Đoạn tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng qua khu vực Vĩnh Phúc dài khoảng 42km, đi qua 10 xã, phường gồm: Vĩnh Yên, Phúc Yên, Sông Lô, Sơn Đông, Tiên Lữ, Vĩnh An, Vĩnh Hưng, Hội Thịnh, Yên Lạc và Bình Nguyên.
Tổng diện tích dự kiến cần bồi thường, giải phóng mặt bằng khoảng 210ha. Phạm vi dự án liên quan đến 3 ga đường sắt, 16 khu tái định cư, 5 khu nghĩa trang Nhân dân cùng nhiều công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, trong đó có Trường THPT Bình Xuyên.
Dự án được chia thành 26 tiểu dự án độc lập, với tổng mức đầu tư sơ bộ gần 7.385 tỷ đồng, thực hiện trong giai đoạn 2025 - 2027. Ban Quản lý dự án khu vực Vĩnh Phúc được giao làm chủ đầu tư, tổ chức thực hiện công tác giải phóng mặt bằng.
Thực hiện Nghị quyết số 281/NQ-CP ngày 22/9/2026 của Chính phủ, Ban Quản lý dự án khu vực Vĩnh Phúc đã xây dựng kế hoạch, tiến độ chi tiết, phấn đấu hoàn thành công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng trong quý IV/2027.
Trọng tâm trước mắt là hoàn thiện hồ sơ thu hồi đất; đẩy nhanh đo đạc, kiểm đếm, xác định chủ sử dụng và nguồn gốc đất, làm cơ sở lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định.
Đến ngày 20/10/2026, Ban Quản lý dự án khu vực Vĩnh Phúc đã cung cấp cho Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh hồ sơ ranh giới giải phóng mặt bằng được Ban Quản lý dự án đường sắt thuộc Bộ Xây dựng phê duyệt để thực hiện trích đo bản đồ thu hồi đất.
Việc lập bản đồ thu hồi đất, xây dựng kế hoạch thu hồi đất và tổ chức điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm cũng đã được triển khai tại cả 10/10 xã, phường.
Trong công tác xác định chủ sử dụng đất, các xã Vĩnh Hưng, Vĩnh An, Hội Thịnh, Yên Lạc, Tiên Lữ, Sơn Đông và Sông Lô đã xác định chủ sử dụng đối với khoảng 90% diện tích đất thu hồi. Tại phường Vĩnh Yên, phường Phúc Yên và xã Bình Nguyên, tỷ lệ này đạt khoảng 75%.
Đối với các tiểu dự án xây dựng khu tái định cư và nghĩa trang nhân dân, công tác chấp thuận địa điểm, xác định phạm vi mốc giới đang được triển khai. Các tiểu dự án di chuyển công trình hạ tầng kỹ thuật, di chuyển Trường THPT Bình Xuyên và các hạng mục liên quan cũng đang được thực hiện theo kế hoạch.
Để bảo đảm tiến độ chung, Ban Quản lý dự án khu vực Vĩnh Phúc đề nghị Ban Quản lý dự án đường sắt sớm bàn giao hồ sơ, ranh giới giải phóng mặt bằng đối với các công trình hoàn trả, vị trí mỏ vật liệu, bãi đổ thải và tuyến nhánh kết nối từ cảng ICD đến ga Phúc Yên.
Ban Quản lý dự án cũng đề xuất UBND tỉnh Phú Thọ thống nhất đầu mối thẩm định thiết kế kỹ thuật và dự toán đối với công tác đo vẽ bản đồ, nhằm bảo đảm thống nhất, rút ngắn thời gian thực hiện.
Đồng thời xem xét cho phép các địa phương căn cứ bản đồ thu hồi đất do Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh cung cấp để triển khai các bước tiếp theo trong quy trình bồi thường, giải phóng mặt bằng.
Kiểm tra thực tế tại các vị trí xây dựng ga đường sắt trên địa bàn khu vực Vĩnh Phúc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Phan Trọng Tấn nhấn mạnh định hướng phát triển ga Sơn Đông trở thành ga trung tâm của tỉnh, kết nối với quy hoạch đô thị Việt Trì và không gian phát triển đô thị hai bờ sông Lô.
Ông Phan Trọng Tấn yêu cầu các sở, ngành, đơn vị liên quan và chính quyền địa phương chủ động phối hợp, thực hiện đầy đủ nhiệm vụ được giao.
Đối với việc xác định ranh giới đất, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ đề nghị Ban Quản lý dự án đường sắt thuộc Bộ Xây dựng khẩn trương rà soát, xem xét cắm cọc xác định ranh giới phục vụ triển khai dự án, làm cơ sở để các địa phương tổ chức bồi thường, giải phóng mặt bằng.
Ban Quản lý dự án khu vực Vĩnh Phúc cần rà soát kỹ các tiểu dự án, nhất là hạng mục hạ tầng kỹ thuật tại các khu tái định cư, bảo đảm đầu tư đồng bộ, đáp ứng yêu cầu bố trí tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng.
Lãnh đạo tỉnh Phú Thọ cũng yêu cầu các chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án chú trọng lựa chọn nhà thầu có đủ năng lực, kinh nghiệm và điều kiện triển khai các tiểu dự án; tăng cường kiểm tra, giám sát chất lượng và tiến độ thực hiện.
Các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan cần nâng cao tinh thần trách nhiệm, chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, phối hợp chặt chẽ trong quá trình triển khai.
Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phải thực hiện đúng quy định, bảo đảm công khai, minh bạch, tạo sự đồng thuận trong Nhân dân, góp phần đẩy nhanh tiến độ Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng là công trình hạ tầng giao thông chiến lược, kết nối mạng đường sắt Việt Nam với Trung Quốc qua vị trí nối ray tại biên giới Lào Cai, đồng thời liên thông với Thủ đô Hà Nội và hệ thống cảng biển Hải Phòng.
Dự án có tổng mức đầu tư sơ bộ 289.339 tỷ đồng, phấn đấu hoàn thành cơ bản chậm nhất vào năm 2030.
Tuyến chính có chiều dài khoảng 363km, các tuyến nhánh khoảng 63km, đi qua địa phận 6 tỉnh, thành phố gồm Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng.
Phạm vi dự án được xác định với điểm đầu tại vị trí nối ray qua biên giới thuộc tỉnh Lào Cai, điểm cuối tại ga Nam Hải Phòng.
