Trong báo cáo vừa cập nhật, Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS) cho rằng hoạt động kinh doanh của CTCP Tập đoàn Hòa Phát (mã HPG) sẽ tiếp tục gặp nhiều khó khăn dù trước đó, tại đại hội đồng cổ đông thường niên 2023 Chủ tịch Tập đoàn Hòa Phát Trần Đình Long đưa ra nhận định "giai đoạn khó khăn nhất của ngành thép đã qua".
Theo VCBS, trong quý 1/2023, nhờ giá thép có sự hồi phục mạnh vào cuối quý nên lợi nhuận của Hòa Phát đã dương trở lại. Tuy nhiên, giá thép có sự đảo chiều giảm mạnh trong giai đoạn cuối tháng 4/2023.
Trong khi đó, nguyên liệu đầu vào sau đợt tăng giá mạnh đã cho thấy sự hạ nhiệt, quặng sắt và thép phế đã giảm trở lại vùng giá thấp của năm 2020, than cốc cũng giảm trong bối cảnh giá các năng lượng sụt giảm. VCBS cho rằng trong thời gian tới, áp lực giảm giá thép vẫn còn lớn khi triển vọng nhu cầu ảm đạm do lãi suất cao.
Bên cạnh đó, dù có lãi trở lại trong quý đầu năm nhưng doanh thu và lợi nhuận của Hòa Phát giảm mạnh so với cùng kỳ. VCBS ước tính hiện nay Hòa Phát chỉ hoạt động sản xuất với công suất ước tính khoảng 70% công suất thực tế, công suất này góp phần làm co hẹp biên lợi nhuận gộp của Hòa Phát trong quý 1/2023 xuống 6,3%. Nếu loại trừ khoản hoàn nhập hàng tồn kho giảm giá khoảng 948 tỷ đồng nhờ giá thép tăng trong tháng 3/2023 thì Hòa Phát vẫn lỗ ròng khoảng 416 tỷ đồng.
VCBS cho rằng trong quý 2/2023 tới, việc giá bán và giá nguyên vật liệu đầu vào có đà điều chỉnh giá mạnh sẽ tiếp tục góp phần tạo áp lực lên chi phí trích lập dự phòng giảm giá cho doanh nghiệp đầu ngành thép.
Công ty chứng khoán này cũng dự báo nhu cầu tiêu cực các sản phẩm thép trên toàn thế giới tiếp tục tạo áp lực lên giá thép và sản lượng tiêu thụ. Theo đó, đến nay các vấn đề về thị trường bất động sản Trung Quốc vẫn chưa được giải quyết, nhu cầu xây dựng vẫn rất yếu và tác động xấu tới giá thép trong năm 2023. Điều này thể hiện qua chỉ số RMI Index duy trì mức rất thấp.
Đồng thời, nhu cầu tại các thị trường như EU, Mỹ cũng được đánh giá kém tích cực khi mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao. Do vậy, sự tăng nhu cầu đột biến với sản phẩm HRC trong quý 1/2023 do nhu cầu nhập trữ hàng tồn kho sau nhiều thời gian không nhập sẽ được bình thường hóa trở lại. VCBS kỳ vọng hoạt động xuất khẩu thép HRC được cải thiện hơn tuy nhiên sẽ duy trì ở mức thấp hiện tại.
Trong nước, VCBS đánh giá, thị trường bất động sản dân dụng chưa ghi nhận nhiều biến chuyển thực sự khi nguồn cung tiềm năng từ các chủ đầu tư và nhu cầu xây dựng nhà ở của người dân đều sụt giảm trong bối cảnh kinh tế khó khăn, lãi suất vẫn ở mức khá cao.
Ngoài ra, VCBS duy trì quan điểm đầu tư công khó có thể là cú hích cho ngành thép bởi tỷ trọng đầu tư công trong tổng tiêu thụ thép là không đáng kể (10-15%), và hiện nay tốc độ giải ngân vốn đầu tư công còn khá chậm, vì vậy kỳ vọng về tăng trưởng tiêu thụ sẽ tiêu cực trong năm nay.
Theo VCBS, việc Hòa Phát đang sản xuất với hiệu suất khoảng 70% so với tổng công suất thiết kế có thể làm cho biên lợi nhuận gộp của doanh nghiệp ở mức chỉ khoảng 2-3% và không đạt được lợi ích kinh tế theo quy mô.
Trước bối cảnh sản lượng tiêu thụ thép xây dựng tiếp tục sụt giảm, giá bán thép bắt đầu giảm mạnh trong quý 2/2023 có thể tạo áp lực trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho lớn khi Hòa Phát đã cho hoạt động lại 1 lò cao, VCBS cho rằng kết quả kinh doanh của Hòa Phát trong quý 2 sẽ tiếp tục gặp nhiều khó khăn.
Cho cả năm 2023, VCBS dự báo doanh thu của Hòa Phát ước đạt 111.538 tỷ đồng, tương ứng giảm 21% so với cùng kỳ và chỉ bằng khoảng 74% mục tiêu mà ban lãnh đạo Hòa Phát đề ra. Trong khi, lợi nhuận sau thuế dự báo đạt 7.284 tỷ đồng, giảm 14% so với năm ngoái và bằng 91% kế hoạch.
