Các nền kinh tế châu Á hiện không chỉ đẩy mạnh dịch chuyển quan hệ thương mại để ứng phó với thuế quan do Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt, mà còn ngày càng chuyển hướng huy động vốn sang các thị trường ngoài Mỹ. Xu hướng này cho thấy các chính sách của ông Trump đang làm suy yếu vị thế thống trị lâu nay của Mỹ trong lĩnh vực gọi vốn toàn cầu.
Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, tỷ trọng phát hành trái phiếu bằng đồng euro của các tổ chức phát hành khu vực châu Á – Thái Bình Dương đã tăng lên mức kỷ lục 23% tổng giá trị phát hành bằng hai đồng tiền chủ chốt (USD và euro) trong năm nay, tăng 6 điểm phần trăm so với năm 2024. Tổng giá trị trái phiếu euro do doanh nghiệp và chính phủ trong khu vực phát hành tăng 75%, lên 86,4 tỷ euro (tương đương 100,7 tỷ USD).
Dữ liệu cũng cho thấy nhiều thương vụ giao dịch trái phiếu của châu Á nằm trong nhóm được đặt mua vượt trội nhất trên thị trường trái phiếu hợp vốn công khai của châu Âu ngay trong tuần đầu chào bán. Mặc dù các thương vụ phát hành bằng đồng USD vẫn chiếm phần lớn hoạt động huy động vốn – và lượng phát hành bằng đồng USD của châu Á tăng 29% trong năm nay – thị phần đồng bạc xanh đang thu hẹp, cho thấy lợi thế huy động vốn bằng đồng ngoại tệ phổ biến có thể đang dần phai mờ.
Ông Daniel Kim, đồng Giám đốc mảng thị trường nợ khu vực châu Á – Thái Bình Dương tại HSBC, nhận định động lực chính của xu hướng này là nhu cầu đa dạng hóa nguồn vốn, giảm phụ thuộc vào USD. “Làn sóng phát hành trái phiếu bằng euro trong năm 2025 phản ánh tập hợp nhiều mục tiêu chiến lược, vượt xa nhu cầu tái cấp vốn thông thường", ông nói.
Các động thái thương mại của Tổng thống Trump trong năm nay, cùng với áp lực của ông đối với Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) nhằm buộc cơ quan này cắt giảm lãi suất bất chấp lo ngại lạm phát, đã khiến niềm tin của giới đầu tư vào vị thế thống trị của đồng USD suy giảm. Điều này thúc đẩy dòng vốn quốc tế dịch chuyển sang tài sản định danh bằng đồng euro. Các bên vay vốn ở châu Á cũng đi theo xu hướng này, đẩy mạnh phát hành trái phiếu euro để đáp ứng nhu cầu đa dạng hóa trong bối cảnh đồng USD mất 11% giá trị so với đồng euro từ đầu năm đến nay.
Ông Ben Wang, phụ trách mảng thị trường nợ Trung Quốc hải ngoại tại Deutsche Bank, cho biết xu hướng “phi đô la hóa” hoặc mở rộng danh mục sang các đồng tiền ngoài USD đang trở nên rõ nét. Ông cho hay nếu đầu năm 2025, đồng euro chỉ chiếm một phần nhỏ trong khối lượng giao dịch trái phiếu khu vực châu Á – Thái Bình Dương tại Deutsche Bank, thì từ nửa cuối năm, tỷ trọng này đã tăng lên “hơn 10%, thậm chí 20%”.
Đà tăng mạnh của các thương vụ phát hành nợ bằng đồng euro còn được hỗ trợ bởi chi phí vốn thấp hơn. Nhiều doanh nghiệp châu Á hiện có thể vay vốn bằng đồng euro với chi phí rẻ hơn so với khi vay bằng USD hoặc nội tệ. Khoản phí chênh lệch mà nhà đầu tư phải trả khi hoán đổi từ euro sang USD đã giảm xuống mức thấp nhất gần 5 năm, chỉ 3,1 điểm cơ bản, theo Bloomberg.
Tuy nhiên, chưa thể khẳng định xu hướng chuyển dịch ra khỏi đồng USD trên thị trường nợ quốc tế là dài hạn hay chỉ nhất thời. Trong nhiều năm, bất chấp các nghi ngờ, hoạt động phát hành nợ bằng đồng USD vẫn tăng mạnh. Tính đến tháng 6/2025, USD chiếm 63% tổng lượng trái phiếu phát hành ngoài đồng nội tệ của các tổ chức phát hành toàn cầu – tăng 20 điểm phần trăm so với cuối năm 2007. Tỷ trọng của đồng euro trong cùng giai đoạn giảm từ 32% xuống 25%, theo Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS).
Mặc dù vậy, sức hút ngày càng tăng của đồng euro đối với người đi vay và nhà đầu tư châu Á phần nào phản ánh sự “bình thường hóa” sau nhiều năm USD thống trị, theo nhận định của ông Martin Schulz, Kinh tế trưởng tại ngân hàng Fujitsu (Nhật Bản). “Chúng ta đang sống trong một thế giới đa cực hơn”, ông nói.
Một số thương vụ nổi bật tại châu Âu năm nay gồm đợt phát hành 4 tỷ euro trái phiếu của Trung Quốc thu hút lượng đặt mua hơn 100 tỷ euro; và thương vụ 5,5 tỷ euro của tập đoàn viễn thông Nhật Bản NTT – đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp bằng đồng euro lớn nhất từ châu Á trong năm 2025.
Sức hấp dẫn của châu Âu với vai trò điểm đến huy động vốn được dự báo tiếp tục duy trì trong năm 2026. Ông Owen Gallimore, Trưởng bộ phận phân tích tín dụng khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Deutsche Bank, dự báo lượng phát hành trái phiếu bằng đồng euro của châu Á sẽ tăng lên 125 tỷ USD trong năm 2026 – tương đương mức tăng hơn 20%.
