Vì sao Mỹ chưa lo khủng hoảng dù nợ công vượt 100% GDP?

Nợ công của Mỹ hiện đã vượt 100% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), đánh dấu một cột mốc đáng lo ngại đối với nền tài chính công lớn nhất thế giới.

screenshot-2024-12-11-at-08-28-16-my-chi-so-lac-quan-cua-doanh-nghiep-nho-xuong-muc-thap-nhat-trong-hon-11-nam-vietnam-vietnamplus-20241211082842.png
Khách hàng mua sắm tại một cửa hàng ở New York, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Tuy nhiên, thay vì tạo ra phản ứng mạnh mẽ tại Washington, diễn biến này hầu như chỉ được nhắc đến trong các bài phát biểu và bình luận của giới chuyên gia tài khóa.

Trong nhiều năm, các nhóm ủng hộ kỷ luật ngân sách đã tìm cách cảnh báo công chúng và giới chính trị về tốc độ gia tăng chóng mặt của nợ liên bang. Khi tỷ lệ nợ công vượt tổng sản lượng kinh tế quốc gia, nhiều tổ chức coi đây là tín hiệu báo động nghiêm trọng. Ủy ban Ngân sách Liên bang có trách nhiệm cho rằng đây là hồi chuông cảnh báo đặc biệt lớn, trong khi Quỹ Peterson gọi đây là một cột mốc tài khóa đáng báo động.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy cột mốc này không làm thay đổi đáng kể cách vận hành của chính phủ Mỹ. Chỉ ít ngày sau khi số liệu được công bố, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth vẫn bảo vệ đề xuất ngân sách quốc phòng lớn nhất lịch sử Mỹ trước Quốc hội. Thượng viện cũng tiếp tục thúc đẩy gói chi tiêu 72 tỷ USD cho thực thi nhập cư, bất chấp nguy cơ làm tăng thâm hụt ngân sách.

Quảng cáo

Các chuyên gia cho rằng vấn đề không nằm ở việc nợ vượt 100% GDP, mà ở việc chưa có dấu hiệu nào cho thấy xu hướng này sẽ dừng lại. Nợ công Mỹ tăng mạnh do chi phí khổng lồ từ cuộc khủng hoảng tài chính 2007-2008, đại dịch COVID-19, gánh nặng an sinh xã hội cho dân số già hóa, các đợt cắt giảm thuế không đi kèm giảm chi tiêu và chi phí trả lãi vay ngày càng lớn.

Lần gần nhất nợ công Mỹ vượt GDP là sau Chiến tranh Thế giới thứ hai, nhưng khi đó tỷ lệ này nhanh chóng giảm nhờ tăng trưởng mạnh, thặng dư ngân sách và lạm phát làm giảm giá trị thực của nợ. Hiện nay, bối cảnh đã khác khi lãi suất tăng mạnh. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm đã lên hơn 5%, mức cao nhất kể từ năm 2007. Chi phí trả lãi nợ hiện đã vượt cả ngân sách quốc phòng, buộc chính phủ phải vay mới để trả lãi cho các khoản nợ cũ.

Một số chuyên gia cho rằng Mỹ vẫn chưa rơi vào khủng hoảng vì nền kinh tế còn sức chống chịu và đồng USD giữ vai trò trung tâm toàn cầu. Tuy nhiên, nhiều người cảnh báo tình hình hiện nay không bền vững.

Nhà kinh tế Ellen Zentner của Morgan Stanley nhận định Mỹ không còn đi trên con đường tài khóa bền vững. Dù Nhật Bản có tỷ lệ nợ công cao hơn Mỹ, các chuyên gia lưu ý phần lớn nợ của Tokyo do nhà đầu tư trong nước nắm giữ, trong khi Mỹ phụ thuộc đáng kể vào nguồn vốn nước ngoài. Một số nhà kinh tế còn cho rằng nếu tính cả nghĩa vụ với các chương trình như An sinh xã hội và chương trình bảo hiểm y tế quốc gia (Medicare), tình hình tài khóa Mỹ còn tệ hơn nhiều so với số liệu chính thức.

Trong khi đó, các kế hoạch chi tiêu tiếp tục mở rộng. Nhà Trắng đang đề xuất ngân sách quốc phòng 1.500 tỷ USD cho năm 2027, tăng 44%, nhưng hầu như không đề cập cải cách các chương trình phúc lợi vốn là động lực chính làm tăng chi tiêu dài hạn.

Dù ngày càng nhiều người Mỹ lo ngại về thâm hụt và nợ công do lãi suất tăng kéo theo chi phí vay mua nhà cao hơn, song giới phân tích cho rằng những con số như 100% GDP đã mất dần khả năng gây sốc. Theo khảo sát Gallup, người dân hiện lo ngại về chăm sóc y tế và lạm phát nhiều hơn vấn đề nợ công.

Nhà kinh tế Jason Furman của Đại học Harvard cho rằng nếu vào năm 2000 có ai dự báo Mỹ sẽ có mức nợ bằng 100% GDP và thâm hụt tương đương 6% GDP, nhiều người khi đó có lẽ sẽ nghĩ nước này phải đối mặt với lãi suất cực cao hoặc một cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng. Tuy nhiên, cho tới nay, những hậu quả đó vẫn chưa xuất hiện rõ rệt, khiến áp lực cải cách tài khóa tại Washington tiếp tục bị trì hoãn.

Theo bnews.vn Sao chép

Cùng chuyên mục Kinh doanh quốc tế

Chứng khoán châu Âu thu hút dòng tiền toàn cầu nhờ nền tảng vĩ mô vững chắc

Thị trường chứng khoán châu Âu đang ghi nhận đợt bùng nổ mạnh mẽ và thu hút dòng vốn lớn từ các quỹ đầu tư toàn cầu nhờ những nền tảng vĩ mô vững chắc.

Chứng khoán Mỹ giảm do giá năng lượng tăng mạnh Chứng khoán Mỹ lập kỷ lục mới khi dữ liệu việc làm yếu làm giảm áp lực lãi suất

Trung Quốc: Giá tiêu dùng và giá sản xuất cùng giảm tốc trong tháng 7/2026

Tình trạng tiêu dùng nội địa ảm đạm là bài toán khó cho giới chức Trung Quốc trong nhiều năm qua, đe dọa làm chậm đà tăng trưởng ngay cả khi xuất khẩu và một số ngành công nghệ cao đang bùng nổ.

Trung Quốc sẽ đáp trả các biện pháp hạn chế của Mỹ Xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc sang Nhật Bản và Mỹ giảm mạnh

Hàn Quốc và Đài Loan lần đầu tiên vượt Nhật Bản về kim ngạch xuất khẩu

Kim ngạch xuất khẩu của Hàn Quốc và Đài Loan tăng vọt nhờ nhu cầu bùng nổ đối với bán dẫn dùng cho AI, trong khi thế mạnh của Nhật Bản chủ yếu nằm ở mảng vật liệu và thiết bị sản xuất bán dẫn.

Xuất khẩu Hàn Quốc đạt gần 99 tỷ USD trong tháng 7 nhờ ngành bán dẫn Hàn Quốc thúc đẩy tăng dự trữ vàng sau 13 năm

Giới doanh nghiệp Nhật Bản giảm kỳ vọng tăng trưởng kinh tế do lo ngại lạm phát

Kết quả cuộc khảo sát do hãng tin Kyodo News vừa công bố cho thấy, khoảng một nửa số doanh nghiệp lớn của Nhật Bản dự đoán nền kinh tế nước này sẽ tăng trưởng trong năm tới.

Mỹ mở rộng hỗ trợ Nhật Bản bảo vệ đồng yen nhằm ổn định kinh tế châu Á Xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc sang Nhật Bản và Mỹ giảm mạnh

Các khoản hoàn thuế tác động tích cực đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp Mỹ

Các khoản tiền hoàn thuế bắt đầu được phản ánh trong báo cáo tài chính quý 2/2026 của nhiều tập đoàn lớn. Amazon cho biết đã nhận khoảng 600 triệu USD tiền hoàn thuế quan.

Mỹ: Số tiền hoàn thuế quan vượt số thuế thu về trong tháng 5/2026 Mỹ: Các khoản hoàn thuế nhập khẩu đẩy thâm hụt ngân sách tháng 6 lên 120 tỷ USD

Vận tải biển toàn cầu tăng mạnh bất chấp căng thẳng địa chính trị

Riêng trong tháng 6/2026, lượng container vận chuyển trên toàn cầu giảm 1,7% so với cùng kỳ năm ngoái, song Công ty nghiên cứu thị trường Container Trades Statistics (CTS) cho rằng mức giảm này chưa phản ánh đầy đủ diễn biến của thị trường.

Hong Kong (Trung Quốc): Điểm sáng về sở hữu trí tuệ và vận tải biển xanh Chênh lệch cung-cầu gây thêm áp lực lên giá cước vận tải biển toàn cầu năm 2026

Canada chạy đua đạt thỏa thuận trước khi thuế quan mới của Mỹ có hiệu lực

Ottawa sẵn sàng xem xét một số nhượng bộ để đổi lấy việc Mỹ giảm thuế, đồng thời cảnh báo nếu mức thuế mới được áp dụng, tranh chấp thương mại giữa hai nước có thể bước vào một giai đoạn căng thẳng.

Mỹ áp thêm thuế 50% với một số hàng hóa của Canada Mỹ tiếp tục đe doạ áp thuế Canada

Sản lượng ngô của Pháp giảm xuống mức thấp nhất gần 5 thập kỷ

Theo báo cáo do cơ quan thống kê Agreste thuộc Bộ Nông nghiệp Pháp công bố ngày 7/8, sản lượng ngô hạt năm nay ước đạt khoảng 9 triệu tấn, giảm 35% so với năm 2025.

Các nhà máy lọc dầu Trung Quốc giảm sản lượng xuống mức thấp nhất trong 6 năm OPEC+ hoàn tất lộ trình khôi phục sản lượng bị cắt giảm năm 2023