Dự phòng tăng mạnh kéo lợi nhuận giảm gần một nửa
Theo báo cáo tài chính quý II/2026 vừa công bố, trong quý II, Ngân hàng TMCP Sài Gòn Tài Lộc (Sacombank, mã STB) ghi nhận tổng thu nhập hoạt động đạt 9.950 tỷ đồng, tăng 28,2% so với cùng kỳ, động lực chính đến từ thu nhập ngoài lãi.
Trong kỳ, thu nhập ngoài lãi của ngân hàng đạt 3.703 tỷ đồng, gấp hơn 3 lần cùng kỳ. Trong đó, thu nhập thuần từ dịch vụ tăng 2.302 tỷ đồng so với cùng kỳ lên 3.202 tỷ đồng; thu nhập thuần từ hoạt động khác đạt 224 tỷ đồng (tăng 197 tỷ) và thu nhập thuần từ kinh doanh ngoại hối đạt 350 tỷ đồng (tăng 123 tỷ).
Nguồn thu ngoài lãi tăng mạnh đã bù đắp phần suy giảm của hoạt động tín dụng. Trong quý II, dù thu nhập lãi và các khoản tương tự tăng 2.622 tỷ đồng lên 16.480 tỷ đồng, nhưng chi phí trả lãi và các chi phí tương tự tăng tới 2.960 tỷ đồng, khiến thu nhập lãi thuần giảm 338 tỷ đồng so với cùng kỳ, tương đương mức giảm 5,1%, còn 6.247 tỷ đồng.
Diễn biến trên cho thấy tăng trưởng thu nhập của Sacombank trong quý II chủ yếu được thúc đẩy bởi dịch vụ, ngoại hối và các nguồn thu ngoài tín dụng, thay vì mở rộng chênh lệch lãi suất.
Trong bối cảnh biên lãi ròng 12 tháng giảm từ 3,46% xuống 2,9%, sự mở rộng của thu nhập ngoài lãi giúp Sacombank giảm bớt mức độ phụ thuộc vào tín dụng truyền thống. Cơ cấu thu nhập nhờ đó trở nên đa dạng hơn, đồng thời hỗ trợ tăng trưởng trong giai đoạn chi phí vốn gặp áp lực.
Bên cạnh sự cải thiện của thu nhập ngoài lãi, Sacombank cũng đẩy mạnh quản lý chi phí hiệu quả hơn. Trong quý II, chi phí hoạt động của ngân hàng giảm 11,7% so với cùng kỳ, còn 2.825 tỷ đồng. Với tổng thu nhập hoạt động tăng 28,2%, tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) quý II của Sacombank giảm từ 41,18% xuống 28,39%, tương đương mức cải thiện 1.279 điểm cơ bản. CIR 6 tháng đầu năm theo đó, giảm từ 45,79% xuống 35,64%.
Sau khi trừ chi phí hoạt động, lợi nhuận thuần trước chi phí dự phòng của Sacombank trong quý II đạt 7.125 tỷ đồng, tăng 55,9% so với cùng kỳ.
Dù hoạt động kinh doanh cốt lõi cải thiện, song chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tăng mạnh tiếp tục là yếu tố gây sức ép lên lợi nhuận của Sacombank. Trong quý II, chi phí dự phòng của ngân hàng lên tới 5.095 tỷ đồng, gấp hơn 5,5 lần mức 912 tỷ đồng của quý II/2025.
Kết quả, lợi nhuận trước thuế của ngân hàng giảm 44,5% so với cùng kỳ, xuống 2.030 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế đạt 1.347 tỷ đồng, giảm 54,5% so với quý II năm trước.
Lũy kế 6 tháng đầu năm, ngân hàng ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt 4.136 tỷ đồng, giảm 43,6% so với nửa đầu năm trước và hoàn thành 51% kế hoạch năm. Lợi nhuận sau thuế đạt 2.931 tỷ đồng, giảm 49,4% so với cùng kỳ.
Sự sụt giảm của lợi nhuận nửa đầu năm cũng chủ yếu do áp lực từ tăng trích lập dự phòng (tăng 542,7% so với cùng kỳ lên 7.119 tỷ đồng) chứ không hoàn toàn đến sự suy giảm của hoạt động cốt lõi.
Trong nửa đầu năm, dù thu nhập lãi thuần của Sacombank giảm 8,6% so với cùng kỳ, xuống 12.289 tỷ đồng, song bù lại thu nhập ngoài lãi vẫn đạt 5.199 tỷ đồng, gấp gần 2,5 lần cùng kỳ.
Tổng thu nhập hoạt động nửa đầu năm theo đó tăng 12,4%, lên 17.488 tỷ đồng. Trừ chi phí hoạt động 6.233 tỷ đồng (giảm 12,5% so với cùng kỳ), lợi nhuận thuần trước chi phí dự phòng của Sacombank đạt 11.255 tỷ đồng, tăng 33,4% so với cùng kỳ.
Lợi nhuận trước dự phòng phản ánh năng lực tạo lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh trước tác động của chi phí rủi ro tín dụng. Mức tăng của chỉ tiêu này cho thấy thu nhập ngoài lãi tăng nhanh và chi phí vận hành giảm đã tạo thêm nguồn lực cho Sacombank, dù lợi nhuận sau dự phòng vẫn chịu áp lực lớn.
Nguồn vốn cân bằng hơn nhưng áp lực nợ xấu vẫn lớn
Việc Sacombank gia tăng dự phòng rủi ro những quý gần đây diễn ra trong bối cảnh ban lãnh đạo ngân hàng đang theo đuổi chiến lược củng cố sức khỏe tài chính thông qua việc đẩy mạnh trích lập dự phòng, chấp nhận hy sinh một phần lợi nhuận trong ngắn hạn.
Bên cạnh đó, công tác phân loại nợ cũng được ngân hàng thực hiện chặt chẽ hơn nhằm làm sạch bảng cân đối kế toán, củng cố các chỉ số an toàn hoạt động và hướng tới tăng trưởng hiệu quả, thận trọng, bền vững hơn trong dài hạn.
Đến cuối quý II, số dư nợ xấu của ngân hàng tăng 19,4% so với đầu năm, lên mức 47.926 tỷ đồng và tăng ở cả 3 nhóm nợ. Trong đó, nợ dưới tiêu chuẩn (nợ nhóm 3) tăng 280 tỷ đồng lên 7.200 tỷ, nợ nghi ngờ (nợ nhóm 4) tăng mạnh 5.173 tỷ đồng (tương đương gấp 2,56 lần) lên 8.483 tỷ) và nợ có khả năng mất vốn (nợ nhóm 5) cũng tăng thêm 2.368 tỷ đồng, lên 32.274 tỷ.
Kết quả, tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ cho vay khách hàng tiếp tục tăng từ mức 6,41% vào cuối năm 2025 lên 7,85% vào cuối quý II - cao hơn nhiều so với mặt bằng chung của ngành và vượt xa ngưỡng quy định kiểm soát 3% của Ngân hàng Nhà nước.
Về quy mô tài sản, tại ngày 30/6/2026, tổng tài sản của Sacombank đạt 892.049 tỷ đồng, giảm 2,3% so với đầu năm. Dư nợ cho vay khách hàng đạt 636.029 tỷ đồng, tăng 1,5%. Dự phòng rủi ro cho vay khách hàng tăng 35,5% lên 27.177 tỷ đồng.
Trong khi đó, tiền gửi khách hàng đạt 647.939 tỷ đồng, tăng 4,8% so với đầu năm. Tiền gửi tăng nhanh hơn dư nợ giúp tỷ lệ cho vay ròng trên tiền gửi khách hàng giảm từ 98,06% xuống 93,97%, qua đó mở rộng khoảng đệm thanh khoản của ngân hàng trong giai đoạn tăng trích lập dự phòng.
Tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) tăng từ 14,93% lên 16,46%, tương đương mức cải thiện 152 điểm cơ bản. CASA tăng góp phần hỗ trợ cơ cấu nguồn vốn, dù biên lãi ròng trượt 12 tháng vẫn chịu áp lực do chi phí trả lãi tăng nhanh hơn thu nhập lãi.
Trong 6 tháng đầu năm, Sacombank đã cắt giảm 3.738 nhân sự, xuống còn 13.078 nhân viên. Con số này cũng giảm 5.010 nhân sự so với cùng kỳ. Tuy nhiên, chi phí trả lương và phụ cấp cho nhân viên chỉ giảm 285 tỷ đồng so với cùng kỳ, xuống 3.363 tỷ. Tính ra, mức thu nhập bình quân mỗi tháng trong nửa đầu năm 2026 của nhân viên Sacombank vẫn đạt 42,86 triệu đồng, tăng 27,5% so với mức 33,61 triệu đồng/người/tháng của cùng kỳ.
