Chiều 18/10, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại tổ về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước, đầu tư công năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách nhà nước, kế hoạch đầu tư công năm 2027.
Phát biểu tại phiên thảo luận tổ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng (đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng) làm rõ thêm một số nội dung về tình hình kinh tế - xã hội, những nỗ lực cải cách thể chế để kiến tạo phát triển, lộ trình chuyển đổi số, cắt giảm chi phí trung gian, tạo điều kiện thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững.
Theo Thủ tướng, tăng trưởng đến từ nhiều lĩnh vực, song một trong những chỉ số quan trọng phản ánh sức khỏe nền kinh tế là số thu ngân sách nhà nước.
Thu ngân sách nhà nước cả năm 2026 ước đạt 3,06 triệu tỷ đồng, tăng 14% so với năm 2025 và vượt dự toán khoảng 526 nghìn tỷ đồng (trên 20,8%), trong khi đã thực hiện miễn, giảm, gia hạn thuế, phí khoảng 360 nghìn tỷ đồng. Trong tổng thu ngân sách, thu nội địa ước đạt khoảng 2,6 triệu tỷ đồng.
"Nền kinh tế có tăng trưởng thật hay không có thể thấy từ con số thu ngân sách", Thủ tướng nói.
Thủ tướng cho rằng, hiện nay, Việt Nam đang tập trung đầu tư các công trình trọng điểm. Hiệu quả lan tỏa của các công trình này cần có thời gian để phát huy, đóng góp cho tăng trưởng trong nhiều năm tới.
Tất cả 34 địa phương đều dự kiến tăng chi ngân sách năm 2027
Về ý kiến của các đại biểu Quốc hội liên quan đến tỷ lệ phân chia nguồn thu ngân sách giữa Trung ương và địa phương, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương, theo đúng chủ trương của Trung ương và quy định của Quốc hội.
Theo đó, Thủ tướng cho biết các dự án trọng điểm trong nhiệm kỳ này có tổng vốn đầu tư khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, gấp 5 lần nhiệm kỳ trước. Cùng với đó, cần đẩy mạnh đầu tư cho quốc phòng, an ninh nhằm bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định cho tăng trưởng, phát triển.
Về phương án phân chia nguồn thu giữa ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương năm 2027, Thủ tướng cho biết Chính phủ đã tính toán kỹ lưỡng, phối hợp với các địa phương và xem xét trong tổng thể yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Phương án đã được báo cáo, thảo luận, tiếp thu, hoàn thiện qua nhiều bước trước khi trình Quốc hội xem xét, quyết định.
Thông tin cụ thể về tác động của phương án phân chia nguồn thu mới, Thủ tướng nhấn mạnh việc đánh giá phải đặt trong tổng thể nguồn lực ngân sách của từng địa phương, bao gồm cả nguồn bổ sung, hỗ trợ từ ngân sách Trung ương, thay vì chỉ xem xét tỷ lệ điều tiết các khoản thu.
Theo phương án dự kiến, chi ngân sách năm 2027 của cả 34 địa phương đều tăng so với năm 2026, chưa tính nguồn thu từ sử dụng đất và xổ số kiến thiết. Trong đó, mức chi của Hà Nội dự kiến tăng khoảng 33%, TPHCM tăng khoảng 28%; các địa phương còn lại cũng được bảo đảm mức tăng chi.
Đồng thời, số thu ngân sách được hưởng của Hà Nội năm 2027 dự kiến gấp khoảng 3 lần năm 2023; TPHCM gấp 2,2 lần và các địa phương còn lại tăng bình quân khoảng 1,8 lần.
Bên cạnh đó, các cơ chế, chính sách đặc thù và những quy định mới về phát triển đô thị sẽ tiếp tục tạo điều kiện để các địa phương, nhất là các đô thị lớn, khai thác thêm nguồn thu cho đầu tư phát triển.
Thủ tướng cho rằng việc trao cơ chế đặc thù cho địa phương phải hướng tới tạo ra nguồn thu mới, mở rộng dư địa phát triển, thay vì chỉ tập trung điều chỉnh tỷ lệ phân chia ngân sách. Đồng thời, ngân sách Trung ương tiếp tục bố trí nguồn lực lớn để đầu tư trở lại cho các địa phương, bao gồm cả các thành phố lớn và những tỉnh còn nhiều khó khăn.
"Chính phủ đã đánh giá tương đối kỹ tác động của phương án phân chia ngân sách và sẽ tiếp tục chủ động, linh hoạt trong điều hành", Thủ tướng khẳng định và cho biết, đối với những vấn đề phát sinh vượt thẩm quyền, Chính phủ sẽ báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định.
