Tín dụng bất động sản không phải “siết” hay “mở”, quan trọng nằm ở điều này

Theo Viện Nghiên cứu và Đánh giá Thị trường BĐS Việt Nam (Vars IRE), thay vì áp dụng một cách tiếp cận chung cho toàn bộ tín dụng bất động sản, chính sách tín dụng cần từng bước phân loại theo tính chất tài sản, mục đích sử dụng vốn, đối tượng vay, uy tín chủ đầu tư và mức độ rủi ro.

(Ảnh minh hoạ)

Tín dụng bất động sản: Tránh “cào bằng”

Vars IRE cho rằng, vấn đề của tín dụng bất động sản không đơn thuần nằm ở việc “siết” hay “mở”, mà quan trọng hơn là dòng vốn được phân bổ vào đâu, phục vụ mục đích gì và đi kèm mức độ rủi ro nào. Vốn cần được ưu tiên cho các dự án đủ pháp lý, có khả năng hoàn thành, tạo thêm nguồn cung nhà ở, đáp ứng nhu cầu thực và tạo tác động lan tỏa lớn; trong khi dòng vốn phục vụ đầu cơ hoặc kéo dài những dự án không còn khả năng phục hồi cần được kiểm soát hợp lý.

Nếu không phân biệt được các nhóm này, nới tín dụng có thể làm gia tăng rủi ro đối với ngân hàng. Ngược lại, siết tín dụng đồng loạt có thể khiến những dự án đang thiếu vốn hoàn thiện trở thành tài sản dở dang và cuối cùng chuyển hóa thành nợ xấu.

Theo chuyên gia Vars IRE, bất động sản có tính liên thông cao với nền kinh tế thông qua nhiều bảng cân đối tài sản và dòng tiền: từ giá trị tài sản bảo đảm cho các khoản tín dụng ngân hàng, tài sản lớn của hộ gia đình, dòng vốn trái phiếu, tiền ứng trước của người mua đến hoạt động của chuỗi xây dựng, vật liệu và nội thất. Vì vậy, điều đáng quan tâm không chỉ là một nhịp điều chỉnh giá bất động sản, mà là tình trạng dự án đình trệ kéo dài, không phân định được dự án nào còn khả năng phục hồi, cũng như rủi ro và tổn thất cuối cùng sẽ được phân bổ cho chủ thể nào.

Trong thực tế, tín dụng bất động sản có cơ cấu rất đa dạng, từ tín dụng phục vụ nhu cầu nhà ở, mua và nhận chuyển nhượng bất động sản đến tín dụng phát triển, kinh doanh dự án và các hoạt động đầu tư, kinh doanh khác. Các nhóm tín dụng này có đặc điểm khác nhau về mục đích sử dụng vốn, dòng tiền, khả năng trả nợ và mức độ rủi ro.

Do đó, thay vì áp dụng một cách tiếp cận chung cho toàn bộ tín dụng bất động sản, chính sách tín dụng cần từng bước phân loại theo tính chất tài sản, mục đích sử dụng vốn, đối tượng vay, uy tín chủ đầu tư và mức độ rủi ro. Qua đó, vừa kiểm soát dòng vốn vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, vừa duy trì nguồn vốn cho nhu cầu nhà ở thực và các dự án có đủ điều kiện, có khả năng hoàn thành và tạo thêm nguồn cung cho thị trường.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, kiểm soát tín dụng nếu không đi cùng cơ chế xử lý thanh khoản và tháo gỡ các dự án gặp khó khăn có thể khiến rủi ro thanh khoản nhanh chóng chuyển thành rủi ro niềm tin, thậm chí lan rộng thành rủi ro hệ thống. Trung Quốc là một trường hợp điển hình cho vấn đề này.

Vars IRE cho rằng, việc giảm mức độ đòn bẩy của doanh nghiệp bất động sản và hạn chế sự tập trung tín dụng quá lớn vào lĩnh vực này có mục tiêu nhằm quản trị rủi ro. Tuy nhiên, hiệu quả của các biện pháp này phụ thuộc rất lớn vào thời điểm, lộ trình và cách thức triển khai, đặc biệt đối với một thị trường phụ thuộc đáng kể vào hoạt động bán nhà hình thành trong tương lai.

Quảng cáo

Cần "mở" đúng chỗ, "khóa" đúng rủi ro

Theo Vars IRE, điều cần thay đổi trong giai đoạn tới là tư duy quản lý tín dụng. Thay vì coi bất động sản là một lĩnh vực có mức độ rủi ro đồng nhất và áp dụng một cơ chế kiểm soát chung, chính sách cần chuyển sang đánh giá rủi ro theo người vay, tài sản, mục đích sử dụng vốn và khả năng trả nợ.

Thứ nhất, phân loại dự án để định hướng dòng vốn. Chính phủ có thể giao Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, địa phương và Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu cơ chế đánh giá, phân loại dự án theo khả năng triển khai và phục hồi. VARS IRE đề xuất có thể nghiên cứu ba nhóm:

  • Nhóm A: Dự án đủ pháp lý, có khả năng hoàn thành, có tác động lan tỏa lớn và chủ yếu thiếu vốn để tiếp tục triển khai.
  • Nhóm B: Dự án còn khả năng phục hồi nhưng cần cơ cấu lại, như bổ sung vốn chủ sở hữu, điều chỉnh phương án kinh doanh hoặc cơ cấu lại nghĩa vụ nợ.
  • Nhóm C: Dự án không còn khả năng phục hồi, cần chuyển nhượng, thanh lý hoặc xử lý theo quy định.

Việc phân loại nhằm nhận diện đúng mức độ rủi ro và định hướng dòng vốn; quyết định cho vay vẫn thuộc trách nhiệm và thẩm quyền của từng ngân hàng.

Thứ hai, chuyển từ kiểm soát theo lĩnh vực sang đánh giá theo người vay và tài sản. Ngân hàng Nhà nước cần từng bước tăng cường các tiêu chí như tỷ lệ dư nợ trên giá trị tài sản bảo đảm (LTV), tổng nghĩa vụ nợ và khả năng trả nợ của người vay. Người mua nhà lần đầu, nhà ở xã hội, nhà ở vừa túi tiền và tài sản tạo dòng tiền cần được tiếp cận tín dụng phù hợp hơn. Việc phân tầng cần dựa trên dữ liệu thực tế về người vay và tài sản, thay vì chủ yếu dựa vào tên gọi sản phẩm.

Thứ ba, Ngân hàng Nhà nước cần thường xuyên kiểm tra khả năng chịu đựng của các ngân hàng trước các kịch bản như giá bất động sản giảm, dự án chậm bàn giao, trái phiếu đáo hạn hoặc giá trị tài sản bảo đảm suy giảm. Kết quả đánh giá cần gắn với các biện pháp phù hợp như tăng dự phòng, bổ sung vốn hoặc kiểm soát tốc độ tăng tín dụng đối với ngân hàng có mức độ tập trung rủi ro cao. Cơ cấu lại nợ chỉ nên là giải pháp có thời hạn đối với các khoản vay còn khả năng phục hồi; những khoản vay không còn khả năng thu hồi cần được nhận diện và xử lý theo quy định.

Thứ tư, từng bước đa dạng hóa nguồn vốn dài hạn cho thị trường bất động sản. Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước cần nghiên cứu phát triển các nguồn vốn ngoài tín dụng ngân hàng như trái phiếu doanh nghiệp, quỹ đầu tư bất động sản và các sản phẩm tài chính phù hợp. Tuy nhiên, việc mở rộng các kênh vốn phải đi cùng yêu cầu về minh bạch thông tin, định giá độc lập và quản trị rủi ro. Không nên tạo thêm một kênh huy động nếu cuối cùng rủi ro vẫn quay trở lại ngân hàng hoặc ngân sách.

Thứ năm, mọi chính sách ưu tiên tín dụng cần có tiêu chí, thời hạn và cơ chế hậu kiểm rõ ràng. Hiệu quả chính sách cần được đánh giá không chỉ qua số vốn cam kết và giải ngân, mà cả số dự án được hoàn thành, số căn nhà được đưa vào sử dụng, số người dân tiếp cận được vốn và chất lượng tín dụng sau hỗ trợ. Trong giai đoạn trước mắt, có thể tập trung hoàn thiện dữ liệu và thí điểm phân loại dự án; việc mở rộng các cơ chế mới cần dựa trên kết quả thực tế và khả năng kiểm soát rủi ro.

VARS IRE cho rằng, việc kiểm soát tín dụng theo cách cào bằng sẽ làm mất đi động lực tăng trưởng bền vững cho thị trường bất động sản - vốn đang trong giai đoạn phân hóa ngày càng cao giữa dự án đáp ứng nhu cầu thực và các dự án treo để huy động vốn của người mua. Do đó, tín dụng bất động sản cần tập trung tái cấp vốn cho các dự án có đủ điều kiện, an toàn về pháp lý để thúc đẩy thị trường hồi phục, tránh gây ra các hệ lụy về thanh khoản, niềm tin, nợ xấu cũng như tăng trưởng kinh tế.

"Tín dụng bất động sản chỉ thực sự phát huy vai trò đối với tăng trưởng khi dòng vốn được phân bổ đúng vào các dự án có khả năng triển khai, tạo ra nguồn cung nhà ở và dòng tiền đủ để trả nợ. Do đó, yêu cầu đặt ra không phải là mở rộng hay thu hẹp tín dụng một cách cơ học, mà là nâng cao chất lượng phân bổ vốn, bảo đảm dòng vốn đến đúng dự án, đúng nhu cầu và phù hợp với khả năng hấp thụ của thị trường. Song song với đó, cần kiểm soát mức độ tập trung tín dụng và khả năng trả nợ để bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng, hạn chế tích tụ rủi ro và ngăn ngừa rủi ro từ thị trường bất động sản lan truyền sang hệ thống tài chính", chuyên gia Vars IRE nhấn mạnh.

Theo doanhnghiepkinhtexanh.vn Sao chép

Cùng chuyên mục Bất động sản

Điểm tên 6 loại hình bất động sản định hình xu hướng thị trường trong thời gian tới

Theo Knight Frank Việt Nam, chu kỳ bất động sản tiếp theo sẽ không chỉ được quyết định bởi tốc độ tăng trưởng chung của thị trường, mà còn phụ thuộc vào những khu vực và phân khúc có sự hội tụ giữa nhu cầu mang tính cấu trúc, sự phát triển hạ tầng và dòng vốn đầu tư.

Lợi nhuận nhà máy lớn nhất của Samsung tại Việt Nam không bằng Vingroup trong 9 tháng đầu năm 2026 J.P. Morgan dự báo Fed sẽ tăng lãi suất trong ba cuộc họp tới

Thị trường nhà ở Mỹ đối mặt nguy cơ suy giảm sâu trong mùa Đông 2026

Doanh số bán nhà chờ hoàn tất giao dịch tại Mỹ giảm xuống mức thấp kỷ lục trong tháng 10/2026, khi lãi suất thế chấp cao tiếp tục gây sức ép lên thị trường bất động sản.

Lãi suất ảnh hưởng đến thị trường bất động sản Mỹ Thị trường bất động sản Mỹ tiến gần tới cơ hội mua hiếm có

Vingroup khởi công dự án nhà ở xã hội Bà Điểm, cung cấp hơn 40.000 căn hộ cho khu Tây Bắc TP. Hồ Chí Minh

Trên tổng diện tích 191,6 ha, dự án đầu tư xây dựng khu nhà ở xã hội xã Bà Điểm có mật độ xây dựng chỉ khoảng 20%, cung cấp khoảng 40.000 căn nhà ở xã hội và 5.000 căn nhà ở xã hội cho thuê, đáp ứng nhu cầu nhà ở cho gần 68.000 người dân.

Lộ trình xử lý 12 dự án sai phạm của Tập đoàn Mường Thanh Tín hiệu vui cho thị trường chung cư thứ cấp Hà Nội

125 căn hộ, 10 nhà thấp tầng tại dự án CT6 Kiến Hưng của Tập đoàn Mường Thanh phải di dời, phá dỡ

Theo văn bản mới ban hành, Hà Nội cho phép 1.458 căn hộ tại ba tòa CT6A, CT6B, CT6C được phép tồn tại có điều kiện; 125 căn hộ khối đế và 10 căn nhà thấp tầng thuộc diện phải di dời, phá dỡ.

Tập đoàn Mường Thanh tăng vốn thêm 1.850 tỷ đồng trong 3 tháng trước ngày ông Lê Thanh Thản hầu tòa Lộ trình xử lý 12 dự án sai phạm của Tập đoàn Mường Thanh

Tín hiệu vui cho thị trường chung cư thứ cấp Hà Nội

Sau giai đoạn giao dịch chậm lại trong quý 2 - quý 3/2026, thị trường căn hộ thứ cấp Hà Nội bắt đầu ghi nhận tín hiệu tích cực khi giao dịch tháng 10 tăng nhẹ.

Giá chung cư Hà Nội hơn 120 triệu đồng/m2, nhà đầu tư vẫn chuộng bất động sản Dự báo bất ngờ về diễn biến giá chung cư Hà Nội, TP.HCM trong giai đoạn 2026-2027

Lộ trình xử lý 12 dự án sai phạm của Tập đoàn Mường Thanh

UBND TP Hà Nội vừa phê duyệt kế hoạch xử lý vi phạm tại 12 dự án của Tập đoàn Mường Thanh, trong đó xác định cụ thể thời hạn di dời cư dân, phá dỡ các hạng mục sai phạm và cải tạo, chỉnh trang công trình.

12 dự án Mường Thanh nằm trong kế hoạch rà soát: Có những nơi từng lọt top chung cư tăng giá nhanh nhất Hà Nội Người dân thuộc diện di dời tại các dự án Mường Thanh sẽ được bồi thường ra sao?

Ông Lê Thanh Thản chấp nhận bồi thường bằng tiền hoặc căn hộ cho cư dân tại dự án CT6 Kiến Hưng

Tại phiên tòa xét xử vụ án sai phạm tại dự án CT6 Kiến Hưng diễn ra chiều ngày 18/11, TAND TP Hà Nội tiếp tục xét hỏi bị cáo Lê Thanh Thản (SN 1950, Tổng giám đốc Công ty Bemes) và 5 bị cáo khác là các cựu cán bộ tại Hà Nội.

BIM Land khởi công khu nghỉ dưỡng mang thương hiệu InterContinental tại Thanh Xuan Valley 11 dự án của Tập đoàn FLC tại tỉnh hẹp nhất Việt Nam nhận chỉ đạo mới