Đặc biệt, với luật sửa đổi, bổ sung lần này, sẽ mở rộng phạm vi đánh thuế đối với một số mặt hàng có tác động đến môi trường và sức khỏe cộng đồng.
Theo đó, 3 nhóm hàng hóa mới được đưa vào diện chịu thuế gồm: máy điều hòa nhiệt độ công suất lớn, nước giải khát có đường và xăng.
Theo quy định mới, máy điều hòa có công suất từ trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU sẽ chính thức bị đánh thuế tiêu thụ đặc biệt từ năm 2026. Đây là các thiết bị tiêu tốn điện năng đáng kể, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu làm mát gia tăng mạnh mẽ do biến đổi khí hậu.
Đáng chú ý, nước giải khát có đường cũng chính thức nằm trong danh mục chịu thuế. Luật quy định rõ các sản phẩm có hàm lượng trên 5g đường/100ml sẽ bị áp thuế, ngoại trừ các loại đồ uống như sữa, nước trái cây nguyên chất, nước khoáng thiên nhiên, đồ uống dinh dưỡng và sản phẩm từ cacao.
Động thái này nhằm hạn chế tiêu dùng đường quá mức, góp phần phòng chống béo phì và các bệnh không lây nhiễm trong cộng đồng.
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là việc đưa mặt hàng xăng vào diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, bên cạnh thuế bảo vệ môi trường vốn đã áp dụng trước đó. Theo giải trình của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, việc này nhằm thực hiện cam kết cắt giảm phát thải khí nhà kính theo Thỏa thuận COP26, đồng thời từng bước điều chỉnh hành vi tiêu dùng nhiên liệu hóa thạch.
Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra cũng lưu ý rằng việc áp thuế này cần phối hợp đồng bộ với các sắc thuế liên quan, đặc biệt trong bối cảnh giá cả, chi phí sản xuất và đời sống người dân đang chịu nhiều sức ép.
Ngoài 3 nhóm hàng hóa nêu trên, trong quá trình xây dựng luật, một số đại biểu Quốc hội đã đề xuất bổ sung các mặt hàng như bao bì nhựa khó phân hủy, túi nilon, dịch vụ làm đẹp, game online và hoạt động cá cược trực tuyến vào diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
Tuy nhiên, các nội dung này hiện chưa được đưa vào luật do còn thiếu cơ sở đánh giá tác động toàn diện, cũng như tính khả thi trong tổ chức thực hiện.
Luật sửa đổi sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026.
