Trong báo cáo Giám sát Nợ Toàn cầu mới nhất công bố ngày 23/9, Viện Tài chính Quốc tế (IIF) cho biết nợ toàn cầu đã tăng hơn 10.000 tỷ USD trong nửa đầu năm 2026, chạm mức kỷ lục hơn 365.000 tỷ USD, chủ yếu do sự gia tăng nợ tại các thị trường mới nổi.
Nợ toàn cầu hiện ở mức khoảng 310% GDP, thấp hơn khoảng 25 điểm phần trăm so với mức đỉnh đầu năm 2021. Tuy nhiên, IIF nhận định rằng con số này phần lớn phản ánh việc lạm phát làm tăng GDP danh nghĩa, thay vì quá trình giảm đòn bẩy tài chính thực sự.
Mức tăng tổng thể trong nửa đầu năm nay chưa bằng một nửa so với con số 21.000 tỷ USD tăng thêm trong cùng kỳ năm trước, do lãi suất cao hơn, chi phí trả nợ gia tăng, giá năng lượng tăng vọt và xung đột tại Trung Đông đã kìm hãm hoạt động vay mượn. Chính phủ và các doanh nghiệp phi tài chính chiếm phần lớn mức tăng, với cả hai khu vực đều có mức nợ cao kỷ lục mới.
IIF cho biết nợ tại các thị trường mới nổi đã tăng 6.500 tỷ USD lên hơn 110.000 tỷ USD, dẫn đầu là Trung Quốc, trong khi tốc độ tích lũy nợ tại các nền kinh tế phát triển lại chậm lại đáng kể. Nếu không tính Trung Quốc, tổng nợ của các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển đã tăng khoảng 1.700 tỷ USD trong nửa đầu năm, chạm mức kỷ lục 38.000 tỷ USD.
Báo cáo được công bố trong bối cảnh lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng vọt lên mức kỷ lục trong nhiều năm, làm tăng chi phí tái cấp vốn của chính phủ. Lợi suất trái phiếu chuẩn kỳ hạn 10 năm đã ở mức cao nhất kể từ năm 2007, trong khi lợi suất kỳ hạn 30 năm đạt mức chưa cao từng thấy trong gần hai thập kỷ qua.
IIF cho biết chi phí vay mượn trung bình của chính phủ các nước thuộc nhóm các nước công nghiệp phát triển đang ở mức cao nhất kể từ giữa năm 2008, đồng thời chi phí trả lãi hàng năm cũng tăng gần 85%.
Trong năm qua, các nền kinh tế phát triển đã chi hơn 3.300 tỷ USD tiền lãi cho các loại trái phiếu chính phủ được giao dịch quốc tế, một con số này vượt xa mức chi tiêu toàn cầu ước tính cho trí tuệ nhân tạo (2.600 tỷ USD), quốc phòng (3.100 tỷ USD) hay năng lượng sạch (2.300 tỷ USD).
Báo cáo cũng nhấn mạnh sự gia tăng mạnh mẽ của hoạt động vay vốn phục vụ đầu tư vào AI. Nợ của các doanh nghiệp phi tài chính tại Mỹ đã đạt mức 24.000 tỷ USD, trong đó các khoản tín dụng tư nhân hiện chiếm hơn 5% tổng dư nợ này, tăng từ mức khoảng 1% vào năm 2014.
