Mới đây, Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên đồng ý chủ trương chấm dứt hoạt động dự án Khu du lịch tâm linh Hồ Núi Cốc sau gần 10 năm triển khai. Đây là một trong những dự án lớn nhất của doanh nghiệp tư nhân Xây dựng Xuân Trường do ông Nguyễn Văn Trường (SN 1963) đứng đầu.
Quần thể chùa Bái Đính - Tràng An (Ninh Bình)
Đây là dự án nổi tiếng nhất gắn với tên tuổi Xuân Trường. Khu chùa Bái Đính mới được xây dựng từ năm 2003 với diện tích khoảng 539 ha, nằm trong Quần thể danh thắng Tràng An - Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới được UNESCO công nhận.
Quần thể này gồm nhiều hạng mục quy mô lớn như điện Tam Thế, điện Pháp Chủ, hành lang La Hán dài gần 3 km với 500 tượng đá, tháp chuông nặng 36 tấn và tượng Phật bằng đồng nặng hàng chục tấn. Trong nhiều năm, Bái Đính liên tục được ghi nhận với các kỷ lục về quy mô công trình Phật giáo tại Việt Nam và Đông Nam Á.
Sau khi hoàn thành, Bái Đính trở thành một trong những điểm du lịch tâm linh lớn nhất cả nước, đón hàng triệu lượt khách mỗi năm, góp phần đưa Ninh Bình trở thành trung tâm du lịch của miền Bắc.
Khu du lịch quốc gia Tam Chúc (Hà Nam)
Sau thành công của Bái Đính, Xuân Trường tiếp tục đầu tư Khu du lịch quốc gia Tam Chúc tại thị xã Kim Bảng, tỉnh Hà Nam.
Dự án có quy mô khoảng 5.000 ha, trong đó diện tích mặt nước hồ Tam Chúc khoảng 1.000 ha, khu núi đá tự nhiên khoảng 3.000 ha và khu trung tâm chùa Tam Chúc rộng hàng trăm hecta. Tổng vốn đầu tư từng được công bố ở mức khoảng 11.000-15.000 tỷ đồng.
Quần thể này bao gồm điện Tam Thế, điện Pháp Chủ, điện Quan Âm, trung tâm hội nghị quốc tế cùng hệ thống khách sạn, bến thuyền và các công trình dịch vụ du lịch. Năm 2019, Tam Chúc được lựa chọn là địa điểm tổ chức Đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc với sự tham dự của hàng nghìn đại biểu quốc tế.
Hiện nay, Tam Chúc là dự án du lịch tâm linh lớn nhất đang được Xuân Trường khai thác và tiếp tục hoàn thiện một số hạng mục theo quy hoạch.
Khu du lịch tâm linh Hồ Núi Cốc (Thái Nguyên)
Đây từng là dự án có quy mô lớn nhất trong danh mục đầu tư của Xuân Trường. Dự án được khởi công năm 2016 với diện tích khoảng 18.940 ha, trải rộng trên địa bàn TP Thái Nguyên và huyện Đại Từ.
Tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 15.000 tỷ đồng, thời gian thực hiện từ năm 2016 đến năm 2035. Theo quy hoạch, dự án gồm khu tâm linh, khu nghỉ dưỡng cao cấp, sân golf 36 lỗ, làng văn hóa các dân tộc, hệ thống khách sạn 5 sao, bến du thuyền và nhiều công trình dịch vụ khác.
Điểm nhấn của dự án là kế hoạch xây dựng một tháp Phật giáo cao khoảng 150 m, được giới thiệu là công trình Phật giáo có quy mô hàng đầu thế giới, có khả năng phục vụ từ 5.000 đến 10.000 người cùng lúc.
Tuy nhiên, sau gần một thập kỷ triển khai, dự án không đạt tiến độ như kỳ vọng. Tháng 6/2026, UBND tỉnh Thái Nguyên thống nhất chủ trương chấm dứt hoạt động dự án. Đây là dự án tâm linh quy mô lớn đầu tiên của Xuân Trường chính thức dừng hoạt động.
Dự án khu du lịch tâm linh Hương Sơn (Hà Nội)
Năm 2019, Xuân Trường đề xuất nghiên cứu dự án khu du lịch tâm linh Hương Sơn tại huyện Mỹ Đức, Hà Nội.
Theo đề xuất, dự án có diện tích khoảng 1.000 ha với tổng vốn đầu tư khoảng 15.000 tỷ đồng. Doanh nghiệp mong muốn xây dựng khu du lịch văn hóa, tâm linh kết hợp nghỉ dưỡng và hạ tầng dịch vụ nhằm kết nối với quần thể Tam Chúc ở Hà Nam.
Đề xuất này từng thu hút sự quan tâm lớn do liên quan đến khu vực danh thắng chùa Hương. Tuy nhiên đến nay dự án vẫn dừng ở giai đoạn nghiên cứu và chưa được triển khai thực tế.
Dự án tại đảo Cái Tráp (Hải Phòng)
Xuân Trường từng đề xuất nghiên cứu đầu tư khu du lịch văn hóa tâm linh tại đảo Cái Tráp thuộc huyện Cát Hải, Hải Phòng.
Dự án được định hướng phát triển thành khu du lịch tổng hợp kết hợp giữa tâm linh, sinh thái và nghỉ dưỡng. Tuy nhiên quy mô diện tích, tổng vốn đầu tư và các hạng mục cụ thể chưa được công bố rộng rãi.
Đến nay, dự án chưa ghi nhận các bước triển khai đáng kể.
Dự án Vũng Chùa - Đảo Yến (Quảng Bình)
Doanh nghiệp này cũng từng đề xuất ý tưởng phát triển khu du lịch văn hóa tâm linh tại khu vực Vũng Chùa - Đảo Yến, nơi an nghỉ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Khu vực này có vị trí đặc biệt về lịch sử và tâm linh, thu hút lượng lớn du khách đến viếng thăm mỗi năm. Tuy nhiên, các đề xuất của Xuân Trường mới dừng ở mức nghiên cứu và chưa hình thành dự án đầu tư cụ thể.
Dự án Côn Sơn - Kiếp Bạc (Hải Dương)
Bên cạnh các dự án trên, Xuân Trường từng tham gia nghiên cứu đầu tư tại khu di tích quốc gia đặc biệt Côn Sơn - Kiếp Bạc ở TP Chí Linh, Hải Dương.
Đây là quần thể di tích gắn với Anh hùng dân tộc Trần Hưng Đạo và Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi. Doanh nghiệp từng đề xuất nghiên cứu các hạng mục phục vụ du lịch văn hóa và tâm linh, song đến nay dự án vẫn chủ yếu dừng ở mức đề xuất.
Như vậy, trong số các dự án tâm linh lớn gắn với tên tuổi Xuân Trường, Bái Đính và Tam Chúc là hai dự án đã hình thành và đi vào khai thác với quy mô hàng trăm đến hàng nghìn hecta. Hồ Núi Cốc là dự án có diện tích lớn nhất, gần 19.000 ha, nhưng đã chính thức dừng hoạt động. Trong khi đó, các dự án tại Hương Sơn, Cái Tráp, Vũng Chùa - Đảo Yến và Côn Sơn - Kiếp Bạc vẫn chủ yếu ở giai đoạn đề xuất hoặc nghiên cứu đầu tư.
