Theo Quyết định 1140/QĐ-BXD ngày 1/7/2026 của Bộ Xây dựng về điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Cảng hàng không quốc tế Vân Phong (Khánh Hòa) được bổ sung vào danh sách quy hoạch.
Theo phương án nghiên cứu, sân bay Vân Phong sẽ được xây dựng trên vùng mặt nước ven bờ, với diện tích khoảng 497,1 ha. Đây được xem là mô hình hạ tầng hàng không hoàn toàn mới tại Việt Nam.
Dự án được đề xuất xây dựng tại xã Vạn Thắng, tỉnh Khánh Hòa, thuộc khu vực huyện Vạn Ninh trước đây, cách TP Nha Trang khoảng 65 km. Sân bay được định hướng đạt tiêu chuẩn cấp 4E, có khả năng khai thác các loại máy bay thân rộng.
Công suất thiết kế dự kiến đạt khoảng 1,5 triệu hành khách/năm vào năm 2030 và tăng lên 2,5 triệu hành khách/năm vào năm 2050. Tổng mức đầu tư ước tính khoảng 9.214 tỷ đồng.
Nếu được triển khai theo phương án nghiên cứu, sân bay Vân Phong sẽ trở thành sân bay đầu tiên tại Việt Nam được xây dựng hoàn toàn trên mặt nước.
Theo Bộ Xây dựng, việc bổ sung sân bay Vân Phong nhằm hình thành cửa ngõ giao thông hàng không quan trọng của khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là du lịch, dịch vụ và logistics. Đồng thời, dự án được kỳ vọng tạo động lực chiến lược cho sự phát triển của Khu kinh tế Vân Phong và các khu vực lân cận.
Theo UBND tỉnh Khánh Hòa, dự án phù hợp với Quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế Vân Phong đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, đồng thời phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đến năm 2030 của địa phương.
Để triển khai dự án, UBND tỉnh Khánh Hòa đã đề xuất 3 phương án đầu tư sân bay Vân Phong theo phương thức đối tác công - tư (PPP).
Phương án 1, Nhà nước thực hiện hỗ trợ di dời, trong khi nhà đầu tư PPP chịu trách nhiệm đầu tư xây dựng hoàn chỉnh kết cấu hạ tầng cảng hàng không.
Phương án 2, nhà đầu tư PPP đầu tư một số công trình thiết yếu, gồm nhà ga hành khách, sân đỗ máy bay và hạ tầng giao thông. Ngân sách nhà nước, gồm ngân sách Trung ương và địa phương, đầu tư các hạng mục còn lại như san nền sân bay; đường cất hạ cánh, hệ thống đường lăn và các công trình bảo đảm hoạt động bay.
Phương án 3, ngân sách Trung ương và địa phương hỗ trợ di dời, đầu tư các công trình bảo đảm hoạt động bay và hỗ trợ một phần kinh phí san nền khu bay. Nhà đầu tư PPP thực hiện các hạng mục còn lại, gồm san nền khu hàng không dân dụng, xây dựng khu bay, khu hàng không dân dụng và hệ thống giao thông kết nối.
Trên thế giới, mô hình sân bay trên mặt nước không còn xa lạ, đặc biệt tại những quốc gia có quỹ đất hạn chế hoặc nhu cầu phát triển hạ tầng lớn.
Một trong những công trình tiêu biểu là Sân bay quốc tế Kansai của Nhật Bản, được xây dựng trên đảo nhân tạo giữa vịnh Osaka, cách trung tâm thành phố khoảng 40 km, với tổng vốn đầu tư lên tới 20 tỷ USD.
Ngoài Kansai, nhiều sân bay được xây dựng trên mặt nước hoặc các khu vực lấn biển cũng đã đi vào vận hành như Sân bay quốc tế Hong Kong (Trung Quốc), Sân bay quốc tế Incheon (Hàn Quốc) và Sân bay quốc tế Hamad (Qatar),...
