Ngành công nghiệp ôtô châu Âu đang đối mặt với sức ép cạnh tranh ngày càng lớn từ các hãng xe Trung Quốc, trong bối cảnh cuộc đua xe điện và xe thông minh đang làm thay đổi sâu sắc thị trường ôtô toàn cầu.
Từ chỗ chủ yếu cạnh tranh về giá, các nhà sản xuất Trung Quốc hiện chuyển sang cạnh tranh bằng công nghệ, tốc độ phát triển sản phẩm và khả năng đổi mới, buộc nhiều tập đoàn ôtô phương Tây phải hợp tác thay vì đối đầu trực diện.
Theo báo Le Monde, chỉ trong vài năm, các thương hiệu xe điện mới của Trung Quốc đã nhanh chóng xây dựng hình ảnh dẫn đầu trong nhiều lĩnh vực như pin điện, phần mềm điều khiển, công nghệ lái tự động và các tính năng kết nối thông minh trên xe. Điều đáng chú ý là nhiều công nghệ từng được xem là lợi thế truyền thống của các hãng xe cao cấp châu Âu nay lại xuất hiện trước tiên trên các mẫu xe Trung Quốc.
Các mẫu xe điện Trung Quốc hiện được trang bị hàng loạt tiện ích nhằm biến ôtô thành “không gian sống di động.”
Một số mẫu xe có hệ thống giải trí như rạp chiếu phim mini, ghế “không trọng lực”, ghế xoay biến cabin thành phòng họp, khoang nghỉ có máy lọc không khí, hệ thống trình chiếu từ đèn pha phục vụ cắm trại ngoài trời hay các chế độ nghỉ ngơi tự động bên trong xe.
Một số mẫu xe còn gây chú ý với khả năng quay ngang kiểu “đi cua”, hỗ trợ đỗ xe trong không gian hẹp hoặc thậm chí có thể di chuyển trong nước trong thời gian ngắn.
Ông Elvis Cheng, Giám đốc phụ trách Bắc Âu của hãng xe điện Xpeng, thậm chí cho rằng một số nhà máy của Volkswagen hiện “đã hơi cũ” so với tiêu chuẩn sản xuất các mẫu xe mới của Trung Quốc.
Phát biểu này được đưa ra khi ông được hỏi về khả năng Xpeng tiếp quản một nhà máy của Volkswagen tại châu Âu để sản xuất xe điện.
Trước sức ép công nghệ, nhiều tập đoàn ôtô châu Âu đã lựa chọn hợp tác với Trung Quốc nhằm rút ngắn thời gian phát triển xe điện và giảm chi phí sản xuất.
Tập đoàn Renault từ năm 2024 đã liên minh với Geely - công ty mẹ của Volvo Cars - để thành lập liên doanh Horse chuyên về động cơ hybrid và động cơ đốt trong. Renault cũng sử dụng nền tảng công nghệ của Geely để sản xuất xe tại Hàn Quốc và Brazil.
Tập đoàn Stellantis cũng đang mở rộng hợp tác với hãng xe điện Leapmotor. Theo thỏa thuận mới công bố, Stellantis sẽ cho phép đối tác Trung Quốc sử dụng một nhà máy tại châu Âu và ứng dụng công nghệ của Leapmotor cho một mẫu SUV mang thương hiệu Opel. Hãng xe này đồng thời ký thỏa thuận với Dongfeng Motor để sản xuất và bán xe tại thành phố Rennes, miền Tây nước Pháp.
Trong thông cáo chung giữa Stellantis và Leapmotor, nhà sáng lập Leapmotor Jiangming Zhu nhấn mạnh “các công nghệ tiên tiến” của doanh nghiệp Trung Quốc, trong khi phần phát biểu của lãnh đạo Stellantis chủ yếu tập trung vào việc tận dụng lợi thế công nghệ của đối tác nhằm tăng tốc trong cuộc cạnh tranh xe điện tại châu Âu.
Ngoài Renault và Stellantis, nhiều tập đoàn lớn khác của châu Âu cũng đang tăng cường liên kết với các doanh nghiệp Trung Quốc.
Volkswagen hiện hợp tác với Xpeng và SAIC Motor để phát triển xe điện cho thị trường Trung Quốc, còn Mercedes-Benz hợp tác với công ty Momenta trong lĩnh vực lái xe tự động.
Khoảng cách công nghệ ngày càng rõ nét giữa các hãng xe Trung Quốc và phương Tây được thể hiện qua nhiều cuộc so sánh gây chú ý trên mạng xã hội.
Một ví dụ nổi bật là mẫu Xiaomi SU7 Ultra của hãng công nghệ Xiaomi đã vượt qua mẫu Porsche Taycan Turbo GT trên đường đua Nürburgring nổi tiếng của Đức.
Điều gây bất ngờ là mẫu xe Trung Quốc chỉ có giá khoảng 100.000 euro (109.000 USD) tại Trung Quốc, trong khi mẫu Porsche tương đương có giá tối thiểu khoảng 340.000 euro (370.000 USD).
Tại hội nghị Future of the Car 2026 do báo Financial Times tổ chức ở London hồi giữa tháng 5, bà Stella Li - Phó Chủ tịch hãng xe điện BYD – tuyên bố công nghệ sạc siêu nhanh 5 phút mà BYD đang phát triển có thể giúp xe điện cạnh tranh trực tiếp với xe chạy xăng dầu.
Bà cũng cho rằng các trạm sạc công suất lớn trong tương lai sẽ góp phần điều tiết lưới điện và thúc đẩy điện hóa giao thông tại nhiều khu vực trên thế giới, đặc biệt là châu Phi.
Ông Matthias Schmidt, nhà sáng lập hãng nghiên cứu Schmidt Automotive Research, cho rằng trên mạng xã hội hiện xuất hiện ngày càng nhiều nội dung quảng bá cho “sự vượt trội” của xe Trung Quốc, đôi khi đi kèm các thông tin bị thổi phồng.
Ông dẫn trường hợp hãng xe BYD bị nghi phóng đại số liệu bán hàng tại Đức hoặc trường hợp hãng xe Nio từng gây tiếng vang lớn tại Berlin năm 2022 với công nghệ đổi pin tự động nhưng sau đó phải điều chỉnh chiến lược vì kết quả thương mại không như kỳ vọng.
Ông Schmidt cũng cho rằng chiến lược truyền thông hiện nay của các hãng xe Trung Quốc có nhiều điểm giống với cách Tesla từng làm trước đây: tạo ra hình ảnh dẫn đầu công nghệ để buộc các hãng xe truyền thống phải thay đổi theo.
Theo ông, mục tiêu của các doanh nghiệp Trung Quốc không chỉ là bán xe mà còn là tạo cảm giác rằng họ đang thống trị cuộc chơi, từ đó khiến các hãng xe châu Âu chủ động mở cửa nhà máy, công nghệ và hệ thống phân phối cho họ.
