Nợ công của Pháp đã lần đầu tiên vượt ngưỡng 3.500 tỷ euro (4.120 tỷ USD), phản ánh sức ép ngày càng lớn đối với ngân sách nhà nước trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế chậm lại, chi phí vay tăng cao và triển vọng cải thiện tài khóa vẫn còn nhiều thách thức.
Theo số liệu do Viện Thống kê và Nghiên cứu Kinh tế quốc gia Pháp (INSEE) công bố ngày 25/6, đến hết quý 1/2026, tổng nợ của khu vực công đạt 3.536,1 tỷ euro (4.162 tỷ USD), tăng 75,6 tỷ euro (89 tỷ USD) so với cuối năm 2025.
Quy mô nợ hiện tương đương 117,5% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), chỉ thấp hơn mức kỷ lục 117,8% được ghi nhận trong quý 1/2021, thời điểm Chính phủ Pháp triển khai hàng loạt biện pháp hỗ trợ nền kinh tế trong đại dịch COVID-19.
Theo INSEE, tỷ lệ nợ công của Pháp hiện đứng thứ 3 trong Liên minh châu Âu (EU), chỉ sau Hy Lạp và Italy. Nợ công của Pháp đã tăng liên tục trong hơn nửa thế kỷ do chính quyền trung ương, chính quyền địa phương và hệ thống an sinh xã hội hằng năm đều chi tiêu vượt quá nguồn thu.
Trong khi quy mô nền kinh tế tăng chậm, tốc độ gia tăng nợ lại nhanh hơn nhiều. Nếu năm 1980, nợ công chỉ tương đương khoảng 20% GDP thì đến năm 2000 đã lên khoảng 60% GDP và hiện gần gấp đôi mức này
Trong nhiều năm qua, áp lực nợ chưa bộc lộ rõ nhờ môi trường lãi suất thấp, thậm chí gần bằng 0 trong giai đoạn 2020-2021. Tuy nhiên, tình hình đã thay đổi khi các ngân hàng trung ương trên thế giới đồng loạt tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát.
Bên cạnh đó, những bất ổn chính trị trong nước sau cuộc giải tán Quốc hội năm 2024 và căng thẳng địa chính trị quốc tế cũng khiến các nhà đầu tư đánh giá rủi ro đối với trái phiếu chính phủ Pháp cao hơn.
Lợi suất trái phiếu chính phủ Pháp kỳ hạn 10 năm hiện đã tăng lên khoảng 3,7%, so với gần 0% cách đây vài năm. Theo nhà kinh tế độc lập Sylvain Bersinger, nếu như cuối năm 2021 Pháp là một trong 3 quốc gia có chi phí vay thấp nhất Khu vực đồng euro thì hiện nay đã trở thành một trong những nước phải trả lãi suất cao nhất, chỉ sau Malta (Man-ta), Latvia và Lithuania (Lít-va).
Lãi suất tăng trong khi quy mô nợ tiếp tục phình to khiến chi phí trả lãi vay của Chính phủ tăng nhanh. Từ mức 35,8 tỷ euro (42 tỷ USD) năm 2020, khoản chi này đã lên 50,9 tỷ euro (60 tỷ USD) năm 2025 và được dự báo đạt khoảng 59 tỷ euro (69 tỷ USD) trong năm 2026, trước khi tăng lên khoảng 77 tỷ euro (91 tỷ USD) vào năm 2028.
Theo nghị sỹ Philippe Juvin, báo cáo viên phụ trách ngân sách của Quốc hội Pháp, chi phí trả lãi nợ nhiều khả năng sẽ trở thành khoản chi lớn nhất trong ngân sách nhà nước vào cuối thập kỷ này.
Một yếu tố khác làm gia tăng sức ép là khoảng 60% nợ công của Pháp hiện do các nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ. Điều này đồng nghĩa phần lớn tiền lãi trái phiếu sẽ được chuyển ra nước ngoài thay vì quay trở lại nền kinh tế trong nước.
Chính phủ Pháp đặt mục tiêu đưa thâm hụt ngân sách xuống dưới 3% GDP vào năm 2029 theo các quy định của EU, qua đó từng bước ổn định tỷ lệ nợ công. Kịch bản chính thức dự báo nợ công sẽ đạt đỉnh khoảng 118,7% GDP trong các năm 2027-2028 trước khi giảm nhẹ xuống 118% vào năm 2029.
Tuy nhiên, nhiều nhà kinh tế cho rằng mục tiêu này sẽ rất khó đạt được nếu không thực hiện các biện pháp cắt giảm chi tiêu hoặc tăng thuế quy mô lớn. Trong bối cảnh Chính phủ không nắm đa số tuyệt đối tại Quốc hội, việc thông qua các cải cách tài khóa mạnh mẽ được đánh giá sẽ gặp nhiều trở ngại.
Theo một số kịch bản của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), tỷ lệ nợ công của Pháp có thể vượt 120% GDP trong những năm tới nếu xu hướng hiện nay không được đảo ngược.
