Sáng 23/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày trước Quốc hội tờ trình Luật Đấu thầu (sửa đổi).
Theo tờ trình, dự thảo Luật bao gồm 8 chương và 59 Điều, các quy định được sửa đổi, bổ sung nhằm bảo đảm tính khả thi, đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật về đấu thầu; nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động đấu thầu; đơn giản hóa quy trình, thủ tục, rút ngắn thời gian thực hiện dự án, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong hoạt động lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động đấu thầu; xử lý vi phạm, giải quyết kiến nghị trong hoạt động đấu thầu.
Trong đó, dự thảo luật hoàn thiện quy định về hành vi bị cấm trong hoạt động lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư theo hướng: Bổ sung hành vi dàn xếp, thỏa thuận nâng khống giá gói thầu, dự toán; chia nhỏ dự án, dự toán mua sắm nhằm áp dụng hạn mức chỉ định thầu.
Cùng với đó, làm rõ hành vi thông thầu, gian lận, không bảo đảm công bằng, minh bạch; chỉnh lý quy định về hành vi chuyển nhượng thầu để xác định rõ nội hàm của việc sử dụng nhà thầu phụ bất hợp pháp trên cơ sở xác định trách nhiệm của nhà thầu trong quá trình thực hiện hợp đồng, làm rõ hành vi nhà thầu giao trách nhiệm quản lý của mình theo hợp đồng ký kết với chủ đầu tư cho tổ chức, cá nhân khác...
Dự luật cũng sửa đổi quy định về chế tài, thẩm quyền xử lý vi phạm theo hướng phân định thẩm quyền cấm tham gia đấu thầu giữa người có thẩm quyền với chủ đầu tư, bên mời thầu.
Bổ sung các chế tài như công khai thông tin vi phạm, đánh giá uy tín, khóa chức năng, tài khoản trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia và các biện pháp xử lý khác.
Hoàn thiện cơ chế giám sát hoạt động đấu thầu theo hướng tăng cường giám sát thường xuyên dựa trên dữ liệu, thống kê, phân tích trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia nhằm kịp thời phát hiện, phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm; bổ sung cơ chế giám sát theo vụ việc, bảo đảm giám sát có trọng tâm, trọng điểm, theo kết quả đầu ra.
Cùng với đó, hoàn thiện cơ chế giải quyết kiến nghị trong hoạt động đấu thầu theo hướng chỉ giải quyết kiến nghị về kết quả lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư thông qua chủ đầu tư, bên mời thầu hoặc Hội đồng giải quyết kiến nghị, không giải quyết thông qua người có thẩm quyền; thay thế cơ chế giải quyết kiến nghị hồ sơ mời thầu bằng cơ chế làm rõ, tăng cường cảnh báo, giám sát và xử lý vi phạm thông qua Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Hoàn thiện quy định về trách nhiệm của các bên trong hoạt động đấu thầu nhằm xác định rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của người có thẩm quyền, chủ đầu tư, bên mời thầu, nhà thầu, tổ chuyên gia...; tạo cơ sở cho việc thực hiện đúng trách nhiệm và tăng cường kiểm tra, giám sát, hậu kiểm.
Trình bày nội đung thẩm tra dự thảo luật, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Uỷ ban thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật Đấu thầu.
Về các hành vi bị cấm trong hoạt động đấu thầu, ông Phan Văn Mãi đề nghị rà soát, xác định rõ chủ thể, hành vi vi phạm, bảo đảm phòng ngừa và xử lý đầy đủ các hành vi thông thầu, gian lận, xung đột lợi ích, làm lộ bí mật Nhà nước.
Một số ý kiến cho rằng, việc chỉ cấm tổ chức lựa chọn nhà thầu khi chưa xác định được nguồn vốn nếu dẫn đến nợ đọng khiến việc xác định vi phạm phải chờ đến khi phát sinh hậu quả, gây khó khăn cho công tác phòng ngừa và xử lý vi phạm.
"Đề nghị xác định rõ hành vi bị cấm tại thời điểm thực hiện, đồng thời quy định rõ các trường hợp được tổ chức lựa chọn nhà thầu khi chưa xác định nguồn vốn, nhất là gói thầu khẩn cấp, cấp bách và đấu thầu trước, thay vì chỉ xác định hành vi bị cấm khi đã phát sinh hậu quả nợ đọng vốn", ông Phan Văn Mãi nói.
