Sự suy yếu của đồng yen đã mang lại một cú hích tích cực cho lợi nhuận quý gần đây nhất của các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản, trong bối cảnh họ nỗ lực giảm thiểu sự bất ổn địa chính trị ở Trung Đông và cải thiện doanh số bán hàng ảm đạm tại Trung Quốc - nơi các thương hiệu Nhật Bản đang mất dần thị phần.
Trong số 7 nhà sản xuất ô tô lớn đã công bố kết quả kinh doanh quý II (tháng 4-6) trong tuần này, 6 hãng - không bao gồm Subaru, đều ghi nhận lợi nhuận ròng cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái hoặc đã có lãi trở lại bất chấp sự gián đoạn chuỗi cung ứng và chi phí cao hơn do tình hình bất ổn tại Trung Đông.
Các nhà sản xuất đang thiết lập các tuyến vận chuyển thay thế và phân bổ lại doanh thu để ứng phó với tác động của xung đột đến thương mại, và đang dần dần thực hiện các biện pháp để xoay chuyển tình hình tại Trung Quốc. Với nhiều công ty, đồng yen yếu có thể làm tăng giá trị doanh thu bán hàng ở nước ngoài khi quy đổi sang đồng tiền Nhật Bản - một yếu tố tích cực đối với lợi nhuận.
Hãng Toyota Motor ngày 4/8 cho biết, tác động của xung đột Trung Đông đến lợi nhuận hoạt động trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2027 hiện được dự báo là âm 510 tỷ yen (3,2 tỷ USD), giảm so với ước tính ban đầu là 670 tỷ yen.
Việc điều chỉnh này phản ánh những hiệu quả trong các biện pháp mà nhà sản xuất ô tô lớn nhất thế giới đã thực hiện, bao gồm việc lựa chọn tuyến đường vận tải đường bộ thay vì đi qua eo biển Hormuz. Giá nguyên vật liệu giảm so với đầu năm tài chính hiện tại bắt đầu từ 1/4 cũng đã góp phần vào sự cải thiện này.
Bất chấp tác động địa chính trị trong quý II, lợi nhuận ròng của Toyota vẫn tăng 75,6% lên 1.477 tỷ yen so với cùng kỳ năm trước nhờ sự suy yếu của đồng yên.
Tuy nhiên, Nissan Motor dự đoán tác động của tình hình Trung Đông đến lợi nhuận của hãng sẽ lớn hơn so với dự báo ban đầu.
Tại cuộc họp báo hôm 3/8, Giám đốc Tài chính George Leondis cho biết, công ty đã điều chỉnh ước tính về tác động tiêu cực dự kiến là khoảng 20 tỷ yen trong giai đoạn từ tháng 4 – 9. Trước đó, vào tháng 5, công ty ước tính con số này sẽ vào khoảng 15 tỷ yen.
Ông Leondis chủ yếu viện dẫn “chi phí hậu cần” khiến việc vận chuyển xe đến khu vực này trở nên đắt đỏ hơn “vì chúng tôi đang cạnh tranh với các đối thủ khác, và hơn nữa chúng tôi đã mất một số doanh thu từ dịch vụ hậu mãi, cũng là do vấn đề hậu cần.”
Giống như Toyota, Nissan đã tìm các tuyến vận chuyển thay thế vào thị trường khu vực, giúp giảm thiểu một số bất lợi.
Tuy nhiên, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Nissan - Ivan Espinosa, cảnh báo rằng “chi phí hậu cần tăng cao liên quan đến các tuyến đường thay thế này và sự bất ổn địa chính trị hiện tại dự kiến sẽ làm giảm lợi nhuận cho đến khi chuỗi cung ứng trở lại bình thường”.
Trong khi đó, Giám đốc tài chính của Mazda Motor - Jeffrey Guyton ngày 4/8 cho biết, công ty hiện không sản xuất xe cho thị trường Trung Đông nhưng sẽ đánh giá việc sản xuất từ tháng 8 trở đi trên cơ sở từng trường hợp cụ thể.
Toyota đã điều chỉnh dự báo về tỷ giá hối đoái của đồng tiền Nhật so với USD từ mức 150 yen vào đầu năm tài chính này lên mức 160 yen. Ngày 5/8, Honda Motor đã nâng dự báo lợi nhuận cả năm khi thay đổi triển vọng tỷ giá hối đoái lên 155 yen, so với mức 145 yen trước đó.
Một thách thức cơ bản khác của các hãng xe Nhật là xu hướng bán hàng trì trệ tại thị trường Trung Quốc.
Giám đốc điều hành Nissan đánh giá: “Thị trường Trung Quốc vẫn là một thách thức đáng kể đối với Nissan và toàn ngành công nghiệp”. Công ty đã hạ dự báo doanh số bán hàng tại thị trường Trung Quốc trong năm tài chính hiện tại xuống còn 580.000 xe từ mức 710.000 xe. Mặc dù doanh số tăng 7% so với cùng kỳ năm ngoái trong quý I, nhưng đã giảm 32% trong quý II.
Doanh số bán hàng của Toyota và thương hiệu xe hạng sang Lexus tại Trung Quốc đã giảm 28% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống còn 320.000 xe trong quý II.
Honda cũng tiếp tục gặp khó khăn tại Trung Quốc khi doanh số sơ bộ tại thị trường này trong Quý II đã giảm 47% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống còn khoảng 83.000 xe. Tháng trước, nhà sản xuất ô tô này đã thông báo gia hạn thỏa thuận hợp tác với Tập đoàn ô tô Quảng Châu (GAC Group) của Trung Quốc thêm 10 năm - nghĩa là tiếp tục đến năm 2038.
Theo ông Masao Kawaguchi, Giám đốc điều hành kiêm Giám đốc tài chính của Honda cho biết, nhận thức của các doanh nghiệp Trung Quốc, bao gồm cả các đại lý, rằng liên doanh với GAC sẽ không được gia hạn sau khi hết hạn vào năm 2028 là một trong những nguyên nhân khiến đà tăng trưởng doanh số chậm lại.
