Ngày 22/7, Báo Thanh tra tổ chức hội thảo “Khơi thông nguồn vốn cho thị trường bất động sản bền vững”. Sự kiện có sự tham dự của đại diện Thanh tra Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Xây dựng, các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp bất động sản cùng nhiều chuyên gia trong lĩnh vực kinh tế, tài chính, chứng khoán.
Sẽ ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê với giá hợp lý
Tại hội thảo, ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), cho biết thời gian tới, bên cạnh nhà ở thương mại và nhà ở xã hội, Bộ Xây dựng sẽ chú trọng phát triển nhà ở cho thuê với mức giá phù hợp.
Theo ông Hưng, thời gian qua, Nhà nước đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ phát triển nhà ở xã hội, nhà công nhân như miễn tiền sử dụng đất, ưu đãi thuế VAT, thuế thu nhập doanh nghiệp, hỗ trợ hạ tầng và tín dụng ưu đãi.
Nhờ các chính sách này, năm 2025 cả nước đã hoàn thành hơn 103.000 căn nhà ở xã hội, đạt 103% kế hoạch. Trong 6 tháng đầu năm 2026, có 270 dự án đang triển khai với quy mô 269.409 căn, trong đó 62 dự án mới được khởi công với 65.065 căn.
Ông Hưng cho biết, số lượng dự án đã hoàn thành, khởi công và được chấp thuận chủ trương đầu tư đến năm 2026 đạt 77% chỉ tiêu của Đề án 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội.
Theo định hướng mới, phát triển nhà ở sẽ không chỉ tập trung vào nhà ở thương mại và nhà ở xã hội mà mở rộng sang nhà ở cho thuê, trong đó ưu tiên các sản phẩm có mức giá phù hợp với nhu cầu của người dân.
Hiện Bộ Xây dựng đang phối hợp với các bộ, ngành, địa phương sơ kết việc thực hiện Chỉ thị số 34 của Ban Bí thư về phát triển nhà ở xã hội trong tình hình mới, đồng thời nghiên cứu hoàn thiện các quy định liên quan đến phát triển nhà ở và thị trường bất động sản.
Bộ Xây dựng cũng đang chủ trì sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và các quy định liên quan, dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp không thường lệ tháng 8/2026 và xem xét thông qua vào kỳ họp tháng 10/2026.
Theo ông Hưng, thời gian tới sẽ nghiên cứu các chính sách ưu đãi về đất đai, tài chính, thuế, tín dụng nhằm thu hút nguồn lực tham gia phát triển nhà ở cho thuê. Bộ Xây dựng cũng đề nghị các địa phương rà soát nhu cầu nhà ở, quỹ đất tại khu đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao để chuẩn bị điều kiện triển khai các dự án nhà ở cho thuê phù hợp.
Khơi thông nguồn cung, giảm chi phí để hạ giá nhà
Trước lo ngại dòng vốn được khơi thông nhưng nguồn cung chưa cải thiện sẽ khiến giá nhà khó giảm, ông Hà Quang Hưng, cho biết cần tập trung vào hai nhóm giải pháp gồm hoàn thiện thể chế và tổ chức thực hiện. Theo ông Hưng, hệ thống chính sách pháp luật hiện nay đã có nhiều cải thiện, đặc biệt trong việc cắt giảm thủ tục hành chính, tháo gỡ khó khăn cho các dự án nhà ở.
Ông dẫn chứng, trước đây các dự án nhà ở xã hội phải thực hiện nhiều bước như chấp thuận chủ trương đầu tư, lựa chọn chủ đầu tư, giao dự án, khiến thời gian triển khai kéo dài. Tuy nhiên, sau khi thực hiện Nghị quyết 201, thời gian thực hiện các thủ tục này được rút ngắn, tối đa khoảng 75 ngày.
Đối với nhà ở cho thuê, ông Hưng cho biết đây là loại hình cần được quan tâm phát triển trong thời gian tới. Để tạo điều kiện cho phân khúc này, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách, trong đó nghiên cứu các ưu đãi tương tự như nhà ở xã hội.
Về tổ chức thực hiện, ông Hưng cho rằng đây là yếu tố quyết định hiệu quả của chính sách. Thực tế triển khai Đề án 1 triệu căn nhà ở xã hội cho thấy cùng một cơ chế nhưng kết quả giữa các địa phương có sự khác biệt. Một số địa phương như Hải Phòng, Bắc Ninh, Hưng Yên triển khai tích cực, trong khi một số nơi vẫn chưa đạt yêu cầu.
Theo ông Hưng, các địa phương cần tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, rà soát quỹ đất dành cho phát triển nhà ở. Hiện cả nước có gần 10.000 ha đất để phát triển nhà ở xã hội, tuy nhiên cần đánh giá lại tính phù hợp về vị trí, kết nối giao thông và hạ tầng.
Để giảm chi phí phát triển dự án, ông Hưng cho biết Bộ Xây dựng đã thực hiện nhiều giải pháp như đơn giản hóa thủ tục đầu tư, bỏ bước phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch, rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án.
Bên cạnh đó, việc xác định giá bán nhà ở xã hội cũng được thay đổi. Trước đây, chủ đầu tư phải lập phương án giá, trình cơ quan chức năng thẩm định trước khi bán, có thể kéo dài 3-6 tháng. Hiện nay, chủ đầu tư được tự xác định giá bán và thực hiện kiểm toán sau khi hoàn thành dự án.
Ông Hưng cũng cho rằng cần đẩy mạnh số hóa trong quản lý nhà ở xã hội, đặc biệt là việc xác nhận đối tượng được hưởng chính sách, mua và thuê mua nhà. Việc kết nối dữ liệu dân cư sẽ giúp giảm thủ tục, giấy tờ cho người dân.
Đối với phát triển nhà ở cho thuê, ông Hưng cho biết cần có cơ chế vốn dài hạn, bởi đặc thù của loại hình này là doanh nghiệp phải bỏ vốn lớn ban đầu nhưng thời gian thu hồi kéo dài 20-30 năm.
Theo ông, cùng với chính sách tín dụng dài hạn, cần từng bước thay đổi tư duy từ chỉ tập trung sở hữu nhà sang phát triển đa dạng hình thức thuê nhà. Để thị trường bất động sản phát triển minh bạch, an toàn, yếu tố quan trọng là xây dựng hệ thống pháp luật ổn định, đồng bộ và có tính khả thi, phù hợp với thực tiễn triển khai.
