Doanh nghiệp hàng không đối mặt áp lực sau quý tăng trưởng kỷ lục

Tăng trưởng mạnh trong quý I/2026

Theo số liệu của Cục Hàng không Việt Nam, trong quý I/2026, hoạt động khai thác của các hãng hàng không Việt Nam vẫn duy trì xu hướng phục hồi và tăng trưởng tích cực.

Đối với thị trường quốc tế, các hãng hàng không Việt Nam đã vận chuyển khoảng 4,98 triệu lượt hành khách và 59,6 nghìn tấn hàng hóa, tăng tương ứng khoảng 13% về hành khách và 11% về hàng hóa so với cùng kỳ năm trước.

Đối với thị trường nội địa, sản lượng vận chuyển đạt khoảng 10,1 triệu lượt hành khách và 56,1 nghìn tấn hàng hóa, tăng khoảng 12% về hành khách nhưng giảm khoảng 7,4% về hàng hóa.

Hoạt động khai thác tiếp tục tăng trưởng đã góp phần giúp hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp hàng không trong quý I ghi nhận nhiều kết quả khả quan.

Trong quý đầu năm, Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines, mã HVN) ghi nhận doanh thu thuần hợp nhất gần 36.883 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế đạt 4.515 tỷ đồng, tăng lần lượt 18% và 30% so với cùng kỳ. Đây cũng là mức doanh thu và lợi nhuận cao kỷ lục trong lịch sử hoạt động của hãng bay này. Riêng công ty mẹ đạt doanh thu thuần hơn 29.030 tỷ đồng và lãi sau thuế 3.948 tỷ đồng, tương ứng tăng 18% và 30% so với quý I/2025.

Theo lý giải của Vietnam Airlines, tăng trưởng lợi nhuận trong quý I đến từ sự tăng trưởng của cả công ty mẹ và các công ty con. Đáng chú ý, tốc độ tăng tổng doanh thu và thu nhập khác nhanh hơn so với tốc độ tăng tổng chi phí, giúp lợi nhuận tăng trưởng mạnh so với cùng kỳ. Trong đó, doanh thu cung cấp dịch vụ vận chuyển tăng 18,4% (nội địa tăng 2,9%, vận chuyển quốc tế tăng 28,6%) so với cùng kỳ năm trước.

Trong quý I/2026, hãng hàng không Quốc gia đã khai thác gần 43.000 chuyến bay, phục vụ hơn 6,9 triệu lượt hành khách, tương ứng tăng 11% về số chuyến và gần 12% về sản lượng so với cùng kỳ năm trước.

Tương tự, Công ty CP Hàng không Vietjet (Vietjet Air, mã VJC) cũng ghi nhận kết quả kinh doanh quý I/2026 cao kỷ lục với doanh thu thuần hợp nhất đạt 21.021 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 1.023 tỷ đồng, tăng lần lượt 17% và 60% so với cùng kỳ.

Động lực tăng trưởng đến từ mở rộng khai thác. Trong quý I, Vietjet đã vận chuyển 7,2 triệu lượt khách trên gần 39.900 chuyến bay, tăng lần lượt 5% và 3% so với cùng kỳ. Riêng khách quốc tế đạt 2,6 triệu lượt, tăng 8%.

Năm 2026, Vietjet đặt kế hoạch doanh thu hợp nhất 86.774 tỷ đồng, tăng 24%; lợi nhuận trước thuế dự kiến 2.421 tỷ đồng, tăng 15% so với năm trước. Sau quý đầu năm, hãng đã thực hiện được 24% kế hoạch doanh thu và 47% chỉ tiêu lợi nhuận cả năm.

Ở nhóm hạ tầng hàng không, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) cũng duy trì được đà tăng trưởng với doanh thu thuần quý I đạt 6.840 tỷ đồng, tăng 8% so với cùng kỳ. Dù giá vốn tăng mạnh khiến lợi nhuận gộp của ACV gần như đi ngang so với cùng kỳ nhưng nhờ tiết giảm các chi phí, công ty vẫn ghi nhận lợi nhuận sau thuế cao nhất trong lịch sử hoạt động, đạt 3.346 tỷ đồng, tăng 7% so với quý I/2025.

Áp lực chi phí nhiên liệu sẽ hiện hữu từ quý II/2026

Kết quả kinh doanh quý I/2026 của các hãng hàng không vẫn duy trì tích cực, phần nào phản ánh độ trễ của chi phí nhiên liệu bay. Tuy nhiên, bước sang quý II, áp lực chi phí nhiên liệu được dự báo sẽ phản ánh rõ nét hơn lên kết quả kinh doanh, khi mặt bằng giá dầu tiếp tục duy trì ở mức cao trong khi khả năng điều chỉnh giá vé vẫn còn hạn chế.

Trong ngành hàng không, nhiên liệu bay thường chiếm khoảng 30-40% tổng chi phí khai thác, do đó biến động giá dầu có tác động trực tiếp và nhanh chóng đến chi phí vận hành của các hãng bay, tạo áp lực lớn lên biên lợi nhuận.

Theo Cục Hàng không, trong giai đoạn tháng 4 - đầu tháng 5/2026, thị trường nhiên liệu hàng không toàn cầu tiếp tục chịu tác động mạnh từ diễn biến phức tạp tại Trung Đông. Các gián đoạn trong vận chuyển và chuỗi cung ứng năng lượng đã đẩy giá nhiên liệu hàng không tăng trở lại và neo ở mức cao trong những ngày đầu tháng 5/2026.

Cập nhật giá nhiên liệu hàng không Jet A-1 trên thị trường Singapore đã tăng từ khoảng 85 - 90 USD/thùng trước khủng hoảng lên khoảng 150 - 200 USD/thùng vào đầu tháng 5/2026.

Diễn biến này phản ánh trực tiếp tác động của việc hạn chế lưu thông qua eo biển Hormuz, đồng thời cho thấy nguồn cung nhiên liệu hàng không tiếp tục chịu áp lực trong ngắn hạn. Trong trường hợp khủng hoảng kéo dài, một số khu vực (đặc biệt tại châu Âu) có thể đối mặt với nguy cơ suy giảm đáng kể dự trữ nhiên liệu từ tháng 6/2026.

Ngoài Mỹ và Nhật Bản hiện duy trì mức dự trữ lớn và khả năng bảo đảm nguồn cung nhiên liệu dài hạn, Cục Hàng không cho biết, các quốc gia phụ thuộc nhập khẩu, trong đó có Việt Nam đang đối mặt với mức độ rủi ro cao hơn và cần triển khai các biện pháp điều phối, tối ưu hóa nguồn cung trong nước nếu khủng hoảng kéo dài.

Tác động từ giá nhiên liệu tăng cao và gián đoạn nguồn cung đã ảnh hưởng rõ rệt đến hoạt động khai thác của các hãng hàng không toàn cầu. Theo ước tính, trong tháng 5/2026, khoảng 2 triệu ghế cung ứng và hơn 13.000 chuyến bay có thể bị cắt giảm trên toàn cầu.

Ở trong nước, các hãng hàng không cũng dự kiến sẽ tiếp tục điều chỉnh kế hoạch khai thác theo hướng thận trọng, đồng thời tăng cường các biện pháp tối ưu chi phí và đảm bảo an toàn khai thác trong thời gian tới.

Trước đó, từ đầu tháng 4 các hãng hàng không đã bắt đầu cắt giảm các đường bay vắng khách. Với kịch bản giá nhiên liệu tiếp tục tăng cao, Vietnam Airlines lên kế hoạch cắt giảm 700-1.700 chuyến bay khứ hồi mỗi tháng trong quý II/2026, tương đương 10-20% tổng sản lượng. Trong khi, Vietjet cho biết giảm khoảng 18% tổng sản lượng khai thác trong tháng 4 và có thể tiếp tục điều chỉnh sản lượng khai thác cho phù hợp trong các tháng tiếp theo.

Theo lãnh đạo Vietjet, hãng đã tìm mọi cách để tối ưu hóa chi phí nhiên liệu như vận hành đội bay tiết kiệm nhiên liệu tới 20%, sử dụng các công nghệ quốc tế để tối ưu chuyến bay - mạng lưới bay, quá trình vận hành, kiểm soát tải cung ứng… Đồng thời, tối ưu hóa nguồn lực nội tại, như cắt giảm chi phí ở nhiều bộ phận để tối ưu vận hành.

Trong khi đó, đại diện Vietnam Airlines cho biết, ngay từ đầu quý II, trước áp lực gia tăng của giá nhiên liệu, hãng đã chủ động xây dựng các kịch bản điều hành linh hoạt, tập trung tối ưu hóa mạng bay trên các trục nội địa và quốc tế trọng điểm, đồng thời kiểm soát chặt chi phí vận hành và nâng cao hiệu quả khai thác đội bay.

Bên cạnh nỗ lực của các hãng hàng không, thời gian qua, Quốc hội và Chính phủ cũng đã có những động thái hỗ trợ kịp thời khi quyết định giảm tối đa các sắc thuế đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay trong trường hợp cần thiết vì lợi ích quốc gia. Đồng thời, các hoạt động ngoại giao năng lượng cũng được đẩy mạnh nhằm bảo đảm nguồn cung Jet A-1 cho thị trường trong nước.

Ngoài ra, mới đây, Cục Hàng không Việt Nam vừa ban hành cơ chế miễn trừ slot bay cho các chuyến bay bị ảnh hưởng bởi chiến sự Trung Đông trong giai đoạn từ 28/2-30/6/2026.

Nhóm hưởng lợi trực tiếp nhất từ cơ chế này là các hãng hàng không Trung Đông như Emirates, Qatar Airways và Etihad Airways. Ngoài ra, chính sách trên cũng mang lại lợi ích đáng kể cho các hãng hàng không Việt Nam như Vietnam Airlines hay Vietjet Air.

Trong số các hãng bay nội địa, Vietjet là doanh nghiệp có kết nối với khu vực Trung Đông nhiều nhất khi từng mở hoặc công bố kế hoạch khai thác các đường bay tới Dubai và Abu Dhabi, đồng thời mở rộng hiện diện tại Trung Á nhằm phục vụ nhu cầu trung chuyển. Vietnam Airlines trước đây cũng từng nghiên cứu các đường bay kết nối Trung Đông để phục vụ hành khách nối chuyến sang châu Âu.

Việc được miễn trừ slot giúp các hãng bay Việt linh hoạt hơn trong điều phối đội bay và tối ưu chi phí khai thác quốc tế, giảm áp lực phải duy trì các chuyến bay tải khách thấp chỉ để giữ slot.