Vì sao Mỹ chưa lo khủng hoảng dù nợ công vượt 100% GDP?

Nợ công của Mỹ hiện đã vượt 100% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), đánh dấu một cột mốc đáng lo ngại đối với nền tài chính công lớn nhất thế giới.

screenshot-2024-12-11-at-08-28-16-my-chi-so-lac-quan-cua-doanh-nghiep-nho-xuong-muc-thap-nhat-trong-hon-11-nam-vietnam-vietnamplus-20241211082842.png
Khách hàng mua sắm tại một cửa hàng ở New York, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Tuy nhiên, thay vì tạo ra phản ứng mạnh mẽ tại Washington, diễn biến này hầu như chỉ được nhắc đến trong các bài phát biểu và bình luận của giới chuyên gia tài khóa.

Trong nhiều năm, các nhóm ủng hộ kỷ luật ngân sách đã tìm cách cảnh báo công chúng và giới chính trị về tốc độ gia tăng chóng mặt của nợ liên bang. Khi tỷ lệ nợ công vượt tổng sản lượng kinh tế quốc gia, nhiều tổ chức coi đây là tín hiệu báo động nghiêm trọng. Ủy ban Ngân sách Liên bang có trách nhiệm cho rằng đây là hồi chuông cảnh báo đặc biệt lớn, trong khi Quỹ Peterson gọi đây là một cột mốc tài khóa đáng báo động.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy cột mốc này không làm thay đổi đáng kể cách vận hành của chính phủ Mỹ. Chỉ ít ngày sau khi số liệu được công bố, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth vẫn bảo vệ đề xuất ngân sách quốc phòng lớn nhất lịch sử Mỹ trước Quốc hội. Thượng viện cũng tiếp tục thúc đẩy gói chi tiêu 72 tỷ USD cho thực thi nhập cư, bất chấp nguy cơ làm tăng thâm hụt ngân sách.

Quảng cáo

Các chuyên gia cho rằng vấn đề không nằm ở việc nợ vượt 100% GDP, mà ở việc chưa có dấu hiệu nào cho thấy xu hướng này sẽ dừng lại. Nợ công Mỹ tăng mạnh do chi phí khổng lồ từ cuộc khủng hoảng tài chính 2007-2008, đại dịch COVID-19, gánh nặng an sinh xã hội cho dân số già hóa, các đợt cắt giảm thuế không đi kèm giảm chi tiêu và chi phí trả lãi vay ngày càng lớn.

Lần gần nhất nợ công Mỹ vượt GDP là sau Chiến tranh Thế giới thứ hai, nhưng khi đó tỷ lệ này nhanh chóng giảm nhờ tăng trưởng mạnh, thặng dư ngân sách và lạm phát làm giảm giá trị thực của nợ. Hiện nay, bối cảnh đã khác khi lãi suất tăng mạnh. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm đã lên hơn 5%, mức cao nhất kể từ năm 2007. Chi phí trả lãi nợ hiện đã vượt cả ngân sách quốc phòng, buộc chính phủ phải vay mới để trả lãi cho các khoản nợ cũ.

Một số chuyên gia cho rằng Mỹ vẫn chưa rơi vào khủng hoảng vì nền kinh tế còn sức chống chịu và đồng USD giữ vai trò trung tâm toàn cầu. Tuy nhiên, nhiều người cảnh báo tình hình hiện nay không bền vững.

Nhà kinh tế Ellen Zentner của Morgan Stanley nhận định Mỹ không còn đi trên con đường tài khóa bền vững. Dù Nhật Bản có tỷ lệ nợ công cao hơn Mỹ, các chuyên gia lưu ý phần lớn nợ của Tokyo do nhà đầu tư trong nước nắm giữ, trong khi Mỹ phụ thuộc đáng kể vào nguồn vốn nước ngoài. Một số nhà kinh tế còn cho rằng nếu tính cả nghĩa vụ với các chương trình như An sinh xã hội và chương trình bảo hiểm y tế quốc gia (Medicare), tình hình tài khóa Mỹ còn tệ hơn nhiều so với số liệu chính thức.

Trong khi đó, các kế hoạch chi tiêu tiếp tục mở rộng. Nhà Trắng đang đề xuất ngân sách quốc phòng 1.500 tỷ USD cho năm 2027, tăng 44%, nhưng hầu như không đề cập cải cách các chương trình phúc lợi vốn là động lực chính làm tăng chi tiêu dài hạn.

Dù ngày càng nhiều người Mỹ lo ngại về thâm hụt và nợ công do lãi suất tăng kéo theo chi phí vay mua nhà cao hơn, song giới phân tích cho rằng những con số như 100% GDP đã mất dần khả năng gây sốc. Theo khảo sát Gallup, người dân hiện lo ngại về chăm sóc y tế và lạm phát nhiều hơn vấn đề nợ công.

Nhà kinh tế Jason Furman của Đại học Harvard cho rằng nếu vào năm 2000 có ai dự báo Mỹ sẽ có mức nợ bằng 100% GDP và thâm hụt tương đương 6% GDP, nhiều người khi đó có lẽ sẽ nghĩ nước này phải đối mặt với lãi suất cực cao hoặc một cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng. Tuy nhiên, cho tới nay, những hậu quả đó vẫn chưa xuất hiện rõ rệt, khiến áp lực cải cách tài khóa tại Washington tiếp tục bị trì hoãn.

Theo bnews.vn Sao chép

Cùng chuyên mục Kinh doanh quốc tế

Giá dầu thô mất mốc 100 USD/thùng trước kỳ vọng ngoại giao Mỹ - Iran

Giá dầu thô thế giới xuống mức thấp nhất trong hơn một tuần vào phiên 21/9, khi thị trường kỳ vọng vào những tiến triển ngoại giao Mỹ - Iran bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc.

Giá dầu thế giới hạ nhiệt phiên cuối tuần Giá dầu tăng sau hoạt động quân sự của lực lượng Houthi nhằm vào thủ đô của Saudi Arabia

Biển Đen trở thành điểm nghẽn mới của nguồn cung lương thực toàn cầu

Trong khi thị trường dầu mỏ đang tập trung vào những diễn biến tại eo biển Hormuz, một điểm nghẽn khác tại Biển Đen đang làm gia tăng sức ép đối với nguồn cung lương thực toàn cầu.

Nga: Có tiến triển tích cực về gia hạn thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc qua Biển Đen Căng thẳng Biển Đen đẩy giá lúa mỳ tăng vọt, gạo châu Á chạm đỉnh 10 tháng

Quan chức Fed: Lạm phát vẫn ở quá cao trên mọi lĩnh vực kinh tế

Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chi nhánh Minneapolis, ông Neel Kashkari, nhận định lạm phát Mỹ vẫn quá cao ngay cả khi loại trừ năng lượng, thực phẩm, đặc biệt tại lĩnh vực dịch vụ.

Quyết định tăng lãi suất của Fed gây sức ép lên các đồng tiền châu Á Goldman Sachs dự báo Fed sẽ tiếp tục tăng lãi suất vào tháng 10

Chứng khoán châu Á tăng điểm nhờ tín hiệu tích cực từ đàm phán Mỹ-Trung

Phần lớn các thị trường chứng khoán châu Á tăng điểm, nhờ nhu cầu toàn cầu đối với công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và tín hiệu tích cực từ đàm phán thương mại giữa rung Quốc và Mỹ.

Chứng khoán châu Á đa phần đi lên khi nỗi lo lạm phát hạ nhiệt Thị trường chứng khoán Mỹ diễn biến trái chiều

Tổng thống Mỹ lên kế hoạch bổ nhiệm cố vấn AI và thành lập “lực lượng AI”

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết sẽ bổ nhiệm cố vấn mới về AI và thành lập “lực lượng AI”, trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc cạnh tranh về công nghệ trí tuệ nhân tạo.

Chứng khoán toàn cầu lao dốc vì "cơn sốt" trí tuệ nhân tạo hạ nhiệt Nhật Bản: Bùng nổ giao dịch ký quỹ nhờ cổ phiếu Trí tuệ Nhân tạo

Giá dầu tăng sau hoạt động quân sự của lực lượng Houthi nhằm vào thủ đô của Saudi Arabia

Giá dầu thế giới tăng trong phiên sáng 21/9, sau khi lực lượng Houthi tại Yemen tiến hành các hoạt động quân sự bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào thủ đô Riyadh của Saudi Arabia.

Giá dầu thô giảm 2% khi nỗi lo gián đoạn nguồn cung từ Saudi Arabia hạ nhiệt Giá dầu thế giới hạ nhiệt phiên cuối tuần

ASEAN-Hàn Quốc thúc đẩy quan hệ kinh tế thực chất và tăng khả năng chống chịu

Hội nghị Tham vấn Bộ trưởng Kinh tế ASEAN-Hàn Quốc cho rằng một quan hệ đối tác kinh tế gần gũi và thực chất hơn giữa ASEAN-Hàn Quốc không chỉ cần thiết mà còn cấp thiết.

Việt Nam đẩy mạnh xúc tiến thương mại và đầu tư tại Hội chợ Trung Quốc-ASEAN OCBC: Cú sốc giá dầu đang tạo áp lực lớn lên các nền kinh tế ASEAN

FED, ECB, BOJ thắt chặt chính sách tiền tệ: Có phải thế giới đang bước vào một giai đoạn tăng lãi suất mới?

Việc FED, ECB tăng lãi suất và sau đó là Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) cũng nhanh chóng đưa ra cùng quyết định làm dấy lên những câu hỏi mới về việc liệu lãi suất toàn cầu có đang bước vào một giai đoạn mới hay không.

BoJ dự kiến tăng lãi suất lên mức cao nhất 31 năm để kìm lạm phát BoJ dự kiến nâng lãi suất vào tháng 10 tới

Việt Nam có thể đóng góp quan trọng vào một chủ nghĩa đa phương hiệu quả hơn

Câu chuyện phát triển của Việt Nam, từ những thay đổi trong nước đến quá trình mở cửa và hội nhập sâu rộng với thế giới, tự thân đã là một câu chuyện đầy ấn tượng.

Việt Nam chính thức tham gia rổ chỉ số toàn cầu của FTSE Russell Việt Nam được dự báo tiếp tục dẫn đầu tăng trưởng Đông Nam Á