Hội đồng châu Âu vừa thông qua lập trường ủng hộ việc triển khai đồng euro kỹ thuật số, qua đó mở đường cho các cuộc đàm phán chính thức với Nghị viện châu Âu (EP) và Ủy ban châu Âu (EC) nhằm xây dựng khung pháp lý cho loại tiền tệ mới này, với mục tiêu thông qua luật vào tháng 5/2026.
Theo tờ La Tribune ngày 20/12, quyết định trên đánh dấu một bước tiến quan trọng trong nỗ lực tăng cường chủ quyền tiền tệ của Liên minh châu Âu (EU), song đồng thời cũng làm lộ rõ những bất đồng sâu sắc giữa các nhà hoạch định chính sách và khu vực ngân hàng.
Dự án đồng euro kỹ thuật số được Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) coi là một trụ cột chiến lược trong bối cảnh hệ thống thanh toán số toàn cầu ngày càng chịu sự chi phối của các tập đoàn công nghệ và các giải pháp tài chính ngoài châu Âu.
Sau khi nhận được sự ủng hộ của EC và sự đồng thuận về mặt kỹ thuật của các ngân hàng trung ương trong khu vực đồng euro, lập trường tích cực của Hội đồng châu Âu cho phép khởi động tiến trình thương lượng với EP về quy chế pháp lý của đồng tiền này.
Theo lộ trình dự kiến của ECB, euro kỹ thuật số bán lẻ có thể được triển khai vào năm 2029, thậm chí muộn hơn là năm 2030.
Tuy nhiên, chặng đường lập pháp phía trước được dự báo sẽ không ít tranh luận. Báo cáo viên của EP về đồng euro kỹ thuật số, ông Fernando Navarrete, đã công khai bày tỏ hoài nghi về tính cần thiết của một dự án bị cho là vừa tốn kém vừa phức tạp.
Theo các ước tính được đưa ra, riêng chi phí triển khai của ECB có thể lên tới 1,3 tỷ euro (1,52 tỷ USD), trong khi hệ thống ngân hàng thương mại có thể phải gánh thêm từ 4-18 tỷ euro, chưa kể các khoản đầu tư điều chỉnh hạ tầng của doanh nghiệp bán lẻ.
Về phần mình, giới ngân hàng châu Âu cho rằng nhu cầu đối với đồng euro kỹ thuật số bán lẻ chưa thực sự rõ ràng, đặc biệt trong bối cảnh thị trường đã xuất hiện các giải pháp thanh toán tư nhân như Sáng kiến Thanh toán châu Âu (EPI) với ví điện tử Wero.
Trước những lo ngại này, ECB nhấn mạnh tính bổ trợ giữa tiền tệ công và tiền tệ tư, cho rằng một hệ thống tiền tệ bền vững luôn dựa trên sự song hành giữa tiền do ngân hàng trung ương phát hành và tiền do các ngân hàng thương mại cung ứng.
Những người ủng hộ đồng euro kỹ thuật số cảnh báo rằng nếu châu Âu chậm trễ xây dựng một giải pháp số mang tính tích hợp, các stablecoin neo theo đồng USD có nguy cơ chiếm ưu thế trên thị trường toàn cầu.
Trong bối cảnh Mỹ cho phép khu vực tư nhân tự do phát triển stablecoin và không triển khai đồng USD kỹ thuật số, đồng euro kỹ thuật số vì thế không chỉ là một lựa chọn công nghệ hay mô hình kinh doanh, mà còn được nhìn nhận như một bài toán về chủ quyền tiền tệ và vị thế chiến lược của châu Âu trong trật tự tài chính quốc tế đang biến đổi nhanh chóng.
