Những thay đổi quan trọng trong Luật Đất đai (sửa đổi)

Luật Đất đai (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua sang ngày 21/11 với hàng loạt thay đổi đáng chú ý về cơ chế định giá đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bồi thường khi thu hồi đất và xử lý các dự án chậm đưa đất vào sử dụng…

Ảnh minh họa

Sáng 21/11/2026, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Đất đai (sửa đổi) gồm 13 chương, 112 điều, có hiệu lực từ ngày 1/7/2027, thay thế Luật Đất đai năm 2024, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất theo cơ chế mới được áp dụng từ ngày 1/1/2028. Đây là hai mốc thời gian quan trọng mà người dân, nhà đầu tư và doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý.

Về dài hạn, việc hoàn thiện thể chế đất đai được kỳ vọng góp phần đưa đất đai trở thành nguồn lực phát triển hiệu quả hơn, thay vì chỉ là tài sản tích trữ hoặc nguồn lực bị đình trệ trong những dự án chậm triển khai.

Đây là một trong những đạo luật có phạm vi tác động rộng, liên quan trực tiếp đến quyền lợi của hàng triệu người sử dụng đất, hoạt động đầu tư kinh doanh bất động sản cũng như nguồn thu ngân sách từ đất đai.

Thay đổi căn bản cơ chế định giá đất, bảng giá đất áp dụng từ năm 2028

Một trong những điểm mới quan trọng nhất của Luật Đất đai sửa đổi nằm ở cơ chế tài chính và định giá đất.

Theo quy định mới, Nhà nước quyết định giá đất, đồng thời hoàn thiện cơ chế xây dựng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K). Luật bỏ quy định về giá đất cụ thể và tổ chức tư vấn xác định giá đất theo cơ chế hiện hành.

Việc định giá đất phải tuân thủ 5 nguyên tắc: phù hợp với mục tiêu phát triển trong từng thời kỳ; đúng trình tự, thủ tục định giá; dựa trên dữ liệu đất đai và dữ liệu chuyên ngành có liên quan; bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư; bảo đảm tính trung thực, khách quan.

Đáng chú ý, từ ngày 1/1/2028, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất do HĐND cấp tỉnh quyết định định kỳ 3 năm một lần. Cơ chế này thay thế việc xây dựng, điều chỉnh bảng giá đất hằng năm theo quy định hiện hành.

Bảng giá đất và hệ số K được sử dụng đồng bộ trong nhiều trường hợp, bao gồm tính các khoản thu ngân sách từ đất đai, xác định giá khởi điểm đấu giá quyền sử dụng đất, tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất và xác định giá trị quyền sử dụng đất trong một số trường hợp sắp xếp, chuyển đổi doanh nghiệp nhà nước.

Bên cạnh chu kỳ 3 năm, bảng giá đất và hệ số K vẫn có thể được sửa đổi, bổ sung, điều chỉnh tăng hoặc giảm khi có yêu cầu quản lý hoặc khi các yếu tố như hạ tầng, quy hoạch, địa giới hành chính và điều kiện phát triển thay đổi.

Với cơ chế mới, việc định giá đất được kỳ vọng minh bạch và thống nhất hơn, giảm những vướng mắc trong quá trình xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai.

Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai (sửa đổi) tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khoá XVI. Ảnh: Quochoi.vn

Mở rộng cơ hội cấp sổ đỏ cho đất không có giấy tờ

Một thay đổi được đông đảo người dân quan tâm là việc tháo gỡ vướng mắc trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các trường hợp sử dụng đất lâu năm nhưng chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý.

Theo quy định mới, hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có giấy tờ về quyền sử dụng đất nhưng đã sử dụng trước ngày 1/7/2014 có thể được xem xét cấp giấy chứng nhận nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện luật định và không thuộc trường hợp bị loại trừ.

Đặc biệt, Luật mở rộng việc xem xét cấp giấy chứng nhận đối với trường hợp hộ gia đình, cá nhân nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trước ngày 1/8/2024 nhưng chưa thực hiện thủ tục chuyển quyền theo quy định.

Đây là điểm đáng chú ý trong bối cảnh trên thực tế tồn tại không ít giao dịch mua bán đất qua nhiều thế hệ, nhiều người sử dụng, nhưng hồ sơ chuyển nhượng chưa được hoàn tất.

Ngoài ra, Luật cũng xử lý một số tình huống pháp lý khác. Chẳng hạn, đối với đất đang có tranh chấp nhưng xác định được cụ thể phạm vi và ranh giới phần diện tích tranh chấp, phần diện tích không có tranh chấp vẫn có thể được cấp giấy chứng nhận nếu đáp ứng điều kiện tách thửa và các điều kiện pháp luật quy định.

Một điểm mới khác là hộ gia đình, cá nhân được ghi nợ tiền sử dụng đất khi cấp giấy chứng nhận lần đầu nếu có nhu cầu và thuộc trường hợp được áp dụng.

Những điều chỉnh này được kỳ vọng góp phần giải quyết các tồn đọng về hồ sơ đất đai, tăng khả năng tiếp cận quyền sử dụng đất hợp pháp và hạn chế các tranh chấp phát sinh từ giao dịch chưa hoàn thiện thủ tục.

Quảng cáo

Bồi thường khi thu hồi đất: Mở rộng lựa chọn, chú trọng ổn định cuộc sống

Chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tiếp tục là một trong những nội dung có tác động lớn nhất đến người dân.

Luật Đất đai sửa đổi nhấn mạnh nguyên tắc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phải bảo đảm dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, minh bạch, kịp thời và đúng quy định pháp luật. Đồng thời, ưu tiên các đối tượng chính sách xã hội và người trực tiếp sản xuất nông nghiệp.

Đáng chú ý, phương thức bồi thường được mở rộng theo hướng linh hoạt hơn.

Trước hết, việc bồi thường về đất được thực hiện bằng giao đất hoặc cho thuê đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất bị thu hồi.

Trong trường hợp không có đất cùng mục đích để bồi thường nhưng địa phương có điều kiện về quỹ đất, quỹ nhà ở và người bị thu hồi đất có nhu cầu, việc bồi thường có thể được thực hiện bằng đất khác mục đích sử dụng hoặc bằng nhà ở.

Nếu không có đất, không có nhà ở để bồi thường thì thực hiện bồi thường bằng tiền theo quy định, trừ các trường hợp thu hồi đất ở, nhà ở được điều chỉnh theo quy định riêng. Trường hợp địa phương có quỹ đất, quỹ nhà ở nhưng người bị thu hồi không có nhu cầu nhận thì có thể nhận bồi thường bằng tiền.

Đáng chú ý, Luật bổ sung cơ chế cho phép người có đất ở bị thu hồi được hoán đổi diện tích đất ở sang đất nông nghiệp hoặc đất phi nông nghiệp còn lại trong cùng thửa đất, hoặc một phần thửa đất khác thuộc quyền sử dụng của mình trong cùng địa bàn cấp xã nếu có nhu cầu và đáp ứng điều kiện.

Đối với trường hợp diện tích đất còn lại sau thu hồi không bảo đảm điều kiện sử dụng do hình dạng, kích thước hoặc diện tích, người dân có thể đề nghị Nhà nước thu hồi phần đất còn lại để được xem xét bồi thường, hỗ trợ theo quy định.

Một điểm đáng chú ý khác là chính sách hỗ trợ phục hồi sinh kế. Khi lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, kinh phí hỗ trợ phục hồi sinh kế phải được dự kiến trong thời gian ít nhất 3 năm sau thời điểm có quyết định thu hồi đất.

Siết quản lý đất bỏ hoang, tăng trách nhiệm của chủ đầu tư

Một điểm mới đáng chú ý khác là lần đầu tiên khái niệm đất bỏ hoang được định nghĩa cụ thể trong Luật Đất đai.

Theo đó, đất đã được Nhà nước giao, cho thuê nhưng không đưa vào sử dụng liên tục trong một thời gian nhất định được xác định là đất bỏ hoang. Đất được giao để thực hiện dự án đầu tư nhưng chậm hoàn thành đầu tư, không đưa đất vào sử dụng so với tiến độ cũng thuộc diện này.

Đối với các dự án đầu tư không đưa đất vào sử dụng hoặc chậm đưa đất vào sử dụng, Luật bổ sung quy định cụ thể về việc tính tiền sử dụng đất tăng thêm, tiền thuê đất tăng thêm.

Quy định này cho thấy xu hướng tăng trách nhiệm của nhà đầu tư trong việc khai thác, sử dụng đất đúng mục đích và tiến độ, hạn chế tình trạng giữ đất nhưng không triển khai dự án.

Điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất, phân định rõ thẩm quyền địa phương

Luật Đất đai sửa đổi cũng có những điều chỉnh quan trọng về quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất, gắn với yêu cầu tổ chức lại hệ thống quy hoạch và phân cấp quản lý.

Theo định hướng mới, không lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh riêng biệt; phương án phân bổ và khoanh vùng đất đai được tích hợp trong quy hoạch tỉnh.

Ở cấp xã cũng không lập quy hoạch sử dụng đất và kế hoạch sử dụng đất cấp xã riêng. Nội dung quản lý sử dụng đất tại địa phương được cập nhật trong quá trình thực hiện quy hoạch chung và các quy hoạch có liên quan.

Cách tiếp cận này hướng tới một hệ thống quy hoạch thống nhất, hạn chế tình trạng chồng chéo giữa các cấp, giữa quy hoạch sử dụng đất với quy hoạch đô thị, nông thôn và quy hoạch ngành.

Bên cạnh đó, Luật làm rõ hơn thẩm quyền của HĐND, UBND các cấp trong quản lý đất đai, đồng thời đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Đây là thay đổi có ý nghĩa đối với hoạt động đầu tư, phát triển dự án, bởi sự thống nhất trong quy hoạch và phân định trách nhiệm giữa các cấp chính quyền là yếu tố quan trọng để hạn chế tình trạng dự án bị đình trệ do vướng mắc thủ tục.

Theo doanhnghiepkinhtexanh.vn Sao chép

Cùng chuyên mục Tiêu điểm

Những thay đổi quan trọng trong Luật Đất đai (sửa đổi)

Luật Đất đai (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua sang ngày 21/11 với hàng loạt thay đổi đáng chú ý về cơ chế định giá đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bồi thường khi thu hồi đất và xử lý các dự án chậm đưa đất vào sử dụng…

Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Nghiên cứu thuế chống đầu cơ và bỏ hoang đất Sửa Luật Đất đai, cần tránh để quy hoạch bị sử dụng nhằm phục vụ lợi ích cục bộ Đồng Nai chỉ đạo kiểm tra dấu hiệu vi phạm đất đai ven hồ sông Ray của Lý Nhã Kỳ

Quốc hội chốt thêm ngày nghỉ lễ 27/7 và 24/11 hưởng nguyên lương

Sáng 21/11, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm. Đáng chú ý, Luật bổ sung ngày 27/7 - Ngày Tổ quốc tri ân, Ngày Thương binh, liệt sĩ và ngày 24/11 - Ngày Văn hóa Việt Nam là ngày nghỉ lễ, tết hưởng nguyên lương của người lao động.

Đề xuất đánh thuế 0,2% đất bỏ hoang – Quốc hội yêu cầu làm rõ căn cứ áp dụng Sửa Luật Đấu giá tài sản: Đại biểu Quốc hội yêu cầu làm rõ trách nhiệm, xử lý dấu hiệu thông đồng, dìm giá

Chính thức thông qua Luật Nhà ở (sửa đổi) với nhiều điểm mới về nhà ở xã hội và chung cư

Sáng 21/11, với 467/485 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội chính thức thông qua Luật Nhà ở (sửa đổi). Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành nội dung biểu quyết.

Sửa Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản sau hơn 1 năm thi hành Chính thức loại bỏ đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn trong Luật Nhà ở sửa đổi

Cất cánh du lịch từ lợi thế biển

Với đường bờ biển dài, hàng nghìn hòn đảo cùng nền văn hóa biển phong phú, Việt Nam đang sở hữu nguồn lực lớn để phát triển du lịch. Những tổ hợp du lịch quy mô lớn và xu hướng du lịch trải nghiệm cùng sự mở rộng của mạng lưới hàng không đang mở ra cơ hội biến lợi thế tự nhiên thành giá trị kinh tế, đưa các điểm đến ven biển vươn tầm quốc tế.

Đông Nam Á và bài toán 2.100 tỷ USD cho kinh tế biển Công nghiệp hàng hải tạo nền tảng phát triển kinh tế biển

Những thủ phủ công nghiệp từ lợi thế biển

Dung Quất, Chu Lai, Vũng Áng, Hải Phòng là những trung tâm sản xuất quy mô lớn bên bờ biển Việt Nam, đóng góp hàng chục nghìn tỷ đồng vào ngân sách, tạo việc làm cho hàng vạn lao động, những thủ phủ công nghiệp này còn mở ra cơ hội nâng cao năng lực tự chủ sản xuất và kiến tạo sự thịnh vượng cho các vùng đất ven biển.

Mở rộng không gian kinh tế, nhìn từ lợi thế biển Kiến tạo những vùng kinh tế tỷ USD từ lợi thế biển

Kiến tạo những vùng kinh tế tỷ USD từ lợi thế biển

Không chỉ ghi nhận tốc độ tăng trưởng kinh tế ấn tượng, nhiều địa phương ven biển đang trở thành điểm đến của những dòng vốn đầu tư lớn. Cùng với việc mở rộng không gian phát triển sau sắp xếp địa giới hành chính, những cực tăng trưởng mới đang từng bước định hình, tạo thêm động lực cho nền kinh tế Việt Nam.

Standard Chartered dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam đạt 9,5% Một dữ liệu từ Vingroup, Petrolimex, Hoà Phát, Thế Giới Di Động...hé lộ động lực phía sau mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số

Mở rộng không gian kinh tế, nhìn từ lợi thế biển

Với sự thay đổi về địa giới hành chính, những chuyển động mạnh mẽ của dòng vốn đầu tư và sự hình thành các trung tâm kinh tế ven biển quy mô lớn, Việt Nam đang đứng trước cơ hội mở rộng không gian phát triển lớn.

Thủ tướng: Nợ công đang ở mức khoảng 34-35% GDP, cho phép Việt Nam có một 'tấm đệm' trước các cú sốc Một dữ liệu từ Vingroup, Petrolimex, Hoà Phát, Thế Giới Di Động...hé lộ động lực phía sau mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số

EU áp thuế chống bán phá giá 16% với thép cán nguội Việt Nam

Việc áp dụng thuế chống bán phá giá 16% với thép cán nguội có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh và hoạt động xuất khẩu thép cán nguội của Việt Nam sang thị trường EU.

Trung Quốc kéo dài thời gian hoãn áp thuế 24% đối với hàng hóa Mỹ thêm hai tháng EU áp thuế chống bán phá giá đối với thép cán nguội nhập khẩu với 5 nền kinh tế

Giao bổ sung dự toán chi ngân sách trung ương hơn 7.435 tỷ đồng

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng vừa ký Quyết định số 2185/QĐ-TTg ngày 11/11/2026 về việc giao bổ sung dự toán chi ngân sách trung ương, kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách trung ương năm 2026 (đợt 5) cho các bộ, cơ quan trung ương và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia.

Thu ngân sách nhà nước cả năm 2026 ước đạt 3,06 triệu tỷ đồng Thu ngân sách nhà nước ước đạt 3,3 triệu tỷ trong năm 2027

Phó Thống đốc Phạm Quang Dũng được chỉ định giữ chức Bí thư Đảng ủy VCCI, nhiệm kỳ 2025-2030

Sáng ngày 16/11/2026, tại Hà Nội, Đảng uỷ Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức Hội nghị công bố Quyết định của Ban Thường vụ Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương về việc chỉ định nhân sự tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ và giữ chức Bí thư Đảng ủy VCCI nhiệm kỳ 2025-2030 đối với ông Phạm Quang Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN).

Phó Tổng Giám đốc Vietcombank xin nghỉ hưu trước tuổi Chứng khoán LPS rời nhóm vốn hóa tỷ USD sau 2 tháng ra mắt HOSE

Cả nước sẽ có gần 65.000 căn nhà ở xã hội để cho thuê

Cả nước có 115 dự án nhà ở xã hội có nhà ở cho thuê đang được triển khai, với tổng số 64.853 căn để cho thuê. Từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước có 57 dự án đã hoàn thành với quy mô 9.028/17.176 căn, đạt tỷ lệ 53% kế hoạch.

7 “chốt chặn” an toàn phải biết trước khi cọc mua bất động sản Thủ tướng Chính phủ đề xuất xây dựng danh mục ưu tiên hạ tầng chiến lược ASEAN đến năm 2040

Điểm danh các địa phương đứng đầu bảng xếp hạng xuất nhập khẩu 10 tháng 2026

Thống kê 10 tháng đầu năm 2026 ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ của nhóm địa phương dẫn đầu về kim ngạch xuất nhập khẩu gồm Bắc Ninh (hơn 205 tỷ USD), TP.HCM (176,4 tỷ USD) và Phú Thọ (142,69 tỷ USD).

Kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản ước đạt hơn 58 tỷ USD trong 10 tháng Tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản ước đạt 70,09 tỷ USD