Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa ban hành Thông tư số 50/2026/TT-NHNN ngày 30/9/2026, quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Thông tư gồm 3 chương, 38 điều và 4 phụ lục, có hiệu lực từ ngày 1/12/2026.
Theo NHNN, văn bản được xây dựng nhằm đồng bộ với các quy định về tỷ lệ an toàn vốn và hệ thống kiểm soát nội bộ đã ban hành theo chuẩn mực quản trị rủi ro quốc tế Basel III. Thông tư kế thừa một số nội dung của Thông tư 22/2019/TT-NHNN đã được sửa đổi, bổ sung, đồng thời tham khảo hướng dẫn của Ủy ban Basel và kinh nghiệm quốc tế, có xem xét đặc thù của các ngân hàng Việt Nam.
Nâng trần LDR lên 95%, thay đổi các thành phần tính LDR
Thông tư đưa vào áp dụng hai chỉ tiêu thanh khoản mới là tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR), cùng với những thay đổi đáng chú ý đối với tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR).
LDR được xác định bằng tổng dư nợ cho vay (L) chia cho tổng tiền gửi (D), nhân với 100%.
Theo Điều 12 Thông tư 50, ngân hàng phải duy trì LDR tối đa 95%, cao hơn mức 85% theo khuôn khổ hiện hành tại Thông tư 22.
Tuy nhiên, Thông tư 50 đã thay đổi cách xác định tử số và mẫu số của LDR. Theo đó, tử số là dư nợ gốc nội bảng mà ngân hàng chịu rủi ro từ hoạt động cho vay, bao gồm dư nợ phát sinh từ nhận ủy thác đối với cá nhân, tổ chức và dư nợ ủy thác cho tổ chức tín dụng khác cho vay. Các khoản cho tổ chức tín dụng khác vay và dư vay tái cấp vốn của NHNN không nhằm hỗ trợ thanh khoản không được tính vào tử số.
Mẫu số, ngoài tiền gửi của tổ chức và cá nhân, còn bao gồm các nguồn theo quy định như trái phiếu trong nước đủ điều kiện tính vào vốn cấp 2; vốn ủy thác cấp tín dụng mà ngân hàng chịu rủi ro; nguồn vay nước ngoài, kể cả trái phiếu phát hành trên thị trường quốc tế; vốn điều lệ, vốn được cấp, các quỹ, thặng dư vốn cổ phần, lợi nhuận chưa phân phối và chênh lệch dương trong quan hệ liên ngân hàng.
Khi xác định tiền gửi của tổ chức, Thông tư loại trừ tiền gửi của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác; tiền ký quỹ và tiền gửi vốn chuyên dùng của khách hàng; toàn bộ tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước; và 80% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước hoặc một tỷ lệ khác do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quyết định trong từng thời kỳ. Tiền ký quỹ và tiền gửi vốn chuyên dùng của khách hàng cũng được loại trừ khỏi tiền gửi cá nhân.
Mẫu số cũng trừ dư nợ cấp tín dụng ngoài cho vay, dư đầu tư trái phiếu doanh nghiệp và dư nợ ủy thác cho tổ chức tín dụng khác cấp tín dụng không phải cho vay. Trái phiếu do tổ chức tín dụng trong nước phát hành và trái phiếu đặc biệt của VAMC không bị trừ.
Bắt buộc áp dụng LCR và NSFR từ ngày 1/10/2028
Thông tư 50 cũng quy định rõ lộ trình áp dụng LCR và NSFR. Cụ thể, kể từ ngày Thông tư có hiệu lực, ngân hàng có thể đăng ký áp dụng sớm hai chỉ tiêu theo lộ trình hoặc áp dụng ngay ngưỡng tối thiểu 100% đối với cả LCR và NSFR.
Với trường hợp đăng ký áp dụng ngưỡng 100% cho cả hai tỷ lệ, ngân hàng phải có báo cáo đánh giá của Hội đồng quản trị, Hội đồng thành viên hoặc Tổng giám đốc, Giám đốc đối với chi nhánh ngân hàng nước ngoài, cùng báo cáo đánh giá của tổ chức kiểm toán độc lập. Việc đánh giá được thực hiện tại ngày cuối cùng của từng tháng trong 3 tháng liên tiếp trước ngày đăng ký. Các ngưỡng đã đăng ký được áp dụng từ ngày đầu tiên của tháng tiếp theo.
Từ ngày 1/10/2028, tất cả ngân hàng chưa đăng ký áp dụng sớm phải thực hiện đồng thời LCR và NSFR theo lộ trình. Riêng đối với tỷ lệ đòn bẩy (LEV), ngân hàng chỉ phải áp dụng khi có quyết định của Thống đốc NHNN.
LCR tối thiểu bắt đầu ở mức 50%, tăng thêm 10 điểm phần trăm mỗi năm và đạt 100% từ ngày 1/10/2033. NSFR tối thiểu bắt đầu ở mức 90%, tăng lên 95% từ ngày 1/10/2029 và đạt 100% từ ngày 1/10/2030.
Như vậy, theo lộ trình bắt buộc, NSFR đạt ngưỡng 100% sớm hơn LCR 3 năm. Điều kiện miễn tuân thủ trần LDR vẫn là ngân hàng áp dụng ngưỡng tối thiểu 100% đối với cả hai chỉ tiêu.
Chuyển tiếp các tỷ lệ an toàn hiện hành
Theo NHNN, trong thời gian áp dụng LCR và NSFR nhưng chưa đạt ngưỡng 100% đối với cả hai tỷ lệ, ngân hàng thực hiện LDR theo Thông tư 50 và không phải áp dụng các tỷ lệ tại Thông tư 22 gồm tỷ lệ khả năng chi trả, tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung hạn và dài hạn, cùng LDR.
Đối với tỷ lệ tối đa của nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung hạn và dài hạn, ngân hàng không phải tuân thủ nhưng vẫn phải báo cáo khi bắt đầu áp dụng LCR và NSFR. Khi áp dụng ngưỡng tối thiểu 100% đối với cả hai chỉ tiêu mới, ngân hàng được miễn cả nghĩa vụ tuân thủ và báo cáo tỷ lệ này. Riêng LDR vẫn phải báo cáo dù được miễn tuân thủ.
Quyền miễn tuân thủ LDR không mang tính tuyệt đối. Căn cứ kết quả thanh tra, kiểm tra và giám sát, nếu cần thiết để bảo đảm an toàn hoạt động, NHNN có thể yêu cầu ngân hàng thuộc diện miễn tiếp tục tuân thủ LDR.
NHNN cũng có quyền yêu cầu ngân hàng áp dụng các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn chặt chẽ hơn mức quy định tại Thông tư 50, tùy tình hình và mức độ rủi ro của từng ngân hàng.
