Làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra sự phân hóa rõ rệt trong ngành công nghệ toàn cầu. Trong khi các tập đoàn công nghệ lớn (Big Tech) phải chi hàng trăm tỷ USD để xây dựng hạ tầng AI, các doanh nghiệp sản xuất chip lại trở thành nhóm hưởng lợi trước tiên khi doanh thu và dòng tiền tự do tăng mạnh.
Theo Ngân hàng Bank of America (BofA), quá trình này có thể được xem là một "cuộc chuyển giao dòng tiền tự do mang tính thế hệ" từ các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây quy mô lớn sang các doanh nghiệp bán dẫn. Các tập đoàn công nghệ như Amazon, Alphabet (Google), Meta, Microsoft và Oracle đang dẫn đầu cuộc đua AI thông qua việc đầu tư mạnh vào trung tâm dữ liệu, bộ xử lý AI, hạ tầng điện năng và các hệ thống máy chủ. Quy mô đầu tư lớn khiến dòng tiền tự do của nhóm doanh nghiệp này suy giảm đáng kể. Dòng tiền tự do phản ánh lượng tiền còn lại sau khi doanh nghiệp chi trả các chi phí vận hành và đầu tư vốn.
Trong khi đó, các nhà sản xuất chip như Nvidia, Micron, Broadcom và Applied Materials ghi nhận dòng tiền tự do tiếp tục tăng nhờ nhu cầu đối với bộ xử lý AI và thiết bị bán dẫn bùng nổ. Đây là nhóm trực tiếp hưởng lợi từ làn sóng đầu tư hạ tầng AI của Big Tech.
BofA cho biết bảy tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ đã chi khoảng 234 tỷ USD vốn đầu tư trong năm nay, chủ yếu dành cho AI. Tuy nhiên, giá cổ phiếu của nhóm này gần như đi ngang từ đầu năm 2026, cho thấy thị trường vẫn chờ đợi bằng chứng rõ ràng hơn về khả năng chuyển các khoản đầu tư khổng lồ thành lợi nhuận trong tương lai. Theo các chuyên gia, điều đó không đồng nghĩa với việc triển vọng AI suy yếu, mà phản ánh thực tế rằng lợi ích kinh tế của AI chưa được phân bổ đồng đều giữa các mắt xích trong chuỗi giá trị.
Các nhà sản xuất chip đang bán những thành phần cốt lõi phục vụ xây dựng hạ tầng AI nên có thể ghi nhận doanh thu và lợi nhuận ngay từ giai đoạn đầu. Trong khi đó, các tập đoàn công nghệ phải bỏ vốn trước để xây dựng hệ sinh thái AI và cần thêm thời gian để thu hồi vốn thông qua các sản phẩm và dịch vụ mới.
Ông Torsten Sløk, nhà kinh tế của Apollo Global Management, cho rằng câu hỏi quan trọng hiện nay không phải là AI có tạo ra giá trị hay không, mà là bao lâu nữa các khoản đầu tư khổng lồ mới chuyển hóa thành dòng tiền cho các doanh nghiệp công nghệ.
Dù vậy, giới phân tích vẫn đánh giá triển vọng dài hạn của AI là tích cực nếu nhu cầu tiếp tục tăng và các doanh nghiệp có thể phát triển những sản phẩm, dịch vụ mang lại doanh thu cao hơn. Trong kịch bản đó, khoản đầu tư khổng lồ hiện nay sẽ trở thành nền tảng cho tăng trưởng trong nhiều năm tới.
