Đây là dự án cao tốc Vinh - Thanh Thủy, có tổng chiều dài 60 km, đi qua 9 xã của tỉnh Nghệ An, với tổng mức đầu tư 23.940 tỷ đồng. Công trình được khởi công ngày 18/5/2026 và dự kiến đưa vào khai thác trong năm 2029.
Dự án được thiết kế với 4 làn xe cao tốc, trong đó một số đoạn cầu và hầm được đầu tư theo quy mô hoàn chỉnh 6 làn xe.
Riêng khoảng 50 km tuyến đang triển khai có 6 nút giao liên thông, 51 cây cầu, 2 nhánh hầm xuyên núi Đại Huệ và hàng chục hầm chui dân sinh.
Theo tính toán, dự án cần gần 9,9 triệu m³ đất san lấp, 995.000 m³ đá xây dựng, gần 1,8 triệu m³ cấp phối đá dăm, 850.000 m³ cát san lấp và 760.000 m³ cát bê tông. Tổng khối lượng các nhóm vật liệu này vượt 14 triệu m³.
Nguồn cung hiện hữu trên địa bàn được đánh giá không đủ đáp ứng. Nghệ An vì vậy đang vừa nâng công suất các mỏ đang khai thác, vừa quy hoạch và cấp thêm 12 mỏ, gồm 5 mỏ đất, 6 mỏ cát và một mỏ đá. Nhiều mỏ được áp dụng cơ chế đặc thù, không qua đấu giá để phục vụ trực tiếp dự án.
Một số nguồn vật liệu đã bắt đầu được đưa vào khai thác. Tại mỏ Hồng Tân 1 ở xã Nam Đàn, liên danh Tập đoàn Đèo Cả - Delta đang tổ chức khai thác khoảng 988.000 m³ đất để phục vụ gói thầu XL01.
Trong khi đó, mỏ Hồng Tân 3 đã được bàn giao cho Tập đoàn Sơn Hải khai thác để phục vụ gói thầu XL02.
Nguồn cát cũng đang được bổ sung từ nhiều khu vực dọc sông Lam. Hai mỏ cát bãi bồi tại Vạn An và khu vực Xuân Lâm - Bích Hào, có tổng diện tích hơn 23 ha và trữ lượng dự kiến khoảng 460.400 m³, đã được đưa vào danh sách khu vực không đấu giá quyền khai thác.
Với đá xây dựng, mỏ Động Lim đang được xem xét để phục vụ nhu cầu thi công của Sơn Hải. Nghệ An cũng đề xuất nâng công suất mỏ đá Thanh Thủy từ 100.000 m³/năm lên 320.000 m³/năm để cung cấp cho các gói thầu khác.
Theo Ban Quản lý dự án Công trình giao thông tỉnh Nghệ An, hiện 16 nhà thầu thuộc 3 liên danh đã triển khai tại 3 trong số 6 gói thầu xây lắp.
Các gói còn lại gồm phần tuyến chính từ Km50+170 đến Km60+031 cùng hệ thống giao thông thông minh, thu phí không dừng, kiểm soát tải trọng và chiếu sáng.
Về nguồn vốn, dự án đã được bố trí 4.480 tỷ đồng, gồm 3.880 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương và 600 tỷ đồng ngân sách địa phương. Trong đó, 2.000 tỷ đồng dành cho giải phóng mặt bằng, 2.480 tỷ đồng cho công tác chuẩn bị dự án và xây lắp.
Đến trung tuần tháng 9, các đơn vị đã giải ngân hơn 3.043 tỷ đồng, đạt 67,9% số vốn được bố trí.
Trong chuyến kiểm tra dự án chiều 16/9, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải yêu cầu các đơn vị đẩy nhanh thủ tục cấp phép, giải phóng mặt bằng và khai thác các mỏ đã xác định phục vụ dự án. Tỉnh cũng yêu cầu tăng cường kiểm tra giá vật liệu, xử lý tình trạng găm hàng, ép giá hoặc đưa vật liệu không bảo đảm chất lượng vào công trường.
Cao tốc Vinh - Thanh Thủy được kỳ vọng tạo thêm trục giao thông từ khu vực Vinh tới cửa khẩu Thanh Thủy, tăng kết nối Nghệ An với khu vực biên giới Việt Nam - Lào.
