Những thủ phủ công nghiệp từ lợi thế biển

Dung Quất, Chu Lai, Vũng Áng, Hải Phòng là những trung tâm sản xuất quy mô lớn bên bờ biển Việt Nam, đóng góp hàng chục nghìn tỷ đồng vào ngân sách, tạo việc làm cho hàng vạn lao động, những thủ phủ công nghiệp này còn mở ra cơ hội nâng cao năng lực tự chủ sản xuất và kiến tạo sự thịnh vượng cho các vùng đất ven biển.

Ảnh minh họa. AI

Tại Khu kinh tế Dung Quất (Quảng Ngãi), một nhà máy sản xuất ray đường sắt và thép đặc biệt với tổng vốn đầu tư hơn 10.000 tỷ đồng của Tập đoàn Hòa Phát đã đi già nửa chặng đường.

Hòa Phát đặt mục tiêu cho ra lò sản phẩm ray đường sắt đầu tiên vào quý II/2027, bắt đầu cung cấp ray đường sắt cho các dự án hạ tầng trọng điểm trong nước, đồng thời hướng đến thị trường xuất khẩu.

Nhà máy được thiết kế với công suất 700.000 tấn/năm, chuyên sản xuất ray đường sắt, thép chất lượng cao, thép đặc biệt và các loại vật liệu phục vụ ngành công nghiệp hiện đại. Dự án được kỳ vọng sẽ hoàn thiện chuỗi giá trị sản xuất thép của Tập đoàn Hòa Phát tại Khu kinh tế Dung Quất.

Gần một thập kỷ kể từ khi đặt nền móng đầu tư tại Dung Quất, Hòa Phát đang chuyển dịch trọng tâm từ mở rộng quy mô sản xuất sang phát triển những dòng thép có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn.

Những gì Hòa Phát đã làm gợi mở một góc nhìn khác về phát triển kinh tế biển, thay vì chỉ khai thác những giá trị trực tiếp từ đại dương, các doanh nghiệp đang biến lợi thế biển thành nền tảng để phát triển năng lực sản xuất trên đất liền.

Khu liên hợp gang thép Hòa Phát Dung Quất 2. Nguồn: Hòa Phát

Đây là con đường mà nhiều cường quốc công nghiệp trên thế giới từng lựa chọn. Những trung tâm công nghiệp như Ulsan (Hàn Quốc), Nagoya (Nhật Bản) hay Thượng Hải (Trung Quốc) đều phát triển dựa trên sự kết hợp giữa năng lực sản xuất quy mô lớn, hệ thống cảng biển và mạng lưới giao thương quốc tế.

Với những ngành sử dụng khối lượng nguyên liệu lớn như luyện kim, lọc hóa dầu hay sản xuất ô tô, việc đặt nhà máy gần cảng biển giúp doanh nghiệp giảm bớt các khâu trung chuyển, tối ưu chi phí vận tải và chủ động hơn trong tổ chức nguồn cung.

Ở quy mô hàng triệu tấn nguyên liệu và thành phẩm mỗi năm, lợi thế này có thể tạo nên sự khác biệt đáng kể về năng lực cạnh tranh. Bởi vậy, trong cấu trúc của những đại công xưởng hướng biển, cảng biển không đơn thuần là hạ tầng giao thông mà đã trở thành một phần của hệ thống sản xuất.

Những hạt nhân của nền công nghiệp thế hệ mới

Sự hình thành những thủ phủ công nghiệp tại Việt Nam đang gắn liền với quá trình lớn mạnh của các tập đoàn kinh tế tư nhân trong nước, cùng với sự mở rộng đầu tư của các tập đoàn đa quốc gia.

Sau Dung Quất, Hòa Phát tiếp tục lựa chọn khu vực ven biển thuộc tỉnh Đắk Lắk (Phú Yên trước đây) để mở rộng không gian sản xuất. Với tổng vốn đầu tư dự kiến 120.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2025–2030, tổ hợp sản xuất gang thép và Cảng Bãi Gốc được kỳ vọng sẽ tạo thêm một trung tâm luyện kim lớn tại khu vực duyên hải miền Trung.

Nếu Hòa Phát đang xây dựng những cứ điểm sản xuất vật liệu nền tảng, THACO lựa chọn phát triển hệ sinh thái công nghiệp đa ngành tại Chu Lai (Đà Nẵng).

Sau trên hai thập kỷ đầu tư, từ một nhà máy sản xuất, lắp ráp ô tô, THACO đã mở rộng hoạt động sang cơ khí chế tạo, linh kiện phụ tùng, thiết bị công nghiệp, chế biến nông lâm sản và logistics.

Hệ sinh thái công nghiệp – logistics Chu Lai. Nguồn: THACO Chu Lai

Trong chiến lược phát triển năm 2026, tập đoàn này tiếp tục định hướng xây dựng Chu Lai trở thành hệ sinh thái công nghiệp đa ngành thế hệ mới, với mức độ tự động hóa, số hóa và tính tích hợp cao hơn. Riêng Cảng quốc tế Chu Lai đặt mục tiêu sản lượng hàng hóa thông qua đạt 6 triệu tấn trong năm 2026.

Trong khi đó, tại Khu kinh tế Vũng Áng (Hà Tĩnh), sự hiện diện của Vingroup đang góp phần định hình một hệ sinh thái công nghiệp gắn với xu hướng điện hóa phương tiện giao thông.

Với quy mô 36 ha, công suất thiết kế 200.000 xe/năm, nhà máy sản xuất ô tô điện VinFast Hà Tĩnh, được khánh thành vào tháng 6/2025, không chỉ mở rộng năng lực sản xuất của doanh nghiệp mà còn tạo cơ hội thu hút các nhà cung ứng linh kiện, phụ tùng và thiết bị điện.

Cùng với nền tảng công nghiệp luyện kim đã được xây dựng từ trước, những dự án sản xuất phương tiện điện và pin đang mở ra cơ hội đa dạng hóa cơ cấu công nghiệp của Hà Tĩnh.

Quảng cáo

Ở phía Bắc, Hải Phòng lại cho thấy một hướng phát triển khác với sự tham gia của các tập đoàn công nghệ quốc tế. Tính đến tháng 6/2026, riêng Tập đoàn LG đã đầu tư 10,6 tỷ USD vào 7 dự án lớn tại Hải Phòng, quy tụ mạng lưới hơn 50 doanh nghiệp vệ tinh.

Hải Phòng đã hình thành các cụm công nghiệp chuyên sâu, với những doanh nghiệp đầu tàu có khả năng dẫn dắt thị trường, thu hút các nhà cung ứng và tạo động lực phát triển cho khu vực kinh tế xung quanh.

Tạo dựng những vùng đất thịnh vượng

Những thủ phủ công nghiệp đóng góp rất lớn về kim ngạch xuất khẩu, quy mô vốn đầu tư, tạo dựng sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân và gia tăng nguồn lực phát triển của địa phương.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, Công ty CP Thép Hòa Phát Dung Quất đã nộp 7.352 tỷ đồng tiền thuế và các loại phí vào ngân sách nhà nước, tăng 26% so với cùng kỳ năm trước.

Lũy kế từ khi triển khai dự án vào năm 2017 đến hết năm 2025, doanh nghiệp đã đóng góp hơn 40.000 tỷ đồng vào ngân sách, đồng thời tạo việc làm ổn định cho hơn 17.000 lao động, trong đó khoảng 80% là người địa phương.

Tại Chu Lai, THACO đã tạo việc làm cho hơn 15.000 lao động. Riêng năm 2025, tập đoàn này đóng góp hơn 21.000 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước, trong đó trên địa bàn TP. Đà Nẵng là hơn 17.000 tỷ đồng.

Nguồn: THACO Group

Những đóng góp tương tự cũng được ghi nhận tại Hải Phòng. Theo thông tin được thành phố công bố vào tháng 6/2026, tổ hợp các nhà máy của LG chiếm khoảng 43% kim ngạch xuất khẩu của thành phố, đóng góp ngân sách trung bình 66 triệu USD mỗi năm và tạo việc làm cho gần 31.000 lao động.

Đáng chú ý, sự hình thành những trung tâm công nghiệp cũng đang mở ra cơ hội thay đổi dòng dịch chuyển lao động tại các địa phương từng có nhiều người phải rời quê hương để tìm kiếm việc làm.

Hà Tĩnh là một trường hợp điển hình.Theo Đề án phát triển nguồn nhân lực Hà Tĩnh giai đoạn 2026–2030, riêng VinFast và VinES đã thu hút 7.373 lao động. Trong khi đó, Formosa Hà Tĩnh sử dụng 5.483 lao động trực tiếp, cùng với 4.289 lao động làm việc tại các doanh nghiệp phụ trợ và nhà thầu.

Không chỉ mở ra cơ hội việc làm, sự phát triển của các khu kinh tế còn góp phần cải thiện mặt bằng thu nhập của người dân. Trong giai đoạn 2021–2025, thu nhập bình quân của người lao động tại các khu kinh tế, khu công nghiệp trên địa bàn Hà Tĩnh đã tăng từ 8 triệu đồng lên 12 triệu đồng/người/tháng. Tại một số doanh nghiệp, mức thu nhập bình quân còn cao hơn đáng kể, như VinFast đạt 16 triệu đồng, Formosa đạt 13 triệu đồng/người/tháng.

Khi hàng vạn lao động có việc làm và thu nhập ổn định, nhu cầu về nhà ở, thương mại, giáo dục, y tế và các dịch vụ đô thị cũng gia tăng. Những cơ hội kinh doanh mới được mở ra cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng như cộng đồng dân cư xung quanh.

Cùng với đó, sự gia tăng nguồn thu ngân sách tạo thêm dư địa để đầu tư trở lại vào hạ tầng giao thông, trường học, bệnh viện và các công trình phúc lợi xã hội.

Đó cũng là giá trị lan tỏa của những dự án công nghiệp quy mô lớn: không chỉ làm thay đổi cơ cấu kinh tế mà còn từng bước làm thay đổi chất lượng sống của người dân.

Thành công của một thủ phủ công nghiệp, vì thế, không chỉ nằm ở những dây chuyền sản xuất hiện đại bên bờ biển, mà còn ở sự thịnh vượng của những vùng đất xung quanh.

Nhìn ra thế giới, sự phát triển của thành phố công nghiệp Ulsan (Hàn Quốc) là một kinh nghiệm đáng tham khảo. Từ lợi thế cảng biển, Ulsan đã phát triển những cụm công nghiệp hàng đầu về sản xuất ô tô, đóng tàu, hóa dầu, cùng mạng lưới các cơ sở nghiên cứu và đào tạo công nghệ chuyên sâu.

Thành công của Ulsan cho thấy một trung tâm công nghiệp có sức cạnh tranh quốc tế cần nhiều hơn những nhà máy quy mô lớn. Đó phải là nơi hội tụ của hạ tầng giao thông, nguồn cung năng lượng, công nghệ, nhân lực chất lượng cao, dịch vụ tài chính và môi trường sống đủ hấp dẫn để thu hút nhân tài.

Việt Nam cũng đang hướng tới trong phát triển các khu kinh tế ven biển thế hệ mới. Thay vì cạnh tranh bằng quỹ đất công nghiệp, chi phí lao động thấp hay những ưu đãi đầu tư, các địa phương chuyển sang cạnh tranh bằng chất lượng hệ sinh thái sản xuất, khả năng cung ứng năng lượng sạch, hiệu quả logistics và năng lực đổi mới sáng tạo.

Đặc biệt, phát triển công nghiệp ven biển không thể tách rời trách nhiệm bảo vệ môi trường, bảo tồn hệ sinh thái và bảo đảm sinh kế của cộng đồng địa phương. Một thủ phủ công nghiệp hiện đại phải vừa tạo ra của cải vật chất, vừa kiến tạo được không gian sống có chất lượng và nền tảng phát triển bền vững cho nhiều thế hệ.

Với những gì đang được định hình tại Dung Quất, Chu Lai, Vũng Áng hay Hải Phòng, Việt Nam có cơ hội xây dựng các trung tâm công nghiệp mang bản sắc và thế mạnh riêng, từng bước nâng cao vị thế trên bản đồ sản xuất thế giới.

Theo doanhnghiepkinhtexanh.vn Sao chép

Cùng chuyên mục Tiêu điểm

Những thủ phủ công nghiệp từ lợi thế biển

Dung Quất, Chu Lai, Vũng Áng, Hải Phòng là những trung tâm sản xuất quy mô lớn bên bờ biển Việt Nam, đóng góp hàng chục nghìn tỷ đồng vào ngân sách, tạo việc làm cho hàng vạn lao động, những thủ phủ công nghiệp này còn mở ra cơ hội nâng cao năng lực tự chủ sản xuất và kiến tạo sự thịnh vượng cho các vùng đất ven biển.

Mở rộng không gian kinh tế, nhìn từ lợi thế biển Kiến tạo những vùng kinh tế tỷ USD từ lợi thế biển

Kiến tạo những vùng kinh tế tỷ USD từ lợi thế biển

Không chỉ ghi nhận tốc độ tăng trưởng kinh tế ấn tượng, nhiều địa phương ven biển đang trở thành điểm đến của những dòng vốn đầu tư lớn. Cùng với việc mở rộng không gian phát triển sau sắp xếp địa giới hành chính, những cực tăng trưởng mới đang từng bước định hình, tạo thêm động lực cho nền kinh tế Việt Nam.

Standard Chartered dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam đạt 9,5% Một dữ liệu từ Vingroup, Petrolimex, Hoà Phát, Thế Giới Di Động...hé lộ động lực phía sau mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số

Mở rộng không gian kinh tế, nhìn từ lợi thế biển

Với sự thay đổi về địa giới hành chính, những chuyển động mạnh mẽ của dòng vốn đầu tư và sự hình thành các trung tâm kinh tế ven biển quy mô lớn, Việt Nam đang đứng trước cơ hội mở rộng không gian phát triển lớn.

Thủ tướng: Nợ công đang ở mức khoảng 34-35% GDP, cho phép Việt Nam có một 'tấm đệm' trước các cú sốc Một dữ liệu từ Vingroup, Petrolimex, Hoà Phát, Thế Giới Di Động...hé lộ động lực phía sau mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số

EU áp thuế chống bán phá giá 16% với thép cán nguội Việt Nam

Việc áp dụng thuế chống bán phá giá 16% với thép cán nguội có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh và hoạt động xuất khẩu thép cán nguội của Việt Nam sang thị trường EU.

Trung Quốc kéo dài thời gian hoãn áp thuế 24% đối với hàng hóa Mỹ thêm hai tháng EU áp thuế chống bán phá giá đối với thép cán nguội nhập khẩu với 5 nền kinh tế

Giao bổ sung dự toán chi ngân sách trung ương hơn 7.435 tỷ đồng

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng vừa ký Quyết định số 2185/QĐ-TTg ngày 11/11/2026 về việc giao bổ sung dự toán chi ngân sách trung ương, kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách trung ương năm 2026 (đợt 5) cho các bộ, cơ quan trung ương và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia.

Thu ngân sách nhà nước cả năm 2026 ước đạt 3,06 triệu tỷ đồng Thu ngân sách nhà nước ước đạt 3,3 triệu tỷ trong năm 2027

Phó Thống đốc Phạm Quang Dũng được chỉ định giữ chức Bí thư Đảng ủy VCCI, nhiệm kỳ 2025-2030

Sáng ngày 16/11/2026, tại Hà Nội, Đảng uỷ Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức Hội nghị công bố Quyết định của Ban Thường vụ Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương về việc chỉ định nhân sự tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ và giữ chức Bí thư Đảng ủy VCCI nhiệm kỳ 2025-2030 đối với ông Phạm Quang Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN).

Phó Tổng Giám đốc Vietcombank xin nghỉ hưu trước tuổi Chứng khoán LPS rời nhóm vốn hóa tỷ USD sau 2 tháng ra mắt HOSE

Cả nước sẽ có gần 65.000 căn nhà ở xã hội để cho thuê

Cả nước có 115 dự án nhà ở xã hội có nhà ở cho thuê đang được triển khai, với tổng số 64.853 căn để cho thuê. Từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước có 57 dự án đã hoàn thành với quy mô 9.028/17.176 căn, đạt tỷ lệ 53% kế hoạch.

7 “chốt chặn” an toàn phải biết trước khi cọc mua bất động sản Thủ tướng Chính phủ đề xuất xây dựng danh mục ưu tiên hạ tầng chiến lược ASEAN đến năm 2040

Điểm danh các địa phương đứng đầu bảng xếp hạng xuất nhập khẩu 10 tháng 2026

Thống kê 10 tháng đầu năm 2026 ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ của nhóm địa phương dẫn đầu về kim ngạch xuất nhập khẩu gồm Bắc Ninh (hơn 205 tỷ USD), TP.HCM (176,4 tỷ USD) và Phú Thọ (142,69 tỷ USD).

Kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản ước đạt hơn 58 tỷ USD trong 10 tháng Tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản ước đạt 70,09 tỷ USD

Thủ tướng Lê Minh Hưng: Huy động 6-6,4 triệu tỷ đồng vốn đầu tư, tạo động lực tăng trưởng từ 10%

Tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn chiều ngày 12/11, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, yêu cầu huy động tổng vốn đầu tư toàn xã hội khoảng 36-38% GDP trong năm 2027, tương đương 6-6,4 triệu tỷ đồng, nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên. Cùng với huy động nguồn lực, Chính phủ tiếp tục ưu tiên củng cố nền tảng kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, nâng cao hiệu quả đầu tư và bảo đảm an sinh xã hội.

Ngân hàng UOB nâng dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2026 lên 9,2% Standard Chartered dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam đạt 9,5%

Kinh tế Việt Nam bước vào chu kỳ tăng trưởng mới, doanh nghiệp nội vẫn là mắt xích yếu

Kinh tế Việt Nam đang phát đi những tín hiệu tăng trưởng tích cực, với đầu tư, xuất nhập khẩu và tiêu dùng cùng cải thiện. Tuy nhiên, trong khi một số chuyên gia nhận định nền kinh tế đã bước vào chu kỳ tăng trưởng mới, vẫn có ý kiến thận trọng cho rằng dòng vốn tư nhân chưa thực sự nhập cuộc, chi phí vốn gia tăng vẫn là điểm nghẽn lớn.

Nghịch lý của tỉnh tăng trưởng cao thứ hai cả nước, hội tụ cả "ông lớn" FDI lẫn "họ nhà Vin" Standard Chartered dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam đạt 9,5% Quốc hội thông qua Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 - tập trung mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Tin vui cho người có nhà, đất giấy viết tay

Trong dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất quy định, nhà ở, công trình xây dựng không phép hoặc sai phép trước ngày 1.8.2024 được hỗ trợ từ 50% đến 100% giá trị xây dựng mới.

Nhà đầu tư nên giữ hay bán tài sản bất động sản thời điểm này? Người mua nhà vẫn thận trọng dù lãi suất giảm

Quốc hội thông qua dự toán ngân sách năm 2027: Ưu tiên cải cách tiền lương

Sáng 9/11, Quốc hội đã chính thức bấm nút thông qua Nghị quyết về dự toán ngân sách nhà nước năm 2027 với 100% đại biểu tán thành. Nghị quyết quyết định tổng thu ngân sách đạt trên 3,33 triệu tỷ đồng, đồng thời chốt phương án tiết kiệm chi và ưu tiên nguồn lực cho cải cách tiền lương, an sinh xã hội.

Sửa Luật Đấu giá tài sản: Đại biểu Quốc hội yêu cầu làm rõ trách nhiệm, xử lý dấu hiệu thông đồng, dìm giá Quốc hội thông qua Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 - tập trung mục tiêu tăng trưởng 2 con số