Thâm hụt thương mại của Ấn Độ với Trung Quốc đã vượt 100 tỷ USD chỉ trong giai đoạn từ tháng 1-9/2026, bất chấp xuất khẩu của Ấn Độ sang thị trường láng giềng tăng hơn 40%.
Diễn biến này cho thấy tình trạng mất cân đối thương mại ngày càng sâu sắc giữa hai nền kinh tế lớn nhất châu Á, đồng thời đặt ra thách thức đối với nỗ lực giảm phụ thuộc nhập khẩu và phát triển sản xuất trong nước của New Delhi.
Theo số liệu do Tổng cục Hải quan Trung Quốc công bố ngày 14/10, tổng kim ngạch thương mại song phương trong giai đoạn tháng 1-9/2026 đạt 144,45 tỷ USD, tăng 25,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu của Ấn Độ sang Trung Quốc tăng mạnh 40,7%, đạt 19,26 tỷ USD, gần tương đương kim ngạch xuất khẩu của cả năm 2025. Tuy nhiên, nhập khẩu từ Trung Quốc cũng tăng 23,3%, lên 125,19 tỷ USD, đẩy mức nhập siêu của Ấn Độ lên 105,93 tỷ USD.
Với tốc độ tăng trưởng hiện nay, thâm hụt thương mại của Ấn Độ với Trung Quốc có nguy cơ vượt mức kỷ lục 116,12 tỷ USD ghi nhận trong cả năm 2025. Đáng chú ý, mặc dù xuất khẩu của Ấn Độ tăng nhanh hơn nhập khẩu xét theo tỷ lệ phần trăm, quy mô nhập khẩu quá lớn khiến chênh lệch thương mại tiếp tục nới rộng. Trong 9 tháng qua, giá trị hàng hóa Ấn Độ nhập khẩu từ Trung Quốc cao gấp khoảng 6,5 lần kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này.
Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Ấn Độ sang Trung Quốc gồm thủy sản, nguyên liệu hóa dầu và bảng mạch in. Tuy nhiên, Ấn Độ vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn cung nguyên liệu trung gian, linh kiện điện tử, máy móc và thiết bị công nghiệp từ Trung Quốc để phục vụ hoạt động sản xuất trong nước.
Theo giới chức Ấn Độ, vấn đề đáng quan ngại không chỉ nằm ở quy mô nhập siêu mà còn ở tính chất mất cân đối mang tính cơ cấu trong quan hệ thương mại song phương. Trong khi doanh nghiệp Ấn Độ gặp nhiều rào cản tiếp cận thị trường Trung Quốc, nền kinh tế nước này tiếp tục phụ thuộc vào hàng hóa và nguyên liệu đầu vào từ quốc gia láng giềng.
New Delhi cũng quan ngại trước việc Bắc Kinh mở rộng kiểm soát xuất khẩu đối với một số mặt hàng chiến lược, đặc biệt là phân bón và đất hiếm, có thể ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng và hoạt động sản xuất của Ấn Độ.
Thời gian gần đây, tình trạng mất cân đối thương mại tiếp tục là một trong những nội dung trọng tâm trong các cuộc tiếp xúc giữa Ấn Độ và Trung Quốc.
Hai bên nhất trí tăng cường phối hợp nhằm từng bước thu hẹp thâm hụt thương mại mang tính cơ cấu, tháo gỡ những khó khăn trong chuỗi cung ứng, đồng thời cải thiện điều kiện tiếp cận thị trường theo hướng thực chất, ổn định và có thể dự đoán.
Trong bối cảnh quan hệ song phương từng bước cải thiện kể từ cuối năm 2024, Ấn Độ và Trung Quốc đang nỗ lực khôi phục hợp tác kinh tế, thương mại và giao lưu doanh nghiệp.
Tuy nhiên, mức nhập siêu tiếp tục gia tăng cho thấy New Delhi vẫn đối mặt với thách thức lớn trong việc đa dạng hóa nguồn cung, nâng cao năng lực sản xuất nội địa và mở rộng xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.
