Nội dung chính:
- Báo cáo kiểm toán của Xây dựng Hòa Bình ghi nhận khoản lỗ 1.115 tỷ đồng sau thuế, tăng tới 40% so với khoản lỗ trong báo cáo công ty tự lập.
- Kiểm toán đưa ý kiến ngoại trừ về các khoản phải thu nghìn tỷ cũng như về doanh thu của Hòa Bình trong năm 2023.
- Đây là báo cáo đầu tiên của Hòa Bình do công ty AASC kiểm toán. Trước đó, EY kiểm toán và soát xét các báo cáo của Hòa Bình và không đưa ra ý kiến ngoại trừ.
Công ty cổ phần Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình (HoSE: HBC) vừa công bố báo cáo tài chính năm 2023 do AASC kiểm toán. Đây là công ty kiểm toán thay EY - công ty kiểm toán đã gắn bó với Hòa Bình suốt 12 năm.
Việc thay công ty kiểm toán không giúp báo cáo tài chính của Hòa Bình “sáng sủa” hơn.
Lỗ thêm 40%
Báo cáo kiểm toán của Hòa Bình cho biết công ty lỗ 1.115 tỷ đồng sau thuế, tăng 40% so với khoản lỗ trong báo cáo công ty tự lập.
Nguyên nhân chính dẫn đến chênh lệch kết quả kinh doanh trên báo cáo tài chính của Hòa Bình tiếp tục do khoản trích lập dự phòng các khoản phải thu khó đòi. Đây cũng là nguyên nhân chính khiến Hòa Bình đã lỗ sâu trong báo cáo tài chính năm 2022 do EY kiểm toán.
Cụ thể, trong báo cáo tự lập, Hòa Bình chỉ trích lập dự phòng 133 tỷ đồng. Trong riêng quý IV/2023, công ty hoàn nhập dự phòng (ghi nhận như một khoản doanh thu) tới 310 tỷ đồng, giúp Hòa Bình có lãi trong quý IV.
Báo cáo kiểm toán của Hòa Bình đã gần như “xóa sổ” toàn bộ khoản hoàn nhập nói trên, và ghi nhận dự phòng tới 417 tỷ đồng - như một khoản chi phí trong năm 2023.
Việc ghi nhận khác nhau về các khoản nợ phải thu khó đòi cho thấy quan điểm khác nhau giữa Hòa Bình và kiểm toán AASC về khả năng thu hồi các khoản nợ này.
Trong lúc AASC đánh giá các khoản nợ đã trở thành nợ xấu, và phải dự phòng theo chuẩn mực kế toán, Hòa Bình có thể có quan điểm dễ dàng hơn. Trong năm vừa qua, Hòa Bình cũng nhiều lần công bố thông tin tới các cổ đông về việc đã thu hồi được các khoản nợ từ các đối tác, khách hàng.
Một loạt ý kiến ngoại trừ
Ý kiến ngoại trừ đáng chú ý nhất trong báo cáo kiểm toán của Hòa Bình là việc ghi nhận doanh thu của công ty.
Kiểm toán cho biết Hòa Bình đang ghi nhận doanh thu hoạt động xây lắp (là hoạt động chính) của công ty căn cứ theo khối lượng do giám sát của chủ đầu tư xác nhận và đơn giá hợp đồng. Hòa Bình cho rằng doanh thu này được ước tính một cách đáng tin cậy.
Tuy nhiên, trên thực tế các hợp đồng xây dựng của Hòa Bình quy định nhà thầu được thanh toán theo giá trị khối lượng thực hiện do khách hàng xác nhận. Theo chuẩn mực kế toán, doanh thu của doanh nghiệp chỉ được xác nhận qua các chứng chỉ thanh toán, hóa đơn tài chính.
Ý kiến ngoại trừ được đưa ra khi kiểm toán chưa có đủ bằng chứng ghi nhận các khoản mục trong báo cáo tài chính.
Ngoài ra, kiểm toán cũng cho biết một loạt khoản phải thu, phải trả trị giá hàng nghìn tỷ đồng trong báo cáo tài chính của Hòa Bình. Trong đó có các khoản phải thu gần 3.000 tỷ đồng, phải trả người bán gần 1.700 tỷ đồng, hay người mua trả tiền trước gần 1.300 tỷ đồng. Các khoản mục này chưa được thu thập đầy đủ các bằng chứng đánh giá tính hiện hữu - kiểm toán cho biết.
Như vậy việc thay công ty kiểm toán từ EY sang AASC không giúp báo cáo tài chính của Hòa Bình “đẹp hơn”, nếu không muốn nói là xấu đi. AASC không những ghi giảm lợi nhuận (tăng khoản lỗ thêm 40%) mà còn đưa ra hàng loạt ý kiến ngoại trừ.
Trong báo cáo kiểm toán cuối cùng của EY với Hòa Bình (năm 2022), mặc dù công ty buộc phải ghi nhận lỗ sâu thêm, nhưng báo cáo được chấp nhận toàn phần.
