Cơn sốt Trí tuệ Nhân tạo (AI) đang đưa thị trường chứng khoán Mỹ lên các mức đỉnh kỷ lục mới, song sự phụ thuộc quá lớn vào nguồn thiết bị công nghệ nhập khẩu lại đang nới rộng thâm hụt thương mại của nước này.
Điều đó vô hình trung trở thành lực cản đối với đà tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thực tế của nền kinh tế hàng đầu thế giới.
Phân tích từ Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD) cho thấy khoảng 3/4 đà tăng kim ngạch nhập khẩu hàng hóa của Mỹ xuất phát từ các phần cứng liên quan đến Trí tuệ Nhân tạo như máy chủ và thiết bị tính toán hiệu năng cao.
Trong khi đó, nghiên cứu do Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chi nhánh Minneapolis công bố ước tính có tới 70% chi phí đầu tư sản xuất dành cho Trí tuệ Nhân tạo tại Mỹ được chi trả cho các mặt hàng nhập khẩu từ nước ngoài.
Thực tế này đã đẩy thâm hụt thương mại của Mỹ trong tháng 8/2026 tăng lên 105,6 tỷ USD - mức cao nhất trong 17 tháng qua, do kim ngạch nhập khẩu tăng vọt 4,3% lên kỷ lục 420,8 tỷ USD. Tỷ lệ thâm hụt thương mại trên GDP của Mỹ cũng tăng từ 2,7% trong quý 1/2026 lên 3,0% trong quý 2/2026.
Chuyên gia kinh tế Dean Maki từ Quỹ đầu tư Point72 dự báo tỷ lệ thâm hụt này mang tính cấu trúc và có thể mở rộng lên mốc 4% GDP trong năm tới do nhu cầu mua sắm máy tính, chip bán dẫn và thiết bị viễn thông phục vụ Trí tuệ Nhân tạo tiếp tục leo thang.
Lượng hàng hóa công nghệ nhập khẩu ồ ạt giải thích vì sao tăng trưởng GDP thực tế theo năm của Mỹ trong quý 2/2026 chỉ đạt trên 2% một chút, mặc dù chi phí đầu tư cho thiết bị doanh nghiệp tăng tốc hơn 16%-mức tăng nhanh nhất trong 5 năm qua.
Tình trạng nhập siêu lớn làm giảm đáng kể giá trị đóng góp ròng của thương mại vào GDP, khiến đà tăng trưởng kinh tế duy trì ở mức khiêm tốn dù dòng vốn đầu tư tư nhân bùng nổ.
Ở chiều ngược lại, làn sóng đầu tư Trí tuệ Nhân tạo từ Mỹ đang mang lại nguồn lợi khổng lồ cho các tập đoàn công nghệ châu Á. Tập đoàn sản xuất chip TSMC ghi nhận doanh thu kỷ lục 46,7 tỷ USD trong quý 3/2026, trong khi Tập đoàn Samsung dự kiến đạt lợi nhuận quý lên tới 80 tỷ USD.
Chuyên gia Brad Setser từ Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ (CFR) đánh giá thặng dư thương mại kết hợp của Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) đã chạm mức 800 tỷ USD trong tháng 9/2026. Nếu xu hướng này được duy trì, hai quốc gia sẽ đạt mức thặng dư tài khoản vãng lai tổng cộng 1.000 tỷ USD vào năm tới.
Thực trạng này đặt ra thách thức chính trị lớn cho chính quyền Tổng thống Donald Trump. Mặc dù Nhà Trắng có thể khẳng định làn sóng đầu tư Trí tuệ Nhân tạo đang đẩy thị trường chứng khoán lên mức cao chưa từng có, song việc thâm hụt thương mại liên tục lập kỷ lục và thặng dư của các đối tác nước ngoài tăng vọt cho thấy các chính sách thuế quan diện rộng của Mỹ vẫn chưa mang lại hiệu quả thu hẹp khoảng cách thương mại như mục tiêu đề ra.
