Trong văn bản gửi Văn phòng Chính phủ, Ban Chỉ đạo 751 của Chính phủ và Bộ Công Thương, Phòng Thương mại Anh tại Việt Nam (BritCham Vietnam), Phòng Thương mại Châu Âu tại Việt Nam (EuroCham), Phòng Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam (JCCI), Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KOCHAM), Phòng Thương mại và Công nghiệp Thái Lan tại Việt Nam (ThaiCham) cho biết cộng đồng doanh nghiệp quốc tế đánh giá cao việc Chính phủ ban hành và điều chỉnh Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn 2050 theo Quyết định 768/QĐ-TTg ngày 15/4/2025, cùng kế hoạch triển khai theo Quyết định 1509/QĐ-BCT ngày 30/5/2025.Theo các tổ chức này, quy hoạch là nền tảng quan trọng cho tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch năng lượng và bảo đảm an ninh năng lượng của Việt Nam trong giai đoạn tới.
Theo các tổ chức này, quy hoạch là nền tảng quan trọng cho tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch năng lượng và bảo đảm an ninh năng lượng của Việt Nam trong giai đoạn tới.
Các hiệp hội cũng cho rằng việc triển khai thành công quy hoạch điện sẽ cần huy động nguồn vốn lớn, bao gồm cả vốn trong nước và quốc tế. Điều này mở ra cơ hội cho nhiều nhà đầu tư và tổ chức tài chính toàn cầu tham gia vào lĩnh vực điện và năng lượng tại Việt Nam.
Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn tồn tại các vấn đề thanh toán liên quan đến một số dự án điện mặt trời và điện gió từng được áp dụng cơ chế giá mua điện ưu đãi (FIT). Tổng công suất các dự án này vào khoảng 12GW. Theo thông tin được các hiệp hội tiếp nhận, các tồn tại này đã dẫn đến việc giảm thanh toán cho một số nhà đầu tư theo các hợp đồng mua bán điện (PPA). Các hiệp hội cho biết tình hình hiện nay có thể tác tới một số khía cạnh về tài chính, tín dụng và hợp đồng.
Thứ nhất, về báo cáo tài chính, việc thay đổi doanh thu theo hợp đồng có thể khiến doanh nghiệp phải điều chỉnh việc ghi nhận doanh thu, thực hiện kiểm tra suy giảm giá trị tài sản hoặc công bố các thông tin liên quan. Với các doanh nghiệp niêm yết, việc này có thể làm giảm lợi nhuận báo cáo, kích hoạt nghĩa vụ công bố thông tin bắt buộc cũng như ảnh hưởng tới một số đánh giá từ thị trường.
Thứ hai, về rủi ro tín dụng, khi nghĩa vụ thanh toán trong hợp đồng mua bán điện không được thực hiện đầy đủ, các tổ chức xếp hạng tín nhiệm và các tổ chức tài chính có thể xem xét lại mức độ rủi ro tín dụng của các bên liên quan, từ đó có thể ảnh hưởng tới chi phí vốn hoặc điều kiện vay vốn.
Thứ ba, về khía cạnh hợp đồng, trong trường hợp nghĩa vụ thanh toán không được thực hiện, các bên bán điện có thể tìm cách thực thi các biện pháp pháp lý.
Trong văn bản gửi các cơ quan chức năng, các hiệp hội cho biết cộng đồng nhà đầu tư quốc tế đang theo dõi sát các diễn biến liên quan đến vấn đề này. Do các yếu tố liên quan đến kế toán, hợp đồng và tài chính, tình hình hiện nay có thể dẫn tới những tác động đáng kể đối với hoạt động của doanh nghiệp và các khoản đầu tư vào năng lượng tái tạo tại Việt Nam.
Vì vậy, các hiệp hội đề nghị xem xét một giải pháp phù hợp để xử lý các vấn đề phát sinh. Việc giải quyết các vấn đề này được kỳ vọng sẽ giúp bảo đảm quá trình triển khai các dự án năng lượng và tiếp tục thu hút nguồn vốn cần thiết cho quá trình chuyển dịch năng lượng của Việt Nam trong thời gian tới.
