuê chỉ phải trả khoảng 6,5 triệu đồng/tháng, thấp hơn nhiều so với mức giá 15 triệu đồng/tháng của các căn hộ thương mại cùng diện tích.
Do nguồn cung quá ít, phần lớn người lao động vẫn phải thuê phòng trọ tư nhân với mức giá khoảng 2 triệu đồng/tháng. Dù đóng vai trò quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu chỗ ở của người lao động, loại hình nhà trọ hiện chưa được hưởng các chính sách ưu đãi tương xứng.
Thống kê trước đây cho thấy TP.HCM có hơn 60.000 khu nhà trọ với khoảng 560.000 phòng, phục vụ chỗ ở cho khoảng 1,4 triệu người. Tuy nhiên, chất lượng và tiện ích của nhiều khu trọ vẫn còn hạn chế.
Mở đường cho doanh nghiệp tham gia phát triển nhà cho thuê
Bên cạnh nhà ở xã hội cho thuê, Chủ tịch HoREA cho rằng nhu cầu đối với nhà ở thương mại cho thuê giá phù hợp cũng rất lớn, nhất là với nhóm người thu nhập trung bình và những lao động không thuộc diện được mua nhà ở xã hội.
Theo kinh nghiệm quốc tế, chi phí thuê nhà chỉ nên chiếm khoảng 20% thu nhập của người lao động. Nếu vượt quá 25%, người thuê sẽ gặp nhiều áp lực về tài chính và chất lượng cuộc sống.
Hiện TP.HCM mới có một số mô hình tiên phong như các dự án căn hộ cho thuê dài hạn của Công ty Lê Thành hoặc dự án căn hộ cho giới trẻ DIAS SKY của CT Group. Tuy nhiên, số lượng dự án còn rất ít so với nhu cầu thực tế.
Để thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở cho thuê, ông Lê Hoàng Châu đề xuất hàng loạt cơ chế ưu đãi như miễn tiền sử dụng đất, miễn tiền thuê đất đối với các dự án nhà ở cho thuê giá phù hợp; cho phép khấu trừ hợp lý chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng; ưu đãi thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp ở mức giảm 70%; đồng thời triển khai các gói tín dụng dài hạn với lãi suất ưu đãi.
Hiệp hội cũng đề xuất xây dựng cơ chế "luồng xanh" để rút ngắn thủ tục đầu tư, cho phép phát triển các căn hộ nhỏ từ 15 m2 phục vụ nhu cầu của người độc thân hoặc hộ gia đình ít người.
Đáng chú ý, ông Châu cho rằng cần có sự thay đổi trong tư duy xã hội, từ tâm lý phải sở hữu nhà ở sang chấp nhận thuê nhà lâu dài như một lựa chọn phù hợp với xu hướng phát triển đô thị hiện đại.
Theo đại diện HoREA, việc phát triển mạnh phân khúc nhà ở cho thuê không chỉ giúp giải quyết nhu cầu chỗ ở của hàng triệu người lao động mà còn góp phần bảo đảm an sinh xã hội, ổn định thị trường bất động sản và tạo động lực phát triển kinh tế đô thị trong giai đoạn mới.
