Vì sao Mỹ chưa lo khủng hoảng dù nợ công vượt 100% GDP?

Nợ công của Mỹ hiện đã vượt 100% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), đánh dấu một cột mốc đáng lo ngại đối với nền tài chính công lớn nhất thế giới.

screenshot-2024-12-11-at-08-28-16-my-chi-so-lac-quan-cua-doanh-nghiep-nho-xuong-muc-thap-nhat-trong-hon-11-nam-vietnam-vietnamplus-20241211082842.png
Khách hàng mua sắm tại một cửa hàng ở New York, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Tuy nhiên, thay vì tạo ra phản ứng mạnh mẽ tại Washington, diễn biến này hầu như chỉ được nhắc đến trong các bài phát biểu và bình luận của giới chuyên gia tài khóa.

Trong nhiều năm, các nhóm ủng hộ kỷ luật ngân sách đã tìm cách cảnh báo công chúng và giới chính trị về tốc độ gia tăng chóng mặt của nợ liên bang. Khi tỷ lệ nợ công vượt tổng sản lượng kinh tế quốc gia, nhiều tổ chức coi đây là tín hiệu báo động nghiêm trọng. Ủy ban Ngân sách Liên bang có trách nhiệm cho rằng đây là hồi chuông cảnh báo đặc biệt lớn, trong khi Quỹ Peterson gọi đây là một cột mốc tài khóa đáng báo động.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy cột mốc này không làm thay đổi đáng kể cách vận hành của chính phủ Mỹ. Chỉ ít ngày sau khi số liệu được công bố, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth vẫn bảo vệ đề xuất ngân sách quốc phòng lớn nhất lịch sử Mỹ trước Quốc hội. Thượng viện cũng tiếp tục thúc đẩy gói chi tiêu 72 tỷ USD cho thực thi nhập cư, bất chấp nguy cơ làm tăng thâm hụt ngân sách.

Quảng cáo

Các chuyên gia cho rằng vấn đề không nằm ở việc nợ vượt 100% GDP, mà ở việc chưa có dấu hiệu nào cho thấy xu hướng này sẽ dừng lại. Nợ công Mỹ tăng mạnh do chi phí khổng lồ từ cuộc khủng hoảng tài chính 2007-2008, đại dịch COVID-19, gánh nặng an sinh xã hội cho dân số già hóa, các đợt cắt giảm thuế không đi kèm giảm chi tiêu và chi phí trả lãi vay ngày càng lớn.

Lần gần nhất nợ công Mỹ vượt GDP là sau Chiến tranh Thế giới thứ hai, nhưng khi đó tỷ lệ này nhanh chóng giảm nhờ tăng trưởng mạnh, thặng dư ngân sách và lạm phát làm giảm giá trị thực của nợ. Hiện nay, bối cảnh đã khác khi lãi suất tăng mạnh. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm đã lên hơn 5%, mức cao nhất kể từ năm 2007. Chi phí trả lãi nợ hiện đã vượt cả ngân sách quốc phòng, buộc chính phủ phải vay mới để trả lãi cho các khoản nợ cũ.

Một số chuyên gia cho rằng Mỹ vẫn chưa rơi vào khủng hoảng vì nền kinh tế còn sức chống chịu và đồng USD giữ vai trò trung tâm toàn cầu. Tuy nhiên, nhiều người cảnh báo tình hình hiện nay không bền vững.

Nhà kinh tế Ellen Zentner của Morgan Stanley nhận định Mỹ không còn đi trên con đường tài khóa bền vững. Dù Nhật Bản có tỷ lệ nợ công cao hơn Mỹ, các chuyên gia lưu ý phần lớn nợ của Tokyo do nhà đầu tư trong nước nắm giữ, trong khi Mỹ phụ thuộc đáng kể vào nguồn vốn nước ngoài. Một số nhà kinh tế còn cho rằng nếu tính cả nghĩa vụ với các chương trình như An sinh xã hội và chương trình bảo hiểm y tế quốc gia (Medicare), tình hình tài khóa Mỹ còn tệ hơn nhiều so với số liệu chính thức.

Trong khi đó, các kế hoạch chi tiêu tiếp tục mở rộng. Nhà Trắng đang đề xuất ngân sách quốc phòng 1.500 tỷ USD cho năm 2027, tăng 44%, nhưng hầu như không đề cập cải cách các chương trình phúc lợi vốn là động lực chính làm tăng chi tiêu dài hạn.

Dù ngày càng nhiều người Mỹ lo ngại về thâm hụt và nợ công do lãi suất tăng kéo theo chi phí vay mua nhà cao hơn, song giới phân tích cho rằng những con số như 100% GDP đã mất dần khả năng gây sốc. Theo khảo sát Gallup, người dân hiện lo ngại về chăm sóc y tế và lạm phát nhiều hơn vấn đề nợ công.

Nhà kinh tế Jason Furman của Đại học Harvard cho rằng nếu vào năm 2000 có ai dự báo Mỹ sẽ có mức nợ bằng 100% GDP và thâm hụt tương đương 6% GDP, nhiều người khi đó có lẽ sẽ nghĩ nước này phải đối mặt với lãi suất cực cao hoặc một cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng. Tuy nhiên, cho tới nay, những hậu quả đó vẫn chưa xuất hiện rõ rệt, khiến áp lực cải cách tài khóa tại Washington tiếp tục bị trì hoãn.

Theo bnews.vn Sao chép

Cùng chuyên mục Kinh doanh quốc tế

Trung Quốc đóng góp hơn 80% mức tăng điện khí hóa toàn cầu

Tỷ lệ điện khí hóa của Trung Quốc đạt 29,5% trong năm 2025, tăng 1,4 điểm phần trăm so với năm trước; quốc gia này cũng đóng góp hơn 80% mức tăng tỷ lệ điện khí hóa toàn cầu kể từ năm 2015.

Trung Quốc và EU đạt nhiều đồng thuận sau hai ngày đàm phán thương mại Khoản phải trả 7.100 tỷ đồng cho đối tác Trung Quốc và cách 'đại gia' bán xe tải 'Hổ vồ' thu tiền trước, trả tiền sau

Thỏa thuận cung cấp dầu diesel của Nga khó giúp hạ giá nhiên liệu tại Mỹ

Các chuyên gia về chính sách năng lượng bày tỏ hoài nghi về khả năng việc Nga tăng nguồn cung dầu diesel sẽ tạo ra tác động đáng kể đối với giá dầu, dù tại Mỹ hay trên toàn cầu.

Giá dầu diesel tăng kỷ lục đe dọa ngành vận tải xe tải Mỹ Mỹ và Nga đạt thỏa thuận mua dầu diesel nhằm giảm áp lực giá nhiên liệu

Giá dầu diesel tại Mỹ tiếp tục neo cao

Giá dầu diesel tại Mỹ vẫn ở mức cao dù chính quyền Tổng thống Donald Trump triển khai các biện pháp tăng nguồn cung, làm gia tăng sức ép lên nông dân, tài xế xe tải và doanh nghiệp vận tải.

Giá dầu châu Á giảm khi lo ngại về nguồn cung tại Trung Đông dịu bớt Chứng khoán Mỹ phục hồi, giá dầu hạ nhiệt sau tuyên bố của Tổng thống Mỹ về Iran

Chi phí nhập nhiên liệu của Campuchia tăng gần 54% trong 9 tháng đầu năm

Campuchia đã chi 1,47 tỷ USD cho dầu diesel trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 9, tăng 48% so với cùng kỳ năm trước; nhập khẩu xăng tăng 76% lên mức 1,04 tỷ USD, chi phí nhập khẩu khí đốt tăng 23%.

Mỹ cân nhắc tạm ngưng thuế xăng liên bang khi giá nhiên liệu tăng mạnh Italy chấm dứt giảm thuế nhiên liệu, chờ đợi quyết định từ EU

Lợi suất trái phiếu Mỹ vượt 5%: Áp lực mới với Phố Wall và kinh tế toàn cầu

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm vượt 5%, trong khi lợi suất kỳ hạn 30 năm chạm mức cao nhất trong hơn hai thập kỷ, làm gia tăng sức ép lên thị trường tài chính toàn cầu. Giá năng lượng tăng, lo ngại lạm phát, nhu cầu vay nợ của chính phủ và làn sóng huy động vốn cho hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) đang cùng lúc đẩy chi phí vốn lên cao.

Quỹ đầu tư lớn nhất thế giới cắt giảm nắm giữ trái phiếu Mỹ Lợi suất trái phiếu Mỹ tăng, Fed đứng trước ngã rẽ chính sách

Mỹ và Nga đạt thỏa thuận mua dầu diesel nhằm giảm áp lực giá nhiên liệu

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 9/10 tuyên bố Nga đã đồng ý cung cấp hàng triệu tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và quốc tế sau cuộc thảo luận với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Mỹ xem xét cấm xuất khẩu dầu diesel nhằm hạ giá nhiên liệu Mỹ thúc giục châu Âu giải phóng dự trữ diesel để hạ nhiệt giá nhiên liệu