Vì sao Mỹ chưa lo khủng hoảng dù nợ công vượt 100% GDP?

Nợ công của Mỹ hiện đã vượt 100% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), đánh dấu một cột mốc đáng lo ngại đối với nền tài chính công lớn nhất thế giới.

screenshot-2024-12-11-at-08-28-16-my-chi-so-lac-quan-cua-doanh-nghiep-nho-xuong-muc-thap-nhat-trong-hon-11-nam-vietnam-vietnamplus-20241211082842.png
Khách hàng mua sắm tại một cửa hàng ở New York, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Tuy nhiên, thay vì tạo ra phản ứng mạnh mẽ tại Washington, diễn biến này hầu như chỉ được nhắc đến trong các bài phát biểu và bình luận của giới chuyên gia tài khóa.

Trong nhiều năm, các nhóm ủng hộ kỷ luật ngân sách đã tìm cách cảnh báo công chúng và giới chính trị về tốc độ gia tăng chóng mặt của nợ liên bang. Khi tỷ lệ nợ công vượt tổng sản lượng kinh tế quốc gia, nhiều tổ chức coi đây là tín hiệu báo động nghiêm trọng. Ủy ban Ngân sách Liên bang có trách nhiệm cho rằng đây là hồi chuông cảnh báo đặc biệt lớn, trong khi Quỹ Peterson gọi đây là một cột mốc tài khóa đáng báo động.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy cột mốc này không làm thay đổi đáng kể cách vận hành của chính phủ Mỹ. Chỉ ít ngày sau khi số liệu được công bố, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth vẫn bảo vệ đề xuất ngân sách quốc phòng lớn nhất lịch sử Mỹ trước Quốc hội. Thượng viện cũng tiếp tục thúc đẩy gói chi tiêu 72 tỷ USD cho thực thi nhập cư, bất chấp nguy cơ làm tăng thâm hụt ngân sách.

Quảng cáo

Các chuyên gia cho rằng vấn đề không nằm ở việc nợ vượt 100% GDP, mà ở việc chưa có dấu hiệu nào cho thấy xu hướng này sẽ dừng lại. Nợ công Mỹ tăng mạnh do chi phí khổng lồ từ cuộc khủng hoảng tài chính 2007-2008, đại dịch COVID-19, gánh nặng an sinh xã hội cho dân số già hóa, các đợt cắt giảm thuế không đi kèm giảm chi tiêu và chi phí trả lãi vay ngày càng lớn.

Lần gần nhất nợ công Mỹ vượt GDP là sau Chiến tranh Thế giới thứ hai, nhưng khi đó tỷ lệ này nhanh chóng giảm nhờ tăng trưởng mạnh, thặng dư ngân sách và lạm phát làm giảm giá trị thực của nợ. Hiện nay, bối cảnh đã khác khi lãi suất tăng mạnh. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm đã lên hơn 5%, mức cao nhất kể từ năm 2007. Chi phí trả lãi nợ hiện đã vượt cả ngân sách quốc phòng, buộc chính phủ phải vay mới để trả lãi cho các khoản nợ cũ.

Một số chuyên gia cho rằng Mỹ vẫn chưa rơi vào khủng hoảng vì nền kinh tế còn sức chống chịu và đồng USD giữ vai trò trung tâm toàn cầu. Tuy nhiên, nhiều người cảnh báo tình hình hiện nay không bền vững.

Nhà kinh tế Ellen Zentner của Morgan Stanley nhận định Mỹ không còn đi trên con đường tài khóa bền vững. Dù Nhật Bản có tỷ lệ nợ công cao hơn Mỹ, các chuyên gia lưu ý phần lớn nợ của Tokyo do nhà đầu tư trong nước nắm giữ, trong khi Mỹ phụ thuộc đáng kể vào nguồn vốn nước ngoài. Một số nhà kinh tế còn cho rằng nếu tính cả nghĩa vụ với các chương trình như An sinh xã hội và chương trình bảo hiểm y tế quốc gia (Medicare), tình hình tài khóa Mỹ còn tệ hơn nhiều so với số liệu chính thức.

Trong khi đó, các kế hoạch chi tiêu tiếp tục mở rộng. Nhà Trắng đang đề xuất ngân sách quốc phòng 1.500 tỷ USD cho năm 2027, tăng 44%, nhưng hầu như không đề cập cải cách các chương trình phúc lợi vốn là động lực chính làm tăng chi tiêu dài hạn.

Dù ngày càng nhiều người Mỹ lo ngại về thâm hụt và nợ công do lãi suất tăng kéo theo chi phí vay mua nhà cao hơn, song giới phân tích cho rằng những con số như 100% GDP đã mất dần khả năng gây sốc. Theo khảo sát Gallup, người dân hiện lo ngại về chăm sóc y tế và lạm phát nhiều hơn vấn đề nợ công.

Nhà kinh tế Jason Furman của Đại học Harvard cho rằng nếu vào năm 2000 có ai dự báo Mỹ sẽ có mức nợ bằng 100% GDP và thâm hụt tương đương 6% GDP, nhiều người khi đó có lẽ sẽ nghĩ nước này phải đối mặt với lãi suất cực cao hoặc một cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng. Tuy nhiên, cho tới nay, những hậu quả đó vẫn chưa xuất hiện rõ rệt, khiến áp lực cải cách tài khóa tại Washington tiếp tục bị trì hoãn.

Theo bnews.vn Sao chép

Cùng chuyên mục Kinh doanh quốc tế

Chứng khoán châu Á trái chiều trước lo ngại xung đột Trung Đông kéo dài

Thị trường chứng khoán châu Á ghi nhận diễn biến trái chiều khi giới đầu tư không ngừng cân nhắc những hệ lụy từ một cuộc chiến kéo dài tại Trung Đông.

Chứng khoán châu Á giảm mạnh do nhà đầu tư bán tháo cổ phiếu công nghệ Cổ phiếu bán dẫn và rủi ro lạm phát thử thách chứng khoán châu Á

Cổ phiếu bán dẫn và rủi ro lạm phát thử thách chứng khoán châu Á

Chứng khoán châu Á diễn biến trái chiều trong sáng 20/7, chủ yếu do đà bán tháo cổ phiếu bán dẫn và rủi ro lạm phát vì căng thẳng leo thang tại Trung Đông.

Chứng khoán châu Á giảm điểm do làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ Chứng khoán châu Á giảm mạnh do nhà đầu tư bán tháo cổ phiếu công nghệ

Ba “ông lớn” Nhật Bản hợp lực trong cuộc đua chip công suất

Mitsubishi Electric, Toshiba và Rohm đẩy nhanh kế hoạch hợp nhất mảng chip công suất vào tháng 9/2026 nhằm tăng sức cạnh tranh toàn cầu, đáp ứng nhu cầu bùng nổ từ AI, xe điện và trung tâm dữ liệu.

Nhật Bản cân nhắc hỗ trợ các ngân hàng lớn huy động USD cho dự án tại Mỹ Apple tăng giá iPhone 17 thêm 10% tại Nhật Bản khi đồng yen suy yếu

Mỹ trấn an thị trường dầu mỏ khi căng thẳng với Iran gia tăng

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ nói rằng gần 7 triệu thùng dầu mỗi ngày được vận chuyển qua eo biển Hormuz và thêm gần 7 triệu thùng mỗi ngày được vận chuyển qua các đường ống tránh eo biển.

Căng thẳng Trung Đông nóng trở lại, dầu mỏ đảo chiều lên giá IEA: Nhu cầu dầu mỏ toàn cầu hồi phục bất chấp lo ngại về xung đột

Các ngân hàng tư nhân Ấn Độ kỳ vọng tín dụng doanh nghiệp phục hồi

Tăng trưởng tín dụng tại Ấn Độ đạt mức cao nhất trong hai năm, thúc đẩy các ngân hàng tư nhân mở rộng cho vay doanh nghiệp khi nhiều doanh nghiệp chuyển từ phát hành trái phiếu sang vay ngân hàng.

Ấn Độ đặt mục tiêu xuất khẩu 1.000 tỷ USD đến 2027 amid dự trữ ngoại hối giảm Chứng khoán Ấn Độ trở thành “vịnh tránh bão” trước biến động của làn sóng AI

BofA duy trì khuyến nghị mua đối với cổ phiếu Microsoft

Cổ phiếu Microsoft là một trong những cổ phiếu công nghệ vốn hóa lớn có diễn biến kém tích cực nhất từ đầu năm 2026 đến nay, khi giảm khoảng 20%, bất chấp việc tập đoàn tiếp tục mở rộng hoạt động AI.

BofA cảnh báo Mỹ đối mặt nguy cơ thiếu điện BofA: AI tạo ra cuộc chuyển dịch dòng tiền lớn nhất ngành công nghệ

Nỗi lo ngành bán dẫn đạt đỉnh khiến cổ phiếu công nghệ lao dốc

Giới phân tích nhận định các báo cáo tài chính quý 2 và kế hoạch đầu tư AI của các tập đoàn công nghệ Mỹ vào cuối tháng Bảy sẽ là yếu tố quyết định xu hướng của thị trường trong thời gian tới.

Chứng khoán châu Á giảm điểm do làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ Chứng khoán châu Á giảm mạnh do nhà đầu tư bán tháo cổ phiếu công nghệ

Đàm phán thương mại Mỹ, Canada chưa đạt được tiến triển rõ rệt

Đại diện Thương mại Mỹ cho biết các cuộc đàm phán song phương “hầu như không có tiến triển gì" mặc dù thừa nhận rằng Canada đã giảm bớt hai điều khoản gây khó chịu.

Mỹ đình chỉ đàm phán thương mại với Thái Lan do cam kết ngừng bắn Trung Quốc và Mỹ tổ chức đàm phán thương mại tại Hàn Quốc