Dữ liệu mới nhất do Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) công bố ngày 9/1 đang gửi tới giới đầu tư và Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) một thông điệp phức tạp: Nền kinh tế có dấu hiệu giảm tốc về tuyển dụng, nhưng chưa rơi vào trạng thái suy yếu nghiêm trọng.
Theo BLS, nền kinh tế Mỹ chỉ tạo thêm 50.000 việc làm trong tháng 12/2025, thấp hơn mức dự báo 70.000 việc làm trong khảo sát của hãng tin Bloomberg. Đây được xem là "nốt trầm" cho một năm mà tăng trưởng việc làm suy yếu đáng kể so với giai đoạn phục hồi mạnh mẽ trước đó.
Tuy nhiên, điều bất ngờ là tỷ lệ thất nghiệp của Mỹ trong tháng này đã giảm xuống 4,4% từ mức 4,6% của tháng 11/2025. Mặc dù vậy, giới phân tích cho rằng sự sụt giảm đó không phải là sự bùng nổ về nhu cầu tuyển dụng, mà đơn thuần là sự phản ánh những biến động về cơ cấu lực lượng lao động và tác động dây chuyền từ đợt đóng cửa Chính phủ Mỹ kéo dài kỷ lục trong tháng 10 và nửa đầu tháng 11/2025.
Thị trường tài chính đã phản ứng tức thì với số liệu vừa công bố. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm – vốn nhạy cảm với kỳ vọng chính sách tiền tệ – đã tăng khoảng 0,03 điểm phần trăm lên 3,52%. Điều này cho thấy giới đầu tư đang nghiêng về kịch bản Fed sẽ thận trọng hơn trong việc cắt giảm lãi suất ngay đầu năm 2026.
Nhiều nhà quan sát nhận định thị trường lao động Mỹ đang bước vào trạng thái "trì trệ có kiểm soát": doanh nghiệp hạn chế tuyển mới nhưng cũng chưa sa thải ồ ạt. Chuyên gia Ryan Sweet của công ty nghiên cứu kinh tế Oxford Economics chỉ ra hai lực cản cấu trúc chính: Tăng trưởng lực lượng lao động chậm lại do thắt chặt nhập cư và già hóa dân số, cùng tâm lý dè dặt của doanh nghiệp trước môi trường chính sách biến động, đặc biệt là các thay đổi nhanh chóng về thuế quan.
Trong bức tranh việc làm chung, khu vực công có chuyển biến tiêu cực hơn so với khu vực tư nhân. Số nhân viên chính phủ liên bang Mỹ trong tháng 12/2025 đã giảm 277.000 người (tương đương 9,2%) so với mức đỉnh vào tháng 1/2025, thời điểm Tổng thống Donald Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai. Việc khu vực công – vốn là "đệm ổn định" của thị trường – bị thu hẹp, làm suy giảm đáng kể lực kéo tổng thể của nền kinh tế.
Ở khu vực tư nhân, sự phân hóa diễn ra khá rõ nét. Các ngành dịch vụ thiết yếu như y tế và ăn uống vẫn giữ nhịp tăng trưởng, trong khi nhóm ngành bán lẻ, kho bãi và đặc biệt là sản xuất chịu sức ép lớn. Số việc làm trong ngành sản xuất đã giảm tháng thứ 8 liên tiếp, mất thêm 8.000 vị trí trong tháng 12. Tính từ tháng 4/2025 đến hết năm 2025, bắt đầu từ khi Tổng thống Trump tuyên bố áp thuế quan "Ngày Giải phóng", ngành sản xuất của Mỹ đã cắt giảm hơn 70.000 việc làm, đưa tổng lao động tại khu vực nhà máy xuống mức thấp nhất kể từ tháng 3/2022.
Diễn biến này tương phản với kỳ vọng của Nhà Trắng về một sự phục hưng ngành sản xuất nhờ chính sách thuế quan. Mặc dù mang về cho ngân sách khoảng 30 tỷ USD mỗi tháng, nhưng sự bùng nổ việc làm cơ bản đến nay vẫn chưa xuất hiện. Tốc độ tạo việc làm bình quân năm 2025 chỉ đạt khoảng 49.000 việc làm/tháng, thấp hơn nhiều so với mức 168.000 việc làm/tháng của năm 2024.
Báo cáo việc làm là một trong những chỉ số kinh tế quan trọng nhất được Fed sử dụng làm cơ sở cho các quyết định về lãi suất. Do đó, các dữ liệu mới nhất đang đặt cơ quan này vào "thế khó". Rất có thể, tỷ lệ thất nghiệp thấp hơn dự báo sẽ khiến các nhà hoạch định chính sách tiền tệ Mỹ trì hoãn việc cắt giảm thêm lãi suất. Sau ba lần hạ lãi suất gần đây, đưa lãi suất điều hành về mức 3,5% – 3,75%, Chủ tịch Fed Jerome Powell từng phát tín hiệu rằng rào cản để cắt giảm lãi suất thêm là khá cao.
Kịch bản được nhiều nhà kinh tế nhắc tới là Fed sẽ tạm dừng lộ trình hạ lãi suất tại cuộc họp cuối tháng 1/2026, để chờ thêm dữ liệu về lạm phát và sức khỏe doanh nghiệp. Cách nhìn nền kinh tế có dấu hiệu "trì trệ nhưng không sụp đổ" cho phép Fed kiên nhẫn hơn thay vì hành động vội vàng.
Trong ngắn hạn, thị trường lao động Mỹ dường như đang trong giai đoạn "hạ nhiệt có trật tự". Đối với nhà đầu tư, đây là giai đoạn đòi hỏi sự quan sát sát sao dữ liệu thực tế, thay vì kỳ vọng vào một xu hướng thay đổi nhanh chóng và duy nhất từ phía các nhà hoạch định chính sách.
