Động thái này có thể giáng một đòn mạnh vào thị trường xe điện đang tăng trưởng nhanh tại Mexico, trong khi lại không ảnh hưởng đến các nhà sản xuất ô tô truyền thống lớn của Mỹ.
Mức thuế đề xuất được công bố trong tuần này nhắm vào các loại xe điện và ô tô chạy xăng nhập khẩu từ tất cả các quốc gia mà Mexico không có hiệp định thương mại tự do, bao gồm Hàn Quốc, Ấn Độ, Indonesia (In-đô-nê-xi-a) và Nga. Tuy nhiên, trên thực tế, các chuyên gia trong ngành cho biết mức thuế này sẽ chủ yếu tác động đến các loại ô tô điện được sản xuất tại Trung Quốc và bán tại Mexico.
Các nhà phân tích cho rằng khoản thuế này có khả năng định hình lại thị trường ô tô tăng trưởng nhanh nhất Bắc Mỹ và kìm hãm sự trỗi dậy như vũ bão của BYD tại Mexico.
Ông Eugenio Grandio, Chủ tịch Hiệp hội xe điện Mexico, cho biết trong năm qua, Mexico đã tăng thuế đối với xe điện sản xuất tại Trung Quốc từ 0% lên 15% và bây giờ là 50%. Ông Grandio nhận định đây chắc chắn là một yếu tố làm thay đổi cuộc chơi và cho rằng 50% là một mức thuế rất quyết liệt. Kế hoạch này vẫn cần được Quốc hội Mexico thông qua.
Mặc dù mức thuế đề xuất có vẻ mang tính bao trùm, nhưng trên thực tế nó sẽ không ảnh hưởng đến các nhà sản xuất ô tô truyền thống của Mỹ – General Motors, Ford và Stellantis – nhờ một nghị định ban hành năm 2003. Quy định đó cho phép các công ty ô tô có nhà máy sản xuất tại Mexico được nhập khẩu một tỷ lệ phương tiện miễn thuế từ các quốc gia không có hiệp định thương mại tự do với Mexico, chẳng hạn như Trung Quốc. Không giống như Tesla và BYD, cả ba nhà sản xuất ô tô truyền thống của Mỹ nói trên đều có nhà máy sản xuất tại Mexico.
Trong khi đó, kế hoạch thiết lập hoạt động sản xuất tại Mexico của cả Tesla và BYD đều bị đình trệ. Tesla đã đình chỉ việc xây dựng nhà máy ở miền Bắc Mexico vào năm ngoái, với lý do áp lực lãi suất và kinh tế toàn cầu chậm lại. Trước đó, nhà máy này dự kiến sẽ là nhà máy lớn nhất của Tesla trên thế giới, tạo ra tới 6.000 việc làm tại địa phương.
Theo ông Salvador Rosas, Phó chủ tịch Câu lạc bộ những người sở hữu Tesla tại Mexico, tất cả các xe Model 3 và Model Y của Tesla được bán tại Mexico kể từ giữa năm 2023 đều được sản xuất tại nhà máy của công ty ở Thượng Hải.
Tuy nhiên, ông Grandio cho biết Tesla có thể đã có sẵn một lượng xe tồn kho tại Mexico, điều này sẽ tạo ra một vùng đệm để hãng có thời gian xoay xở và chuyển sang nhập khẩu xe từ các nhà máy khác trên thế giới.
Về phía BYD, hãng đã công bố kế hoạch xây dựng một nhà máy ở Mexico vào năm 2023, nhưng đã hủy kế hoạch này trong năm nay trong bối cảnh vấp phải sự phản đối từ chính quyền Mexico. Các nhà chức trách lo ngại việc "bật đèn xanh" cho một nhà máy Trung Quốc có thể khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump không hài lòng và gây nguy hiểm cho quan hệ thương mại. BYD cho biết họ đang tạm dừng kế hoạch xây dựng nhà máy do sự không chắc chắn từ các chính sách thương mại của ông Trump, trong khi Chính phủ Trung Quốc cũng bày tỏ lo ngại về việc chuyển giao công nghệ cho Mexico.
Dù kế hoạch xây nhà máy bị hủy, nhưng BYD đã có sự tăng trưởng bùng nổ kể từ khi gia nhập thị trường Mexico vào cuối năm 2023. Nhà sản xuất ô tô Trung Quốc cho biết họ đã bán được khoảng 40.000 xe tại Mexico trong năm 2024, chiếm gần một nửa tổng số xe điện và xe lai sạc điện bán ra tại nước này vào năm ngoái. Vào tháng 8, BYD thông báo tốc độ bán hàng tại Mexico đã tăng gấp đôi tính đến thời điểm hiện tại của năm 2025.
BYD đã dựa vào chi phí lao động thấp ở Trung Quốc và các khoản trợ cấp của chính phủ để bán xe điện với mức giá thuộc hàng rẻ nhất thế giới và có ưu thế so với các đối thủ. BYD chưa đưa ra bình luận về việc mức thuế mới sẽ ảnh hưởng đến giá bán của hãng như thế nào.
Sau thông báo của Mexico về đề xuất thuế quan, Trung Quốc đã kêu gọi Mexico nên cân nhắc kỹ lưỡng trước khi áp đặt thuế, đồng thời cảnh báo rằng các biện pháp này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường kinh doanh của nước này.
Ông Flavio Volpe, Chủ tịch Hiệp hội các nhà sản xuất phụ tùng ô tô Canada (Ca-na-đa), nhận định rằng chính quyền của Tổng thống Trump sẽ nhìn nhận mức thuế đề xuất mới này một cách "rất tích cực", vì nó sẽ cho phép các nhà sản xuất ô tô của Mỹ cạnh tranh dễ dàng hơn với BYD.
