Tại cuộc họp với các Ban Chỉ đạo các dự án hạ tầng giao thông quan trọng của Thành phố, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Bùi Duy Cường đã báo cáo khái quát tình hình triển khai công tác giải phóng mặt bằng đối với hai dự án đường sắt trọng điểm gồm tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Theo đó, đối với Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đoạn đi qua địa bàn Hà Nội có chiều dài khoảng 27,9 km, dự kiến thu hồi gần 126 ha đất tại 6 xã.
Đến nay, các địa phương đã thành lập đầy đủ Ban chỉ đạo, Hội đồng bồi thường và các tổ giúp việc; bước đầu triển khai rà soát, xác định phạm vi thu hồi đất, đạt khoảng 50-60% khối lượng. Dự kiến có khoảng 5.400 ngôi mộ cần di chuyển.
Thành phố đã dự kiến bố trí 11 khu tái định cư với tổng diện tích khoảng 70ha và 9 khu quy tập mộ. Tuy nhiên, công tác cắm mốc giới chưa triển khai do chưa có đề nghị chính thức từ chủ đầu tư và các địa phương.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam dài 1.541 km, từ Hà Nội đến TP HCM, được thiết kế đường đôi, khổ 1.435 mm, tốc độ 350 km/h, gồm 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa; chủ yếu vận chuyển hành khách, đồng thời đáp ứng yêu cầu vận tải hàng hóa khi cần thiết.
Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1.713.540 tỷ đồng, tương đương 67,34 tỷ USD, thực hiện theo hình thức đầu tư công, dự kiến triển khai giai đoạn 2025-2035. Nhiều địa phương đã thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, chuẩn bị khởi công vào tháng 12/2026.
Đối với Dự án tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đoạn qua Hà Nội dài khoảng 43,5km, diện tích thu hồi khoảng 309,8ha trên địa bàn 8 xã, phường.
Các địa phương đã cơ bản hoàn thành việc tổ chức công tác GPMB, đang rà soát, quy chủ theo hồ sơ sơ bộ; dự kiến có hơn 900 hộ cần tái định cư và hơn 850 ngôi mộ phải di dời.
Hiện các địa phương đề xuất 5 khu tái định cư với tổng diện tích khoảng 5ha, đang trong giai đoạn lập quy hoạch chi tiết, đồng thời, bước đầu xác định 2 khu quy tập mộ chính.
Tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có tổng chiều dài tuyến chính khoảng 390,9 km, tuyến nhánh khoảng 27,9 km, đường đơn khổ 1.435 mm.
Tuyến đường sắt có tốc độ thiết kế 160 km/h đối với tuyến chính đoạn từ ga Lào Cai đến ga Nam Hải Phòng; tốc độ thiết kế 120 km/h đối với đoạn qua khu vực đầu mối thành phố Hà Nội, tốc độ thiết kế 80 km/h đối với các đoạn tuyến còn lại.
Tuyến đi qua 6 tỉnh/thành phố gồm: Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng, với 32 ga. Điểm đầu tuyến tại vị trí nối ray với đường sắt Trung Quốc thuộc địa phận phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai; điểm cuối tại ga cảng Lạch Huyện, đặc khu Cát Hải, TP. Hải Phòng.
Dự án có tổng mức đầu tư hơn 203.200 tỷ đồng, được thực hiện theo hình thức đầu tư công, phấn đấu hoàn thành chậm nhất vào năm 2030.Ngày 19/12/2025, Bộ Xây đã khởi công đồng loạt 5 nhà ga nằm trong Dự án thành phần 1 về đầu tư hạ tầng kết nối các ga trên tuyến và quảng trường ga, với tổng mức đầu tư 3.298 tỷ đồng.
Tại Hội nghị, Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng cho biết, UBND Thành phố được giao trực tiếp chỉ đạo nhiều dự án quan trọng như các tuyến vành đai, hệ thống đường sắt đô thị, các tuyến đường sắt quốc gia đi qua địa bàn. Đây là những công trình có ý nghĩa quyết định đối với việc nâng cao năng lực kết nối, phát triển kinh tế - xã hội và định hình không gian đô thị trong dài hạn.
Đối với các dự án đường sắt quốc gia và liên vận quốc tế, Thành phố xác định nhiệm vụ trọng tâm là công tác GPMB. Vì vậy, cần phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành để sớm xác định hướng tuyến, chỉ giới, tạo cơ sở triển khai đồng bộ, đồng thời gắn kết chặt với Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm.
