Chiều 19/6, trong chương trình chất vấn của Quốc hội, cùng với Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng, Phó thủ tướng Hồ Đức Phớc trả lời, làm rõ thêm một số vấn đề đại biểu quan tâm.
Đáng chú ý, liên quan tới thu thuế với hộ kinh doanh, Phó thủ tướng Hồ Đức Phớc cho biết Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân yêu cầu bỏ thuế khoán từ đầu năm 2026 là hợp lý và phù hợp với cả thực tiễn trong nước và kinh nghiệm quốc tế. Tuy nhiên, ông Phớc cũng cho rằng Bộ Tài chính có thể nghiên cứu, tham mưu với cấp có thẩm quyền để quy định về thuế khoán này theo mức doanh thu, nhằm tạo thuận lợi cho hộ nghèo, hộ kinh doanh nhỏ lẻ, đảm bảo an sinh xã hội.
Theo đó, Phó thủ tướng Hồ Đức Phớc dẫn ví dụ, hộ kinh doanh nhỏ có doanh thu dưới 1 tỷ đồng một tháng thì nên áp dụng thuế khoán, bởi họ không có hóa đơn đầu vào, và như vậy họ không được hoàn thuế. Theo ông, bản chất hộ kinh doanh phải nộp 3 loại thuế, gồm thuế môn bài, thuế giá trị gia tăng (VAT), thuế thu nhập cá nhân.
"Áp dụng chính sách thuế với hộ doanh thu nhỏ thì sẽ đảm bảo thuận lợi cho cơ quan thuế, hộ kinh doanh, không thất thu ngân sách", Phó thủ tướng đánh giá.
Với hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng, có địa điểm kinh doanh cố định, Phó thủ tướng Hồ Đức Phớc cho rằng cần thu theo hóa đơn để minh bạch, chống thất thu.
Phân tích thêm về chính sách thuế của Việt Nam hiện nay, Phó thủ tướng cho biết thuế suất hiện thấp hơn so với bình quân chung của thế giới. Chẳng hạn, thuế VAT hiện là 10%, và 5 năm qua giảm 2% với một số hàng hóa, dịch vụ về còn 8%. Trong khi đó, thuế này tại nhiều quốc gia 17-27%. Hay Việt Nam áp thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp là 20%. Loại thuế này tại một số nước trong khu vực châu Á là 20-30%, thậm chí 20-35%.
"Chúng ta đã có nhiều chính sách thuế ưu đãi, khoan sức dân. Quan trọng là cần tiết kiệm cả chi đầu tư, chi thường xuyên để có nguồn lực thực hiện các dự án trọng điểm, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và thực hiện an sinh xã hội", Phó thủ tướng nhận định.
Từ 1/6, theo Nghị định 70, các hộ kinh doanh khoán có doanh thu trên 1 tỷ đồng mỗi năm thuộc một số ngành nghề (ăn uống, khách sạn, bán lẻ...) phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, đến cuối 2024 cả nước có khoảng 3,6 triệu hộ, cá nhân kinh doanh đang được quản lý thuế. Trong đó, số hộ kinh doanh ổn định là 2,2 triệu hộ. Tổng thuế thu từ khu vực này đạt gần 26.000 tỷ đồng vào năm ngoái.
Trong đó, nhiều hộ kinh doanh có doanh thu lớn, ngang với các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Chẳng hạn, thống kê có hơn 4.000 hộ có doanh thu trên 10 tỷ đồng. Trong đó, có 860 hộ kinh doanh thu từ 30 tỷ đồng trở lên. 5 hộ ghi nhận doanh thu trên 200 tỷ đồng mỗi năm, hoạt động trong các lĩnh vực thủy sản, thực phẩm, dược phẩm, giáo dục và nông sản.
Việt Nam hiện có trên 5,2 triệu hộ kinh doanh, tạo ra 8-9 triệu việc làm, tương đương với khối công ty tư nhân, theo số liệu của Cục Thống kê. Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị đặt mục tiêu cả nước có 2 triệu doanh nghiệp vào 2030 và 3 triệu tới 2045. Tức là, bình quân mỗi năm cả nước có thêm 30.000-40.000 doanh nghiệp.
