Cụ thể, thủ tục được công bố là thủ tục tính hoặc tính lại tiền sử dụng đất thực hiện theo quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 2 điều 12 Nghị định số 50/2026 của Chính phủ. Đây là thủ tục áp dụng đối với người sử dụng đất khi có nhu cầu xác định lại nghĩa vụ tài chính về tiền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.
Về trình tự thực hiện, thủ tục này được triển khai qua 3 bước.
Trước hết, hộ gia đình, cá nhân nộp văn bản đề nghị tính hoặc tính lại tiền sử dụng đất theo quy định, chậm nhất trước ngày 1/1/2027 tại bộ phận một cửa liên thông.
Tiếp đó, bộ phận một cửa tiếp nhận hồ sơ, cấp giấy hẹn và chuyển thông tin đến UBND xã nơi có đất để xác định hạn mức giao đất ở của thửa đất được lựa chọn, đồng thời chuyển thông tin đến cơ quan thuế.
Cuối cùng, cơ quan thuế thực hiện việc tính hoặc tính lại tiền sử dụng đất và ban hành thông báo nộp tiền hoặc thông báo điều chỉnh gửi cho người sử dụng đất, đồng thời gửi thông tin cho UBND cấp xã theo quy định.
Thủ tục được thực hiện thông qua nhiều phương thức như nộp trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính, qua phương thức điện tử hoặc thông qua Cổng dịch vụ công trực tuyến hoặc các hình thức khác theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
Hồ sơ thực hiện thủ tục khá đơn giản, chỉ gồm một văn bản đề nghị tính hoặc tính lại tiền sử dụng đất (một bản chính), với số lượng một bộ hồ sơ.
Cơ quan giải quyết thủ tục hành chnhs là UBND cấp xã và cơ quan thuế. Kết quả thực hiện thủ tục là thông báo nộp tiền sử dụng đất hoặc thông báo điều chỉnh thông báo nộp tiền sử dụng đất gửi cho người sử dụng đất. Thủ tục này không quy định thu phí, lệ phí và không đặt ra yêu cầu, điều kiện thực hiện.
Thời gian qua, tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích từ đất nông nghiệp sang đất ở tăng cao. Đây là gánh nặng tài chính với nhiều hộ gia đình.
Trước thực tế này, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 254/2025 và Chính phủ ban hành Nghị định 50/2026 nhằm tháo gỡ khó khăn.
Theo Điều 10 Nghị quyết 254, chính sách giảm tiền sử dụng đất áp dụng với ba nhóm đất. Thứ nhất là đất vườn, ao hoặc đất nông nghiệp trong cùng thửa có đất ở. Thứ hai là đất có nguồn gốc vườn, ao gắn liền với đất ở nhưng đã tách ra chuyển quyền. Thứ ba là đất vườn, ao bị tách thửa trong quá trình đo đạc trước ngày 1-7-2014.
Về bản chất, đây là nhóm đất có liên hệ lịch sử với đất ở. Nhiều trường hợp gắn với quá trình sử dụng lâu dài của người dân, do cha ông để lại. Theo đó, việc giảm tiền sử dụng đất được xem là cách bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân. Nhờ đó, người dân không phải chịu mức thu cao như đất nông nghiệp thuần túy.
Một điểm đáng chú ý là chính sách không chỉ áp dụng với hồ sơ mới từ ngày 1-1-2026 mà còn xử lý cả các trường hợp trước đó. Cụ thể, nếu cơ quan thuế chưa ban hành thông báo nộp tiền, người dân sẽ được tính theo mức ưu đãi mới. Nếu đã có thông báo nhưng chưa nộp tiền, người dân được đề nghị tính lại. Nếu đã nộp một phần hoặc toàn bộ, người dân vẫn có quyền yêu cầu tính lại để được hoàn phần chênh lệch.
Việc hoàn trả được thực hiện theo thứ tự. Trước hết là cấn trừ vào nghĩa vụ tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất. Nếu không có thì trừ vào nghĩa vụ thuế khác. Cuối cùng mới hoàn bằng tiền.
